ttipi-ttapa iritzia

Etxalarko herri-okindegia

2012-01-24T04:57:00.000-08:00

Jon SANTSIÑENA MAIA

Etxalarren herri-okindegia dugu. Orain dela zenbait hamarkada, herriak okindegi zerbitzua behar zuela eta herritarrek antolatzea erabaki zuten. Elkarte bat eratu zen; %60an Udalak eta gainerako %40a akzio ttikidun herritar bazkideek osatzen dutelarik, eta geroztik, herri-eraikin batean kokatzen den eta elkarte hortako batzordeak kudeatzen duen okindegia dugu gure herrian.

Azken urteetan arazoak izan dira eta gaur den egunean okindegiak ez omen du dituen kosteak ordaintzeko adina ematen. Okindegiak bere historia osoan, herritarrei oinarrizko zerbitzu hau eskaintzeaz gainera, irabaziak eman ditu. Orain, herritarrei zerbitzua ematen segitzen du, baina irabazien ordez, ordaintzea eskatzen du.

Enpresa ikuspegitik begiratuz gero, ez da eraginkorra, eta horren arabera, etekin ekonomikoa lortu behar da. Indarrean dagoen gizarte-ereduan gertatzen den moduan, horrek zera dakar: Herriarena eta herritarrena den enpresa/zerbitzua enpresa pribatuen esku uztea. Eta kate berean segituz, zera ekar dezake: eraginkorra ez den momentuan herria okindegirik gabe uztea. Hainbertze hamarkadatako lana eta herritarren gogoa, egitasmo baten garapena, ezerezean gelditzea.

Herrian antolatzen diren bertze hainbat zerbitzu ere (igerilekuak, Kultur Etxea, pilotalekua, herrilangileen karriketako garbiketa...) ez dira eraginkorrak ikuspegi horretatik. Baina ez al dira eraginkorrak, herritarrei zerbitzua ematen dieten aldetik? Duela zenbait urte eskolako jantokiak ere galerak izan zituen, baina orduan kostea onartzea erabaki zuen Udalak, eta gaur egun, jantokia gainezka dago... Ez ote dugu herriari egiten zaion zerbitzuaren ikuspegitik begiratu beharko?

Etxalarrek bere herri-okindegia du, herriak herriarendako egindako ogia jan dugu azken mende erdian, eta hala izaten segitzea nahi genuke, nik bezala seguraski bertze etxalartar aunitzek ere. Hori babestea, behar diren neurriak hartuz (elkartearen bazkide kopurua zabaltzea, egitasmoa babesteko diru-laguntzak bilatzea...). Azken finean, herriaren baliabideak herriak berak kudeatzeko ardurari eustea.

Anasaps-Dizdira elkarteko eguberrietako loteria

2012-01-24T04:55:00.000-08:00

Edurne ELIZAGOIEN (ANASAPS-Dizdira)

Aurten ere “tokatu” zaigu! Zonaldean hainbat jendek poztasunez hartu izanen dute eguberrietako loteriaren afera, baita guk ere, pedrea deritzonean elkarteko zenbakia saritua suertatu baita aurtengoan, baina… behin zerbait tokatuko eta hura aldrebes! Azalduko dut… Urtero bezala, 12.275 zenbakirako partizipazioak egin genituen ANASAPS-en eta urteroko legez ilusio puntu bat jarri genuen zenbaki horretan. Boleto bakoitzean 4 euro jokatzen genituen eta euro 1eko donazioa egiten zen elkartearentzat. Honeraino dena xuxen. Kontua da, zenbaki hau Iruñako loteria administrazio batean gordetzen digutela eta zein izan zen gure sorpresa loteria antzineko egunean erran zigutenean gure zenbakia behar baino gehiago saldua zutela. Hortxe hasi ziren gure buruko minak! Loteria administrazioak egoera honi soluzioa emateko zera egin zuen, jokatzen zen diruaren erdia, hau da 2 euro boletoan agertzen zen zenbakian mantentzea eta falta ziren bertze 2 euroentzat bertze zenbaki bat ematea. Bertze zenbaki hori 16.589-a zen. Kalterik gutxiena sortuko zuen irtenbidea zelakoan. Loteria zozketa egun berean berri eman zuten egoera honetaz Diario Navarra eta Diario de Noticias egunkarietan. Gauza horrela, zozketa egin ondotik 12.275a saritua izandu zen, baina ez 4 euro jokatuz, 2 euro baizik. Beraz, Elkartetik 10 euro ematen ari gara zenbakia kobratu nahi dutenei, loteria administrazioak eskaini ziguten “soluzioari” atxikiz.

Honela ba Elkartearen izenean barkamena eskatu nahi diot zenbakia erosi zuten guztiei eta azalpen gehiago behar baditu norbaitek ANASAPS-era deitu dezakete eta hemen azalduko dizkizuet aldrebeskeria honen ondorioak. Bestalde eskerrak eman nahi dizkiot Bittiria Harategiko jabeari, Elkarteko loteria saltzen laguntzen baitigu urtero eta berari ere barkamena eskatu egoera hau jasan behar izanagatik.

Erran bezala, behin zerbait tokatuko eta hura aldrebes!

Euskara auzolana

2012-01-24T04:53:00.000-08:00

Bortzirietako Euskara Batzordeak

Arantza, Bera, Etxalar, Igantzi eta Lesakako euskara batzordeetan euskararen alde auzolanean ari gara. Auzolan hau indartzeko eta biziberritzeko asmotan, batzorde guztion artean eta Bortzirietako herri guztietan, euskara batzordeak indartzeko kanpainatxoa burutu behar dugu hilabete hauetan.

2010eko urriaren 31n euskara batzordeek antolatuta Euskara Mankomunitatearen 20. urtemuga ospatu genuen. Auzolan ederra izan zenari esker, Berako Matzada futbol zelaian 750 bat lagun elkartu eta bertan “Bortzburua” osatu genuen, aldarrikapen eta gogo bateratua azalduz “Zaindu maite duzun hori”. Jendea antolakuntza lanetan arituz bakarrik lortzen dira holako emaitza.

Euskara batzordeek auzolanean segitzen dute. Mankomunitatearen plangintzan laguntzen, kultur egunak antolatzen, euskararen erabilera sustatzen, euskararen aldeko jarrerak bultzatzen. Zeregin kolektibo hauek indartzeko ahalegina oraingoan herri guztietan eta aldi berean egitea erabaki zen euskara batzordeek burutu zuten azkeneko batzarrean. Mezu argia helarazi nahi da kanpaina honetan, euskararen aldeko lanetan murgildu nahi baduzu herriko euskara batzordea da zure tokia.

Bilera zabalak burutzeko gonbitea eginen da herrietan, eta, beraz, bilerara joateko deialdia luzatu nahi dizuegu erakunde, eragile eta norbanako euskaltzaleoi. Zuetako bakoitzaren iritzia garrantzitsua da, eta elkarlana guztiz erakargarria.

Hamaika lan komun burutu ditugu auzolanean gure herrietan, gure hizkuntza indartzea eta euskaraz bizitzeko baldintzak garatzea baino lan komun garrantzitsuagorik ba al daukagu? Horregatik euskara-auzolana bultzatzen segitu behar dugu.

“Zaindu dezagun maite dugun gure hizkuntza, euskara”. Badugu deiadar berria, euskaltzale hori, animatu eta bideratu zure euskararen alde egiteko gogoa zure herriko euskara batzordearen bidez.

Hamabigarrenean aidanez

2012-01-24T04:52:00.000-08:00

Txapel batekin bi buru estaltzea beti izan da zaila. Eta gaur munduak daukan joerarekin, zaila ez, ezinezkoa dela esan daiteke. Buru asko egonagatik, gero eta gehiago, ia ez baitago txapelik.

Urte honetan, bakoitzaren poltsikoak bizipen bereziak izango ditu. Karterek aspaldi erabaki zuten negar egitea, poltsak sorbaldan eramateko tresna dekoratiboak besterik ez dira. "Batek hamar eta hamarrek bat ere ez" kontzeptuak inoiz baino indar handiagoa dauka.

Ekonomiaz asko ari gara ikasten aspaldian: kontzeptu berriak, sentsazio garratzak eta zorioneko arrisku prima beti protagonista. Bankuak ezin ase, enpresariak beti gose... Eta hori guztia jasan behar duena, nahi eta ezinean dabilen lurtar gajoa.

Dena den, bada gai bat, orain urte batzuekin alderatuta oso gutxi entzuten dena. Klimaren afera da. Politikoek aldian-aldian lurra aldaketa nabarmena bizitzen ari dela esaten dute, baina hor gelditzen da. Oso azalean, eta inolaz ere sakondu gabe. Hegoafrikako Durban hirian berriki egin den Klimaren Goi Bileran ondo ikusi ahal izan da hori. Egunkariek apenas eman dioten garrantzirik, telebistek nahikoa ahazturan eduki dute, eta irratietan nekez entzun da bileren emaitzen berri. Garai batean ez zen hori gertatzen Kiotokoa bezalako hitzarmenekin. Baina gauzak asko aldatu dira, gehiegi aukeran. Lehen zer pentsatua ematen zuena, orain denbora pasatzat daukate askok. Natura ustez aldatu daitekeen atrezzo soila da, besterik ez. Jarrera honek ez dakigu zenbat iraungo duen, baina zenbat eta lehenago esnatzen hasi, hobe; bestela, amesgaiztoa erraldoiagoa eta mardulagoa izango da eta.

Azken 50 urteetan biztanleria 3,5 aldiz biderkatu dela jakin dugu berriki. Berehala 7 mila milioi biztanle izango gara, eta, historian lehen aldiz, hirían jende gehiago bizi da herrietan baino. Biztanleria nabarmen gora, eta baliabideak behera, gupidarik gabe gainera. Adibidea argia da: Lehen Munduko herritarrek bezala jende guztiak kontsumituko balu, zer gertatuko litzateke? Ba beste Lur oso bat eduki beharko genukeela. Iturriak ez du etenik, txorrota beti irekia dago baina, ur emari honek amaiera jakina du. Natur baliabideak ez dira infinituak, eta zaindu ezean jai dago.

Azken urteetan egindako gehiegikeriek berehala ekarriko dute soka. XX. mendean munduko biztanleria lau aldiz biderkatu da, ikatza sei aldiz gehiago kontsumitu dugu, metalak zazpi, eta aluminioa hogei bider gehiago. (…) Aberatsen eta txiroen arteko muga gero eta potoloagoa da, eta konponezina dirudi. Egunero-egunero, bost minutuko tartean, 5 emakume hiltzen dira erditze unean, eta 100 bat umek galtzen dute bizia sendabide erraza duten gaixotasunekin. (…)

"Ume jaio eta ume bihurtu" dio esaerak, eta batzuek badirudi ez dutela Toys R´Us partikularretik atera nahi. Han dena polita, ederra eta koloretsua da. Errealitatea, aldiz, bestelakoa. Guk poltsikoan eta buruan izango ditugu arazoak, ekaitz ekonomikoa jasan beharrean egongo gara, eta etsipena etengabea izango da. Baina asko dira poltsikoa zer den ere ez dakitenak. Arrisku primaren entzuterik izan ez, baina etxean bertan bestelako lehengusuak dituztenak, askoz ere makurragoak.

Aniztasun lurraldea

2012-01-24T04:51:00.000-08:00

Pello APEZETXEA

«Denak berdinak izanez, zuhaitzek lan ttikiagoa dute hazten, botatzen, aldatzen. Ez da hainbertze lan hartu beharrik lurrak aztertzen, zein den egokien pinurako, zein bagorako edo haritz eta gaztainarako. Pinu ez direnek, gainera, urte gehiago behar dute lurrean egon, eta diskriminazioa sortzen dute harekiko»

Amets egin dut. Nafarroako agintariek errepide bazterretan eta errepide erdian diren loreak denak kolore berekoak izateko agindu omen dute. Zergatik? Kolore ezberdineko lore sortak distraitzen ahal omen duelako auto-gidaria eta arriskua ekarri. Hau hastapena bertzerik ez da, zeren eta gero oihanak ere denak zuhaitz mota bakarrez hornitzea pentsatua dute. Denak berdinak izanez, zuhaitzek lan ttikiagoa dute hazten, botatzen, aldatzen. Ez da hainbertze lan hartu beharrik lurrak aztertzen, zein den egokien pinurako, zein bagorako edo haritz eta gaztainarako. Pinu ez direnek, gainera, urte anitzez gehiago behar dute lurrean egon, eta diskriminazioa sortzen dute harekiko. Arrazoi horiek guztiengatik, aitzinera insignis pinua soilik landatuko da. Bertzalde, bagadi eta hariztiek ere erakartzen ahal dituzte errepideko gidarien begiak, udaberrian eta udazkenean, batez ere, aro horietan jasaten duten aldaera nabarmenen eta ikusgarriena dela eta. Denak insignis pinua izanez gero, berriz, kolore berdineko eta ez hain polita, jendeak bere begirada errepidean finkatuko du.

Hori bai, agindu horretan bertze hau ere sartzen da, plazetan eta bide bazterretan burdinezko abere iduriak paratzeko.

Oraindik ere dekretu gehiago bazirela ikusten hasi naizenean, iratzarri egin naiz. Eta, nire harridurarako, ez naiz bada ohartu egia dela amestutakoa? Baina, nola? Nola izaten ahal da, bada, egia, lore eta zuhaitz gehienak kentzeko agintzea? Nola galtzen ahal dute hainbertze beren burua agintariek, flora eta fauna anitzaren aberastasuna eta edertasuna gutietsi eta ezabatzeraino? Baina, bai zera! Ez, ez zen arrunt horrela, hori baino errealitate sinesgaitzagoa gauzatzen ari baita, animalia eta zuhaitzen aniztasuna baino haundiago dena ezabatu nahian baitabiltza, jendearen aniztasunari berari erasoka, jendearen izaera ezberdinak ukatzen, euskal kultura desagerrarazten.

Nafarroako Gobernuak Osasunaren futbol zelaiari izena aldatu nahi eta, “Nafarroako Erreinua, aniztasun lurraldea” izena ezarri dio. Hori bai, gaztelera hutsez idatzia.

Banku eta kutxak lehenbizi

2012-01-24T04:44:00.000-08:00

Ederrak aditu behar izan ditu berriki hondoratu den italiar itsasontziko kapitainak. «Umeak eta emakumeak lehenbizi» itsas-arauari muzin egin eta ontzia okertzen hasi orduko lehorrean salbu zegoen. Ekonomia-arloan ere berdintsu gertatzen ari da. Krisia hasterako banka (kapitaina) erreskatatu zuten, lana, gizarte-laguntzak eta bertze bidaiariak hondoratzen uzten dituzten bitartean. SOS.

Guretik Kolonbiakora

2012-01-24T04:42:00.000-08:00

Koro IRAZOKI

«Erraztasun gehiago dugu mugitzeko baina diru pila uzten dugu kotxean»

Hemen 100 biztanleko 66 auto omen ditugu. Kolonbian 100 biztanleko 6 auto dituzte, baina izugarri erraz mugitzen dira alde batetik bertzerat: hirietan maiztasun haundiarekin ibiltzen dira autobusak, eta autoen laurdenak taxiak dira; gainera urrun-urrunean dauden herri ttikietaraino ailegatzen da autobusa. Prezioak ere egokiak dira, beraz, jendea aunitz ibiltzen da garraio publikoan. Gure sistema bertze bat da: behar bada erraztasun gehiago dugu mugi tzeko, bainan diru pila bat uzten dugu autoa erosten, asegurua pagatzen, gasolina, errebisioak edo aberiak direla… eta gainera mala-letxea egiten aparkatzeko orduan. Eta horri, airearen kontaminazio-arazoa gehituko nioke. Kolonbiakoa eta gurea bi sistema arras diferentak dira. Biak aldekoak eta kontrakoak dituzte. Neri Kolonbiakoa gustatzen zait, baina aitortu behar dut egungo egoeran autoa behar-beharrezkoa dudala. Bainan Kolonbiakoa gustatzen zait!!

Mariano Rajoy eta urtarrileko beherapenak

2012-01-09T05:30:00.000-08:00

Koldo SAENZ (LAB)

Hauteskundeak joan dira, eta jadanik osatu da Madrilen gobernu berria eta noski parlamentu berria. Lehendakari berria daukate espainiarrek; aurretik bi hauteskunde galduak zituen Mariano Rajoy berbera. Badirudi Maoista egin zaigula PP-ko lider berria, bere egin baitu porrotetik porrotera, garaipenera arte leloa.

Ez gaitezen engaina ordea, bere krisia gainditzeko formulak denok ezagutzen ditugu eta. Krisitik ateratzeko langileok ordaindu behar dugu, sistema finantzieroak sortu duen krisia.

Jadanik pista batzuk eman ditu Rajoy-k; enpresetan flexibitatea aplikatzeko baldintzak hobetzea, kaleratzea merketzea, aurre jubilazioak bertan behera uztea, langile publikoen soldatak murriztea... Patronalak lasai ospatu ditzake eguberriak, bere nahi guztiak beteko baititu lehendakari berriak.

Jadanik iragarri dute, sindikatuekin negoziaketa saioa eginen duela (noski UGT eta CCOO-taz solasten dugu), baina adostasunik ez badago gehiengo absolutua erabiliko duela parlamentuan legeri berria onartzeko. Beraz galdera bat sortzen zait nere buruan egoera honen aintzinean: zer eginen dute UGT-CCOO sindikatuek egoera berri honetan: aldaketaren alde borrokatu eta patronalari kobertura eman?

Euskal Herrian egoera ezberdina dugu, eta aldaketa politiko eta sozialaren ateak zabalik ditugu. Argi daukagu Madrilen murrizketak inposatu eginen dizkigutela baina gero eta garbiago gelditzen ari da, Euskal Herriak subirautza behar duela bere etorkizuna erabaki ahal izateko; lan arloan ere, gure politika sozio-laboralak Euskal Herrian erabaki behar ditugu.

Zentzu horretan hauteskundeek esperantza sortzen dute Euskal Herrian, Amaiurrek lorturiko emaitzek erakusten baitute, Espainiako argazkia ez dela Euskal Herriko argazki berdina, eta aldaketa politiko eta sozialaren alde indarrak batzen dituen koalizioa (Amaiur), Hego Euskal Herrian parlamentari gehien lortu dituena da. Beraz badago esperantza, baino hortarako langile eta aldaketaren alde gauden sindikatu guztiek gure indar guztiak paratu behar ditugu, Euskal Herriak subirautza lortu ahal izateko, inoiz baino beharrezkoagoa dugu eta.

Gure txanda da

2012-01-09T05:29:00.000-08:00

Trinidad MIRANDA FUNES

(Jone Lozano Miranda preso politikoaren ama)

Ama izatearen sentimenduak eraman nau boligrafoa eskuetan hartzera eta, amorruak eta haserreak lotsa guztiak kendu dizkidatenez, idatzi hau argitara ateratzera ausartu naiz.

Nire alaba espetxean dago. Espetxeetan 700etik gora dauden euskal preso politikoetako bat da. Gertakari hori nire bizitzan errotu da, eta den-dena baldintzatzen du. Astea joan eta astea etorri, berarengandik banantzen nauten 950 km horiek nola egingo ditudan pentsatzea da nire lehentasuna, egia esan garraiobide publikoek ere ez baitute gauza asko errazten.

Egiteko horretan jartzen dugun maitasun eta elkartasun guztian pentsatzen dudan bakoitzean, bihotza samurtzen zait eta emozioak hartzen nau. Izan ere, abian jartzen gara astero-astero, borondate izugarriz eta salbuespenik gabe, batez beste 700 km egin eta gure jendearekin egon ahal izateko. 45 minutu izaten dira eta, onenean, ordu eta erdi. Denbora gutxi da! Baina zentzumen guztiak martxan jartzen ikasi dugu, denbora tarte labur horri ahalik eta etekin handiena ateratzeko.

Iritsi da ordua, amaitu da bisita, eta nire barruan, sentimenduak borrokan: indartsu dago!, pentsatzen dut, berak badaki zergatik dagoen!, Baina esaldi horiek beste galdera batzuk sortzen dizkidate aldi berean: Zergatik itzuli behar dut bakarrik? Zergatik etorri behar dut hain urrutiraino nire alaba ikustera? Zergatik dago hemen? Etxean hain handia izanik haren beharra eta utzitako hutsa, hain handia izanik bere herriari, bere jendeari egin diezaiokeen ekarpena?

Mendean gaituzten gobernu horiek, ordea, bizkarra ematen diote merkantilismoa ez den beste edozein baliori, gorazarre egiten diete espekulatzaileei eta bankeroei, gure gaitz guztien salbatzaileak balira bezala. Eta nire ustez, nire alaba bezalako pertsonak, ausartak, eskuzabalak eta idealistak, erreferente izan behar dute, gizarte osasuntsu eta zintzo bat lortu nahi badugu.

Esan dezaket, lekuko bainaiz, gogo eta ahalegin guztiak jartzen dituztela Euskal Herriak legitimoak dituen askatasuna eta demokrazia lortzen laguntzeko eta Euskal Herri hobeago baten alde lan egiteko, espetxean oso-oso bitarteko gutxi badituzte ere. Horrek ematen die zentzua, hain zuzen, egiten dituzten eginahal guztiei eta askatasun faltari. Eta, jakina, erabat ziur daude herriak lortuko duela espetxeetako ateak irekitzea.

GURE HERRIAK ATERAKO GAITU HEMENDIK. Azken aldian, esaldi hori dabilkit buruan bueltaka, eta haiekin guztiekin erantzukizun eta konpromiso bat dugula adierazten du. Gure presoak etxean nahi eta behar ditugulako.

Gure txanda da! Eta hor egon behar dugu, helburu horretan denon indarrak bilduz. Eta ilbeltzaren 7an, konpromiso bateratu horren erakusgarri izango da Bilbo.

ASKO IZAN BEHAR DUGU GURE ALDARRIA MADRILEN ETA PARISEN ENTZUN DADIN: horretarako, gutako bakoitzaren ahotsa ezinbestekoa da.

Elur kontuak

2012-01-09T05:25:00.002-08:00

Mikel TABERNA Kapi

«Hameka itxura klase hartzen ahal du negu parteko bisitari misteriotsuak: elur-bustia, elur-luma, elur-pikorra, elur-zopa… Eta Zalain Zokon erran zahar bat ikasi nuen, hiru elur diferente bereizten dituena: ilbeltzekoa, burnia; otsailekoa, egurra; eta martxokoa, ura.»

Gaur goizean argitu duelarik, Larun gaina xuri ikusi dugu. Ukitu nahiko genuke, baina sobera urrun gelditzen da, eta ez du balio nekatzea besoa luzatzen. Haurrak ginen denboran, frankotan inbidia ematen ziguten herritik aparte bizi ziren baserritarrek, haien etxeetara elurra ailegatua zela erraten baziguten harro-harro. Bidasoaren arrimuan bizi ginenoi hagitz bakan baino ez zigun halako oparirik egiten zeruak. Gero, eguraldia epeltzearekin, xuritasun hura akabo ez genuen gehiago ikusten, eta gure ibaia gizendu egiten zen. Batzuek erraten zuten “Horra non dagoen elur eder hura!”. Baina guk ur uherra bertzerik ez ikusten, eta jainko-jainkosen erregaluak manera hartan ez zigun grazia sobera egiten.

Izanez ere, hameka itxura klase hartzen ahal du negu parteko bisitari misteriotsuak: elur-bustia, elur-luma, elur-pikorra, elur-zopa... Lizarran, “euli xuriak” direla aditu nuen! Eta Zalain Zokon erran zahar bat ikasi nuen, hiru elur diferente bereizten dituena: ilbeltzekoa, burnia; otsailekoa, egurra; eta martxokoa, ura. Berako erranera zaharrak liburu dotorean bada bat honekin lotua aldrebes samarra iduri duena: “Elurraren hamazazpian, belaunetarainoko maiatza”. Nork entenditu?

Nolanahi ere, elur kontuetan etxean kontatu diguten istorio politena Martintxeberriko Joxantonio Haundirena da. Izengoitiak erakusten du nolakoa bide zen gizon hura, eta Iraola bat omen zuen hagitz laguna, tamainaz puska apalagoa zena. Behin joaki omen ziren elkarrekin oinez, eta, zerua arrunt goibel baitzen, Iraolak erran omen zuen “Elurra in bihar dik!”, eta Joxantoniok “Nahi nikek nire gerritaño itten balu!”; orduan gizon ttikiak “Hire gerritaño? Orduan, niri noño?”. Jende xelebrea!

Kantetan eta solas-jokoetan ere dexente aipatu da beti. Hain zuzen ere, Urtezahar gauean, destenorez, xerbeltzen hasiak ziren Diostesalbeko koplari batzuei hauxe aditu nien: Goiko mendian elurra / Atean hotzak xakurra / Espainiako presidentea / Ez izan horren makurra! Zer eginen ote digu Marianok?

(El)urte berri on!

Dietak

2012-01-09T05:25:00.001-08:00

Xanti BEGIRISTAIN MADOTZ

Gu bizi garen gizarte moderno ustezko honetan, gero eta ohikoagoa da dena transformatu eta eraldatu behar izatea, besteak beste, kontsumitu behar ditugun elikagaiak. Hemen ez da libratzen ia-ia inortxo ere.

Egia da, bai, gero eta produktu biologiko edo ekologiko gehiago kontsumitzen direla, baina, beti ere, oraindik neurri oso txiki batean, batez ere, ekologikoak ez diren beste produktu horien kontsumo kopuruarekin alderatzen baditugu. Dieta mediterraneoari buruz hitz egiten ere entzuten edo ikusten dugu, baina oraindik nahiko gutxiengo txikia da. Hala eta guztiz ere, bide horretan barna joan beharko genuke, gure osasuna pixka bat zaindu nahi badugu behinik behin. Gainera, garai batean, gure arbasoek eta baita guk gerok ere, txikitan ezagutu genuen elikatzeko modua, Euskal Herrian bertan ere, oso antzekoa zela, dieta mediterraneoa horrekin alderatuta, alegia, elikagaiak industrialki manipulatu gabeak, intsektizidarik, herbizidarik, koloragarririk eta kontserbagarririk gabeak, eta abar, besteak beste.

Ulertzen dut gizarteak aurrera egiten duela, eta horrela egin beharko duela gainera, baina, beti izanen da ezinbestekoa minimo batzuk errespetatzea arlo guztietan, eta baita elikaduraren alorrean ere, bestela, gero eta agerikoagoak dira, gure gaurko gizarte honetan, sortzen ari diren gaitz eta arazo berri, moderno eta larriak, bizimodua gero eta sedentarioagoa den honetan, konparaziora, minbizi gaizto berriak, gizenkeria, eta bat eta beste.

Horiek horrela, beganoen bizimodua ere gomendagarria da, hau da, erabat begetarianoak direnena. Alde batetik, beraiek modu osasungarrian elikatzen dira, eta, bestetik, animalien eskubide unibertsalak bete-betean errespetatzen dituzte (…) Azken ideia horrekin lotuta, gaur egun mundu osoko edozein sendagile eskudunek esanen digu, pertsona guztientzat erabat gomendagarria dela, osasuntsu bizi ahal izateko, kirola praktikatzea, soinketa egitea, oinez ibiltzea, bizitza patxadaz hartzea, erlaxatzea, bizimodu orekatua eramatea, ongi lo egitea, eta abar. Eta era berean, ez direla batere gomendagarriak honako produktu hauek, batez ere kopuru handitan, hots, tabakoa, alkohola, azukre zuria, itsasokoa ez den gatza, ogi zuria, irin osokoak ez diren janariak, gozoki finduak, kafea, tea, txokolatea, beste droga mota asko, eta abar.

Laburbilduz, esan liteke, hemen azaldu dudan moduan bizi izanez, elikatuz, ibiliz eta jokatuz, askoz ere aukera handiagoa dugula osasuntsuago bizi izateko eta, aldi berean, arazo gutxiago edukitzeko gaixotasunak direla-eta.

Baina, goiburuari ongi erreparatu baldin badiozu, irakurle horrek, erraz konturatuko zinen pluralean jarri dudala, eta zergatik?, ba, beste mota bateko dietak ere badaudelako, besteak beste, Yolanda Barcina Angulo andreak, Nafarroako Foru Erkidego honetako lehendakari buruargiak, eta beste pertsona buru azkar batzuek ere hartu –lapurtu?- dituztenak. Dieta horiek ez dira lehengoak bezain gomendagarriak, hasieran gizenarazten dizute poltsa, baina, gero murrizten dizute boto kopurua eta, gainera, denen aurrean gelditzen zara lotsagarri.

Bizi ongi, osasuntsu, zoriontsu eta ahal bada, euskaraz.

Erregeak zer ekarri dizu?

2012-01-09T05:24:00.001-08:00

Begietako beltzatua txuritu eta eskiatzen ari zela izandako azken erorikoaz errekuperatuta hor sartu zaigu etxe guzietan (hori baita demokrazia) bere diskurtsoarekin. Lehenago, suhi eskuluzea etxetik bidali eta haren kontra eskubaloian aritutakoari muttur egin dio harrera, azken hau herriak aukeratua eta bera Patxi zenak hautatua dela ahantzita. Beharrik Olentzero gelditzen zaigun!

Eguberriak

2012-01-09T05:21:00.000-08:00

Joseba URROTZ

«Maitasuna, elkartasuna eta bakea adierazteko egunak, zergatik mugatu bi astera?»

Honez gero nekatu izanen ginen elkarri Eguberri on erranez, baina zer da bada opatzen duguna? Zer arraio dira bada Eguberriak? Bistan da ospakizuna dela, baina zer ospatzen dugun jakin gabe zerbait ospatzearen adibide garbia dugu hau. Bistan da kristaua denak Nazareteko Jesusen jaiotza ospatzen duela, baina gainerakoak, zer? Kristauek besta hori ospatu aitzinetik, besta paganoa omen zen, egun berrien ospakizuna, alegia, eguna luzatzen hasten den garaia, lurrarentzat aro berria hasten den garaia. Hala bada, oraindik eguberritan gaude! Gaur egun Eguberriak El Corte Inglesek ekartzen ditu edo Simply supermerkatuek ‘Zuk nahi duzun eguberria’ ematen. Telebista espainiar batean ere zera entzun nuen: Eguberrien benetako hasiera Loteria Nazionalak iragartzen zuela. To! Eta maitasuna, elkartasuna eta bakea adierazteko egunak badira, zergatik mugatu bi astetara? Ezin da eguberri izan urte osoan?

Lesakako zubiko txulo-etxea

2011-12-14T00:30:00.000-08:00

Leire GOIKOETXEA (Hendaia)

Azaroak 25: emakumeen aurkako indarkeriaren kontrako eguna. Hitzak eta ekintzak izan dira matxismoaren aurka.

Baina borroka hori patriarkatuaren aurkako borroka orokorrean txertatzen da eta ez da urteko bi egunetara mugatzen.

Nik galdera zehatz bat dut: nola baimentzen da emakumearen menpekotasunaren ikur bat Bortzirietan?

Txolak eta puteroak ez Bidasoan, ez inon!

Euskarazko hedabideek erakundeen konpromisoa behar dute

2011-12-14T00:29:00.000-08:00

Euskarazko hedabide ez publikoak

Bederatzi hilabete badira euskarazko hedabide ez publikook agerraldi publikoa eta kanpaina bateratua egin genituela, hiru helburu nagusirekin:

1. Sektorearen estrategikotasuna eta beharra azpimarratzea. Komunikazioaren eta hizkuntz normalizazioaren ikuspegitik ez ezik, ekonomia ikuspegitik ere estrategikoa eta garrantzia handikoa den sektore bati buruz ari gara hitz egiten.

2. Erakunde publikoei sektorearekiko konpromiso handiagoa eskatzen zitzaien, publizitate-inbertsio, bestelako inbertsio eta laguntza handiagoak, gaurtik bertatik hasita.

3. Horretaz gain, sektoreak egoeraren analisia egin eta analisi horretatik abiatuta ildo nagusiak erakundeekin lantzen hasteko konpromisoa hartu zuen.

2012. urtea ate-joka dugu, eta erakundeetatik sektoreari begira jasotzen ari garen mezuak kezkagarriak dira, ikaratzeko modukoak.

1. 2012rako aurrekontu proposamenean jasota daudenak betetzen badira, Nafarroako Gobernuak euskarazko hedabideentzako zituen diru laguntzak ezerezean dira, 2012ko aurrekontuetatik erabat desagertuko da hedabideetan euskara sustatzeko diru partida. Gainera, 2011ko bigarren epealdiko laguntzak desagertzeko arriskua ere handia da.

2. Eusko Jaurlaritzak aurkeztutako aurrekontuak onartzen badira, erakunde horrek aurten baino 400.000 euro gutxiago bideratuko ditu 2012an hedabideen diru laguntzetara. Urteetan, Eusko Jaurlaritzaren aurrekontu orokorrak goraka joan direnean, euskalgintzara eta euskarazko hedabideetara bideratutako diru sailak ez dira handitu; orain, aurrekontuetan estutasunak sortu direnean, ez dago gupidarik: lehendik estu dabilen sektore bati are kalte handiagoa egiteko aukera zabalduko da.

3. Gipuzkoako Foru Aldundiak 2011ko diru sailari eustea aurreikusi du –aurreko bi urteetan asko jaitsi da diru sail hori, eta ez du handituko–. Bizkaiko Foru Aldundia da 2012rako bere aurrekontuetan diru saila handitzea aurreikusi duen bakarra –47.500 euro gehiago, %12ko igoera–.

4. Eta zer esanik ez Iparralderi buruz, non euskaldun hiztunen galera bizkorra (hizkuntza politika publiko baztertzailearen ondorioz) anbiziorik gabeko hizkuntza politika batekin paraleloan doan. Enpresa pribatuek euskarazko hedabide berriak sortzen dituzten bitartean, laguntza publikoak oraindik geldialdi berean mantentzen dira eta, aldi berean, botere publiko gehienek ez dituzte kontuan hartzen euskarazko hedabideak beren publizitate kanpaina ordainduetan.

Jakitun gara sektorearen etorkizuna gure lanaren baitan dagoela nagusiki. Guk geuk ere aztertu behar ditugula gure indargune eta ahuldadeak, sektorean elkarrekin jardunda errazagoa izango zaigula garai zail honi aurre egitea. Zeregin horretan ari gara hilabete hauetan eta laster batean gure hausnarketa instituzioetako arduradunekin partekatu ahal izango dugu. Baina argi dugu aurrera egiteko ezinbestekoa dugula erakunde publikoen laguntza handiagoa, eta hori ari gara aldarrikatzen une honetan.

Gaur egungo erakunde publikoen dinamikak ez du asko laguntzen bide horretan, eta ezin dugu isilik geratu ikusten dugunean euskarazko hedabideen sektoreak ez duela erakunde publikoen 2012ko aurrekontu proposamenetan behar eta merezi duen trataera jasoko, ustez denen begietara sektore ezinbesteko eta estrategikoa izan arren. Horregatik, erakundeei publikoki eskatzen diegu gaiaren garrantzia kontuan hartzeko eta aurrekontuak ahalik eta gehien egokitzeko, partidak handituz.

Gizarte Enplegu Babestua finantzatzeko baliabideez

2011-12-14T00:27:00.000-08:00

Oinarrizko Gizarte Zerbitzuetako teknikariak

2011ko irailaren 26an Nafarroako Gobernuaren Gizarte Politika, Berdintasun, Kirol eta Gazteriako kontseilari Elena Torres Mirandak Nafarroako Oinarrizko Gizarte Zerbitzuei bilera deia egin zien haren Departamentuak legegintzaldi honetan izanen dituen lan ildoak azaltzeko. Bileran Gizarte Enplegu Babestua mantentzeko asmoa adierazi zuen, eta Departamenduarendako baliabide hori lehentasunezkoa dela nabarmendu zuen, nahiz eta Gizarte Zerbitzuen Zorroan bermaturik ez dagoen baliabidea izan. Baliabide horretan laguntza-langile gisa lan egiten dugun teknikariek hala izatea espero dugu.

Gizarte Enplegu Babestua garrantzi handiko baliabidea da eta krisi garai honetan eraginkortasunez ari da lanean behar handiko egoeretan. Lana sortzen, baliabide pertsonalen garapena sustatzen eta enplegu aukerak hobetzen ari da. Horretaz gain, oinarrizko errentarekin batera, errenta horren emaitzak optimizatzen eta hobetzen dituen baliabidea da. Horrenbestez, bat gatoz kontseilariarekin eta Departamentuarekin, gure ustez ere baliabide hau lehentasunezkoa baita gizarte-baztertzearen kontra borrokatzeko dauden zerbitzuen artean.

Hala ere, kezkatuta gaude baliabide hau finantzatzeko erabiltzen ari diren kontusailak ez baitira batere egonkorrak eta, urtez urte gorabehera handiak izaten ari baita.

Datu ekonomikoei erreparatuz ikus daiteke, 2010etik aurrera finantzazioa murrizten hasi zela, nahiz eta urte horretan finantzazioa handitu zen, krisiaren larrian beste koska bat igo zelarik. 2010etik 2011ra %14,23, eta 2012. urterako, aurrekontuak onartzeko zain, ikusirik 1. kontusailean planteatzen den kantitatea eta 2. kontusaila desagertu dela, pentsa dezakegu 2011ko aurrekontuarekin alderatuta murrizketa %26,83koa izanen dela, eta bi urteetan pilatutakoa %37,24 gutxiago.

Gizarte Enplegu Babestuaren aurrekontua 2011n finantzatuaren azpitik murrizten bada, udalen egoera ekonomikoa kontuan harturik, gure ustez arriskua dago proiektuetako asko desagertzeko edo murrizketen ondorioz egoera larrian geratzeko.

Datu horiek kontuan harturik, beharrezkotzat jotzen dugu urgentziaz ahaleginak eta bitartekoak mugitzen hastea krisi egoera honetan dagoen behar sozialarekin bat etorriko den kontusail handiago bat bermatzeko, eta Oinarrizko Gizarte Zerbitzuei 2012. urtean bitarteko honek izanen duen kantitate erreala jakinaraztea.

Hauteskundeak eta gero…

2011-12-14T00:26:00.000-08:00

Asier ZABALETA APEZETXEA (Leitza)

Hauteskundeak-hauteskunde eta emaitzak-emaitza, batzuen gazi-gozo eta besteen salto-poza izan da azaroaren 20ko gauaren azpimarra. Ni abertzale naizen eremutik, nire prebisioak osotasunean betetzen ari dira, bai EAEn eta Nafarroan ere pozik.

Egia da ezker abertzaleak, momentu historikoan abstentzioa eskatu izan duela 2000. urtean, Espainiako hauteskundeak arrotzak, ordezkatzen ez gaituztenak… zirela esanez. Emaitza kaxkar haiek zer nolako ondorioak ekarri zituen badakigu, Euskal Herriaren aurka etsai politikoei oxigenoa eman baizitzaien. Ondoren bere hausnarketa egin eta aurkeztea erabaki zuenean, 2008an, guztiz positibo baloratuta, ez zitzaion utzi demokrazia ezagatik. Orain sutagar, botoa eman behar da, esatea harritzekoa! Momentu historikoa orduan eta orain, nahiz eta batzuk hori ez ikusi nahi.

Orain Nafarroan lortu diren emaitza historikoak, 5. diputatuaren lehia bizi-bizia egon denean UPN eta Geroa Bairen artean, Nafarroan balantza gure aldera erori da, 91.000 bozka euskalzale lortuaz, 2 diputatu euskaldunen ahotsa edukiaz. Espainolista feudoetan emaitza onak jasoaz, batzurtan Geroa Baik eta bestetan Amaiurrek gain hartuz.

«Inork espero ez zuen eta pultso politiko oso zailari eutsi dion Geroa Bairen proiektu euskalzalea, aurrerakoia… Nafarroako errealitate bat dela oso garbi utzi du», Mariano Ferrer, Arnaldoren laguna den kazetari aurrerakoiaren hitzetan. Bat nator guztiz.

Orain zubiak eraiki behar direla badiogu, alderdikeriak alde batera utziz, Nafarroa eraiki behar da lehenbizi, Euskal Herria eraikitzeko, lan koherente bateratu bat egiteko. Etsai politikoei ahal diren oparirik gutxienak egin behar baitzaizkio. Orain arte egindakoak gehiegi izan dira eta, ETAtik hasita.

Gartxoten borroka

2011-12-14T00:25:00.000-08:00

Mikel RODRIGUEZ LANDA

«Euskalduna bere hizkuntzaz lotsarazten da, esparru publikoan erabiltzeko trabak paratzen zaizkio eta etxeko sukaldera mugatu nahi da bertako hizkuntza»

Joan den hilean estreinatu zen Euskal Herriko zinemetan Gartxoten kondairari buruzko filma, marrazki bizidunetan egina, ‘Gartxot, konkistaren aitzineko konkista’ izenburupean. Arturo Campionek Itzaltzuko bardoaren kondairari buruz egindako bertsioaren bertsioa da istorio hori, lehenbiziko komiki egina, eta, orain, marrazki bizidun. Nafarroako Erresuma oraindik independentea eta errege euskaldunen agintepekoa bazen ere, Pirinioetara etorritako monje erdaldunek euren ohitura eta hizkuntza arrotzak ezarri nahi izan zizkieten bertako herritarrei, eta Gartxotek horren aurka egin zuen borroka. Monjeek semea bahitu nahi izan zioten, latinean hezi eta euskara bazter utzi zezan, baina haien eskuetan utzi aitzinetik, Gartxotek nahiago izan zuen semea bere eskuekin akabatu. Atzerriko ohituren inposaketen dramaren adierazle bat da Gartxoten kondaira. Istorioa kokatzen den garaitik ehunka urte pasatu dira. Ordutik Nafarroako Erresuma lurraldea galtzen joan da etengabe, Espainiaren eta Frantziaren atzaparretan erori arte. Eta ehunka urte hauetan, bertako hizkuntza bakarrak, lingua navarrorumak, etengabe egin du gibelera. Duela 200 urte eskas (Historian 200 urte ez baita deus), Nafarroako herritar gehienak euskaldunak ziren. Napoleonen tropek Iruñea hartu zutenean bandoak euskaraz egin behar izaten zituzten euren aginduak bertako jendeari ulertarazi ahal izateko, eta urte batzuk geroago, oraindik hegoalderago, Artaxoak herri euskalduna izaten segitzen zuen. Zer gertatu da bada hainen denbora tarte motzean Nafarroako hizkuntza solasten dugunak 20.000 biztanle eskaseko lurralde eremu batera mugatuta gelditzeko, eta handik kanpo euskara galarazi zen lekuetara hedatzeko etengabeko borrokan aritu behar izateko? Asimilazioaren logika dago horren gibelean. Atzerritik bultzatu, eta bertako eliteekin bat hartuta egiten den deuseztatze politika, bai Gartxoten garaian, bai gaur egun. Euskalduna bere hizkuntzaz lotsarazten da, esparru publikoan erabiltzeko trabak paratzen zaizkio, eta etxeko sukaldera mugatu nahi da bertako hizkuntza. Horrela, hamarkada gutti batzuetan milaka nafarrek ez zieten beraien hizkuntza transmititu seme-alabei, haien izatea ukatu zuten, pentsatuz euskarak ez zuela deusetarako balio, eta hobe zela madrildarren pareko izatea, Atarrabian bizi arren. Makilakadaka ezarritako mentalitate horrek bizirik segitzen du Nafarroan, Yolanda Barcina eta gisako elementuek hauspotua, baina oraingo boteretsuek ere garbi eduki dezatela Gartxot bezala, haien izateari uko eginen ez dioten milaka herritar parean edukiko dituztela.

Aukera paregabea eta erronka galanta dugu parean

2011-12-14T00:24:00.000-08:00

Juainas PAUL ARZAK

«Gure burua hain perfektua ikusten dugu, itxurakoak nahi ditugula guztiak. Alderdikideak bihurtzen ditugu, edo hurbilekoak agian. Sinestezina eta egia berdaderoa! Eta maldatik abiaturik, zerbaitetan gurekin bat ez datozenak, traidore urde zikinak izan behar»

Hauteskundeak joan dira. Emaitzak, izan direnak izan dira. Aitzinera begira zer? AUKERA PAREGABEA ETA ERRONKA GALANTA dugu parean. Elkartzea. Irabazteko: frankismoa kondenatu nahi ez duten ‘betiko’ demokrata horiek eurenean irabazi baitute eta galtzailerik egon denik behar dute. Hala diote.

Galtzailerik behar duenak ez du bakerik nahi. Muturrez aritzeko asmoa du. Horrek ematen digu aukera. Aukera gure artean adostu dezakeguna elkar lortzeko. Gauza izanen gara? Eginbeharra ez da guztiek pentsamolde eta bide berberetan aritzea. Inolaz ere. Ezinezkoa izateaz gain, aspergarria izanen zen-eta.

Atzentzeko joera dugula iruditzen zait, ordea. Nola esanen nuke: gure burua hain polita eta perfektua ikusten dugu, itxurakoak nahi ditugula guzti guztiak. Alderdikideak bihurtzen ditugu, edo hurbilekoak, agian. Sinestezina eta egia berdaderoa!

Eta maldatik abiaturik, zerbaitetan gurekin bat ez datozenak, traidore urde zikinak izan behar. Zenbat eta hurbilagokoak izanik, orduan eta gehiago. Hori dela eta hitz egiten dute, batzuk, ‘españoles’ omen direnen izenean, ‘vascos’ guztiek horrela pentsatzen dutela diote besteak eta, nola ez, euskaldun fededunetik aunitz urrundu gabe, euskaldunak hau, hori eta hura pentsatu eta egin behar dugu, nahitaez.

Euskaltzale guztiak independentistak ote gara? Ezkertiar ala eskuindarrak? Katolikoak, ateoak, haragijaleak, barazkijaleak... Musika, literatura eta kirola berdin eta berdinak baloratzen dugu? Non gelditzen da esaldi hura: Hainbat buru, hainbat aburu?

Hau dugu erronka. Ikaragarri zabala den esparruko jendea, pertsona bakoitzak duen konplexutasun nahitaezkoarekin, jokatu. Guztiekin –aldeko eta ez aldeko direnekin– kontatu eta, irainetan erori gabe, proposamenak egin eta irabazi. Konbentzimenduz, ideia onenak direlako lagun gehiengo batentzat. Posible ote?

Aurka dugun guztia menperatu beharko, eta pila da. Hasi sistema beratik, ohiturak, medioak, boterearen zainak, gizartearen antolaketa erreala,... Majo kostako da. Alde borrokatzeak merezi du, ordea.

Giza-agendak

2011-12-14T00:22:00.000-08:00

Sergio PANIAGUA

«Ezin digute agindu zer egin, nola arnastu, nola sentitu. Ezin gaituzte beraien estatistikentzatzenbaki batean bihurtu, ezin gaituzte beraien merkantzia bilakatu»

Krisiaren aurkako neurriek diote aurten Bera Mugarik Gabe izeneko ospakizunik gabe geldituko dela. Hemengo eta hangoen topaketa ospatzeko besta. Kulturen degustazioa ospatzen zen besta horretan.

Zer krisiaz ari dira? Zein transakzio ez dira bankeroen gustura atera eta orain denen artean ordaindu behar dugu?

Ez dut deus ulertzen. Baina ikusten dut espekulatzaileak zakarki loditzen direla. Ez dute aski burtsan espekulatzearekin. Herrialde osoekin egiten dute, kontinenteekin, traba egiten dieten txanponekin.

Gobernuek itsuki obeditzen dute. Bakar-bakarrik aukeratu ez dituztenei obeditzen diete. Eta herriak? Eta jendea? Eta umeen irrifarra? Non gelditzen da hori guztia?

Ezin digute agindu zer egin, nola arnastu, nola sentitu. Ezin gaituzte beraien estatistikentzako zenbaki batean bihurtu, ezin gaituzte beraien «burtsa baloreen» merkantzia bilakatu. Herrien taupada herriek markatu behar dute. Gure zoriontasuna gurea da eta ezin da merkatuen joan-etorrien menpe egon.

Ez du inporta aurrekonturik ez izatea. Urtero bezala, ospa dezagun gure besta zoriotasunez, ospa dezagun ez dirua badelakoz, ospatu nahi dugulakoz baizik. Ez diezaiegun azpiratzen utzi. Onarpena ezin da Iruñetik, Madriletik edo Estrasburgotik etorri. Giza-agendak gureak bakarrik izan daitezke.

Brnon, 2011ko azaroaren 21erako

2011-11-22T23:13:00.001-08:00

Kaixo, aita maitea, zer moduz zaude?

Azaroaren 20ko hauteskundeetan ezingo dut bozik eman eta Amaiur urdin horrek irabaziko al du! Gure bihotzeko Amaiur eta Itzalozko borda han daude, iazko abuztuan askatu genituen zure hautsak Gorramendi kaskoan eta Gora Gu ta gutarrak oihukatu, eta aurten egingo du bederatzi urte eskutik askatu ninduzula zoriontsu izan nendin eskatuz.

Ni zoriontsu izaten saiatzen ari naiz, zuk esan bezala duela bederatzi urte Arantzazuko ospitalean, Donostian. Ez dut lortu. Bederatzi urte hauetan maitemindu naiz inoiz ez bezala inor. Duela sei urte. Bihotza hautsi zidan gero, duela hiru urte. Hiru urte hauetan saiatu naiz bihotz hau konpontzen irribarre zorrotada batzuekin, negar-malko batzuekin, ehunen bat gramo laztanekin, hiru goilarakada muxuekin, litro laurden bat isiltasunarekin eta bostehun gramo maitasunezko eskutitzak idatziz. Saiatu naiz maitasuna eskaintzen zidatenekin maitemintzen eta ilusionatzen berriro, eta haietako batzuk esan didate onegia naizela mundu honetarako eta neure mundutxo honetatik atera behar dudala. Nola?

Ezin dut lorik egin goizaldeko ordu honetan, eta ilargia ia beterik ari zatzaizkit keinuka, gainbehera, ilbera. Ohartu naiz neure ametsa bete behar dudala, batez ere duela sei urte Mikel Laboaren boza soinu-banda gisa maitemindu nintzenean mutil irribarretsu harekin indartu zitzaidan ametsa, egia bilakatu behar dudala ohartu naiz: ama izan nahi dut. Aita bat aurkitu behar dut etorkizuneko nire umeentzat nire obarioek hilero bere buruaz beste egin ez dezaten gehiago, eta horretarako hemen edo han, baina Euskal Herrira itzuli behar badut, itzuliko naiz. Kaiku (tibetarrak) – Haiku (japoniarrak) ikuskizun poetiko-musikala antolatu behar dute Asier eta Amaiak, eta xorinok olerki-liburu batean argitaratuko du bere burua.

Baina batez ere duela sei urte indartu zitzaidan ama izatearen ametsa bete behar dut hemen edo Euskal Herrian. Ahal bada bihotzeko zaurien zirrikituetatik goxatzen didan txistu isil honekin. Bakarrik ez dut ama izan nahi.

Aita, zinegiten dizut gure euskal lur horrengatik 2012an zoriontsu izango naizela, 2012an bai! eta bihotz hautsi hau sendatuko dela. Eskatzen dizut, ilargi maite, zoriontsu izaten lagun diezadazula, eta zin egiten dizut nire aldetik zoriontsu naizela esperantzarik gabe maitatu arren, itxaropentsu.

Eta barka diezadala batez ere maitemindurik naukan mutil horrek berriro, nire begirada triste politaz sorgindu omen nuen behin Senperen, eta ni haren irribarre amultsuaz maitemindu. Barka diezadala arren bera beste inor baino gehiago maitatzeagatik eta beretzat onena nahi izateagatik, eta idaztearen ekintza egoista honegatik mindu badut bera, bere familia zoriontsua eta neure burua. Barkatu, sentitzen dut, maite zaitut eta eskerrik asko.

Amaiur, haurren xatar ezin bihur. Amaitu da ura, agortu da, aita, eta orain itotzen ari banaiz ere lehorte honetan, min ematen badit bihotzeko taupada bakoitzak, zoriontsu izateko nire aldetik ahal dudan guztia jarriko dudala hitzematen dizut, baina arren, ilargi maite, lagundu bihotz bakarti eta maitemindu hau bakarrik eta mindurik ez egoten gehiago, lagundu arren. Bitartean heldu eskutik, aita.

Maitasunez, izan gaitezen zoriontsu bihotz-bihotzez, Zure Ainarita.

Murrizketa gehiago euskarazko hedabideendako

2011-11-22T23:10:00.000-08:00

Nafarroako euskarazko hedabideak eta Topagunea

Nafarroako euskarazko hedabideek eta Topaguneak, Euskara Elkarteen Federazioak, salatu nahi dugu beste behin ere Euskarabideak murrizketak ezarri dizkigula. Irailaren 7an Nafarroako Gobernuak jakinarazi zuen aurtengo aurrekontuetan 327,25 milioi euroko gastu murrizketa eginen zuela. «doikuntza» horien helburua aurrekontuaren egonkortasuna bermatzea dela azaldu zuten. Iragarpen horrek gizarteko arlo asko ukitu ditu hezkuntza, osasuna eta beste.

Eskarmentuak erakutsi digu halakoetan euskarari zuzendutako diru-sailak ez direla onik ateratzen. Iragarpena jakinarazi zenetik zenbaitetan Euskarabideara informazio eske jo genuen. Ez ziguten ezer erantzun. Edo bai, esleitutako diru-laguntza kobratzeko dokumentazioa aurkezteko epea aurreratu zutela.

Aste honetan iritsi da murrizketaren jakinarazpena. Maximino Gomez Serrano Euskarabideako zuzendari kudeatzaileak azaldu digunez, Nafarroako Gobernuak aurrekontuak «doitzeko» hartutako erabakiak «Euskararen gaineko programak komunikabideetan» kontu-sailari ere eragin dio. Euskarabideak jakinarazi duenez urriaren 31ra arte justifikatutako gastuak ordaintzeko adina diru badu, baina urteko azken bi hilabeteetarako aurreikusia zuen dirurik ez dago.

Euskarabideak esleitutako diru-laguntzak bi epetan ordaintzen ditu. Diru-laguntzaren erdia jakinarazpenarekin batera ematen du, eta beste erdia gastuak justifikatu ondoren. Bigarren ordainketa horretan eginen du murrizketa Euskarabideak. Honela:

Beleixe irratia: %34ko murrizketa.

Esan-Erran irratia: %37ko murrizketa.

Guaixe aldizkaria: %20ko murrizketa.

Mailope aldizkaria: %34ko murrizketa.

Pulunpe aldizkaria: %37ko murrizketa.

TTIPI-TTAPA aldizkaria: %34ko murrizketa.

Xorroxin irratia: %33ko murrizketa.

Murrizketa horiek guztiek, euskarazko hedabideok aurretik jasaten ari garen egoera ekonomiko larria areagotzen du. Hedabideok esleitutako diru kopuruak kontuan izanik egin ditugu urte guztiko aurreikuspenak. Orain, bat-batean, zati bat kentzea lehendik ahula den gure ekonomia-osasuna kolokan uzten du.

Gauza aski jakina da hedabideok ezinbesteko elementu bat garela euskararen ekosistema mantentzeko, indartzeko eta biziberritzeko. Euskarabideari eta haren arduradun politikoei hori ahalbideratzeko, babesteko lan egitea exijitzen diegu. Horregatik, esleitutako diru-laguntza bere osotasunean ematea exijitzen dugu. Aldi berean, sektoreko aktoreekin bildu, egoera aztertu eta etorkizunerako hitzarmen bat lantzea eskatzen dugu, Nafarroako Parlamentuak 2009an eskatu zuen moduan.

Merenge frantsesaren gogortasuna

2011-11-22T23:09:00.000-08:00

Luis GARDE

«Tarta gutxi hainbeste aurpegi haundientzako. Eta bigunegia hain aurpegi gogorrentzako»

Artxibo batean nire esaldi umoretsu faboritoen zerrenda gordetzen dut; irakurri aldiro irri eginarazten dizuen horietakoak. Haietako gehienak Grouchorenak dira. Esaldi berri bat erantsi nahi diet: «Tartek min eman zidaten, merenge frantsesaren gogortasuna dela-eta». Ño! Nik uste nuen merengea arrautza-zuringoz egiten zela. Agian arrautz frantsesak euskal arrautzak baino gogorragoak dira.

Bai, Nafarroako lehendakari andereaz ari naiz. Eta egunotan You Tuben bideorik arrakastatsuenetariko batez ere bai. Toulousen zegoela, bertze jende elegante batekin Abiadura Handiko Trenari buruz solastean, Mugitu taldeko hiru pastelgilek gure lehendakariari arratsaldea gozatzea erabaki zuten. Hori bai, komunikabide gehienek ez zuten deustarako aipatu inongo trenik; tartalarien salaketa ekologista zela ere ez. Hiru «aberchales violentos» besterik ez ziren. Barregarriak ere lehendakari anderearen osteko esaldiak: «Lehengo berberak dira, ez dira aldatu; indarkeria ez da bakarrik hiltzeari uztea». Tira, esan dezala tarta txarra zegoela eta bera pozoituta hiltzen saiatu zirela.

Egia esan, tartak aurpegira botatzea maiz erabili izan da mendebaldeko herrialdeetan protesta umoretsu gisan. Hainbertzerako ez da: politikariei soldatan sartzen zaie. Ezetz uste? Adibide bat jartzeagatik (eta kutxen gainsoldatak ez aipatzeagatik):

Nafarroako Gobernuko prentsa kabinetearen arabera, 2012rako lehendakari anderearen soldata %43 arte jaitsi behar zen. Ejenplua eman behar da, bai jauna, bereziki krisi garaietan. Errealitatea, halaber, oso bestelakoa da: 2011n 69.354,46 euroko soldata zuen. 2012rako, aurrekontu orokorren egitasmoaren arabera, bere soldata 92.712,61 eurokoa izango da. Beherakada izateko ez dago gaizki. Nik ere niretzat nahiko nuke horrelako elkartasuna adierazi ahal izatea. Trukean, aurpegian bi edo hiru tartakada jasotzeko prest nago... nahiz eta merengea frantsesa izan.

Hemen zer dago, diru gutxi edo lapur gehiegi?

Hiru Mugitu taldeko atxilotuei ez diete deitu Nafarroako Auzitegi Nagusian deklaratzera, baizik eta Madrileko Auzitegi Nazionalean; hau da, terrorismo eta orden publiko kontrako delitu larriak epaitzen dituen auzitegian.

Nire elkartasuna eta estimua adierazten diet hiru tartalariei zutabe honetatik. Tarta gutxi hainbeste aurpegi handientzako. Eta bigunegia hain aurpegi gogorrentzako.

Galderak

2011-11-22T23:08:00.000-08:00

Fernando ANBUSTEGI

«Nork asmatu zituen galderak? Zer izan zen lehenago, galdera? Edo erantzuna?

Ez dakit. Galdetzen segitu beharko»

Egunero, jeiki orduko galderez betetzen zaigu burua. Erantzunak bilatu nahian ibiltzen gara beti, eta aunitzetan, erantzunaren ordez bertze galdera bat bururatzen zaigu. Jakinminik gabeko pertsonak ere badaude, eta beharbada kontent biziko dira, tristea badirudi ere; izan ere, JAKINMINAk horixe dakar aunitzetan, MINA. Eta GALDERAK, GAL ERA. Hortaz, hobe galderarik eta jakinminik gabe bizi? Hortxe galdera. Eta erantzuna? Bertze erantzun bat falta. Bertze bat.

Filosofia alde batera utzita, bertze galdera bat: nork asmatu zituen galderak? Zer izan zen lehenengo, galdera? Edo erantzuna? Galderak jakinmin handia zuen norbaitek asmatu ote zituen? Deus ez zekien norbaitek agian? Edo erantzun guztiak zekizkien Listomari horietakoren batek? Ez dakit. Galdetzen segitu beharko.

Sari matxistak… eta klasistak

2011-11-22T23:06:00.000-08:00

Kirol proba gehienak matxistak direla aditu dut maiz, sari potoloagoak dituztelako gizasemeek emakumeek baino. Ados egon naiteke, nahiz eta sexismorik ez izateko, gizon eta emakume, denak sailkapen berean sartzea egokiago iruditu. Eta zergatik ez lehenbiziko hiruek haina edo gehiago sufritu izanen duten hiru azkenekoei sariak eman? (Inoiz ez naiz podiumean izan, bistan da!)

Hator Amaiurrekin!

2011-11-08T03:02:00.000-08:00

Peio Etxabide Gartzia, Lesakako alkatea; Antonio Erregerena Vera, Bertizaranako alkatea eta Garbiñe Elizegi Narbarte, Baztango alkatea

Zubiaren sinboloa aukeratu du Amaiur koalizioak bere apostu politikoa ezaugarritzeko. Zubiak, bai; alde desberdinak elkartzeko, lotzeko, komunikatzeko. Zubiak eraikitzen ari gara, Euskal Herriko ezkertiar eta subiranozaleak biltzeko; elkartu eta indarrak pilatzeko. Gero eta indar gehiago, Euskal Herriaren normalizazio politikoan urratsak emateko; Euskal Herriaren nazio aitortza eta erabakitze eskubidea onartzeko. Zubiak behar ditugu, gure proiektu soziala eraikitzeko, langileen eta herri sektoreen interesak nagusiarazteko, eredu publikoa indartzeko, parekidetasuna sustatzeko, lurra zaintzeko, gure hizkuntza eta kultura goratzeko. Hautestontziak indar, gogo eta borondate eraldatzaileaz bete eta gainezka eginarazi behar ditugu. Eta hautestontzietako boto paperak herri, auzo eta eskualdeetan herritarren mugimendu geldiezin eta neurrigabean bihurtu. Mugimenduan dagoen herria da zubipeko ugaldea. Erreka gorarazi behar dugu, bazterrak gainditu, langile eta gainerako herritarrek krisi garai honetan gure ahotsa entzunarazi. Auzaren mendi hegalean hasten den Bidasoko urek gainezka egin dezatela, gure eskualdeko herrietako hautestontziek boto ezkertiar eta abertzaleez gainezka egin dezatela, eta batez ere eguneroko dinamika ureztatu dezatela. Amaiur Madrilen egonen da, Euskal Herria ordezkatuz, Euskal Herriko langile eta herritarren interesak defendatuz; indartu eta babestu dezagun Amaiur, indartu eta babestu dezagun herri eta auzoetako eguneroko lana boto-paperekin, konpromisoekin, antolaketarekin, lanarekin. Busti gurekin, hator ugalde honetarat, hator zubiak eraikitzera eta Amaiur babestera!

Ibardingo Altzuri Astondoan gertatutakoz

2011-11-08T03:01:00.000-08:00

Koldo SAENZ (LAB)

Altzuri Astondoa Ibardingo kaxkoan dagoen 10 langileko benta bat da. Denon bistara da komertzioaren sektorea krisia dela medio ez dagoela bere momenturik hoberenean, baina hala ere gertaturikoa larria izanik salatu beharrean gaude.

Urriaren 4an enpresak erregulazio espediente bat aurkezteko dokumentazioa erakutsi zigun, non enpresak 18 hilabetetarako %50 eko erregulazioa planteatzen zuen langileentzat; hau da 9 hilabeteetan langabezira joatea. Enpresak gure akordioarekin Iruñean erregistratu nahi zuen, epeak murrizteko Nafar Gobernuaren aitzinean. Enpresaren egoera ekonomikoaren berri ez geneukalako ezin genuela baloratu erantzun genuen, beraz kontuak uzteko eta bitartean langileekin egonen ginela. Enpresaren jarrera hasieratik txantaia egitea izan da, erranez ez bazen hori onartzen 4 langile kalera botako zituela. Kontuak aztertu eta langileekin egon ondoren urriaren 19an langileek enpresari jakinarazi zioten gauzak bertze modura egin zitezkeela, langileen ordezkaritzarekin solastu egin behar zela, baina EEEaren terminoak gogorregiak zirela. Horren aurrean enpresak 2 egun beranduago bere mehatsua gauzatu eta lau langile kaleratu zituen kaleratze indibidualen bidez.

Horrelako jarrerarik ez dugu onartuko eta langile horien alde gure esku dagoen guztia eginen dugu. Gogor salatu nahi dugu, enpresaren jarrera kazikila eta totalitarioa; krisi egoera baliatu nahi izan dutelako plantilan mehatsua eta malgutasuna inposatzeko, kaleratutakoen etorkizuna eta bizitza pertsonala kontuan eduki gabe.

Lyon-Corbas Kolektiboa borrokan

2011-11-08T03:00:00.000-08:00

Lyon-Corbaseko euskal preso politikoen kolektiboa

Urriaren 15ean Lyon-Corbaseko kartzelazainen probokazio berri baten aurrean aurkitu gara bertan preso gauzkaten sei euskal preso politikook. Udaz geroztik kartzelazainen aldetik jazarpen maila areagotu zela-eta zuzendaritzarekin gutxieneko bizi-baldintzak lotzeko ahaleginak egin arren, alferrik izan da. Kartzelako zuzendaritzak, hona ekarri gintuztenetik gure izaera politikoa ukatzeaz gain, gure oinarrizko eskaerei entzungor egiten jarraitu du…azken probokazioa iritsi arte. Hona ekarri gintuztenetik, etengabeko probokazio eta barrabaskeriak kudeatu behar izan baditugu ere, larriena ikustaldi-eremua kudeatzen duen kartzelazain-taldearen aldetik jasan behar izan duguna izan da. Azken bi hileotan, gure militantzia politiko eta armatuari egindako erreferentzia iraingarriak egin izan dizkiguten kartzelazain berek egindako informeen ondorioz, ogitarteko bat ekartzeagatik hilabeteko ikustaldi-baimena bertan behera utzi izan diete gure senide eta lagunei; bikote baten barne-ikustaldian besarkatuta egoteagatik (frantses kartzeletan ez dago ikustaldi intimoak izateko eskubiderik) ikustaldi-baimena emana zuen epailea ohartarazi eta baimena behin betirako bertan behera uztea lortu dute; senide eta lagunak aitzakia txikiena baliatuta utzi izan dituzten kartzelako atarian 800 km-ko bidaiaren ostean; bikote baten semearekiko ikustaldi ia guztietan arazoak sortu dituzte… Giro horretan kokatu behar dira urriaren 15eko gertaerak. Bezperan, goizetik Euskal Herritik abiatu eta Parisen barrena Lyonera iritsi zen haurrari bere gurasoekin batera egotea eragotzi zioten. Zuzendari, epaile, arduradunen oniritzia eta behar ziren baimen guztiak izan arren, ikustaldietako kartzelazain-taldeak eta bereziki larunbata horretan arduradun zegoen kartzelazain-buruak beraiek nahi bezala egingo zela ikustaldia erabaki zuten: haurrak ez zituen bi gurasoak batera ikusiko. Alferrikakoak izan ziren guztion ahalegin eta protestak, beraiek erabakitako inposatzea lortu zuten. Ondorioak larriak izan ziren. Marixol Iparragirre bultza eta lurrera bota zuten, Jone Lozano ere bultzatu zuten, eta biei eskuburdinak atzean estu lotuta ikustaldien eremutik emakumeen ataleko zigor. ziegetaraino manu militari eraman zituzten: airean, burua aurretik, ahospez, eskaileratan gora eta behera, ibilbide luzean. Biek dituzte zauri eta ubeldurak, kolpeak eta gorputz osoa minbera. Kolektiboaren jarrera irmoak eta sendoak lortu du beren gezurrak agerian uztea, egindako gehiegikeriez jabetzea eta Marixol eta Jone zigor ziegetatik atera zitzaten behartzea, jarri nahi zieten zigorra bertan behera utziz. Aipatu nahi dugu ere emakumeen ataleko gainontzeko presoen aldetik jaso dugun elkartasun eta babes beroa. Euskal presoon aurka egindako gehiegikeriaren aurrean, zigorra erabaki behar zen tribunaletik igarotzear zeudela, emakume guztiek bazka errefusatu zuten eta ordu laurdeneko burrunba egin zuten Jone eta Marixolen askatasuna eskatuz.

Bizi izan dugun egoera bortitz hau behingoagatik gauzak argi uzteko baliatzea erabaki dugu. Ondoko egunetan kartzelako agintariak arazoaren tamainaz jabetu direla dirudi eta aurrerantzean Lyon-Corbaseko euskal presoon eta gure senide eta lagunen arteko ikustaldiak modu eta egoera lasai eta egokian gertatuko direla hitz eman du.

Gurpila orain hasten da biraka

2011-11-08T02:58:00.000-08:00

Tere SAEZ (Berdintasunerako teknikaria)

ETAk jarduera armatua behin betiko utzi duela eta poztasuna erakutsi eta ospatzeko garaian gaude, jendarte osoaren lorpena baita. Biktimak gogoan dauden unea da. Ezberdintasun politikoak moldatzeko modua ez zela tiroak botatzea edo bertzea paretik kentzea erakutsiz urtez urte aritu diren pertsona anonimoentzat edo Lokarri bezalako mugimenduentzat une hagitz berezia da. ETAk utzi behar izan du, konbentzimenduz edo gabe, estrategia hutsez edo hausnarketa baten ondorioz. Inork ez du bere auto azpian begiratu beharrik izanen, ezta maite duen pertsona baten zentzu gabeko heriotzarengatik negar egin beharko, hori da garrantzitsuena. Ea berdin pozten ahal garen inoiz gehiago ez dugulako aditzen tortura sexistak salatu dituen gazte baten testigantza, edo ama batek bere semea ikusteko kilometroak eta kilometroak egin behar ez izatean. Edo eri dagoen bat kartzeletik ateratzeko modua izan dezan sendatzeko. Bere ideiengatik inor kriminalizatzen ez dela ikustean. Edo alderdi guziek eta bere ideiak hitzen bidez defendatzeko aukera izan dezaten. Historiaren zati hau bukatu dadin, alde guziak adituak eta ulertuak sentituta, pertsiana gorrotorik gabe jausteko aukerarekin, egoera indibidualen gainetik, nahiz hauek ere baduten justizia eskatzeko eta ez barkatzeko eskubidea.

Poztasun kolektibo honetan denek badute bere legitimitatea (horrek ez du esan nahi arrazoi osoa dutenik) bere bertsioa kontatzeko: porrota, gatazkaren soluzioa, irabazleak eta galtzaileak, ezker abertzale ofizialaren zuzendaritzaren indarra, zuzenbide estatuaren eta segurtasun indarren sendotasuna, hauteskunde estrategia… Inork ezin du, ordea, alde guziak aditzeko ahalegina alde batera utzi eta norbere lubaki ideologikoetan gorde. Horrela ez da aitzinera eginen bakearen eta denbora politiko berri baten ilusioan.

Errealitate berri honen kudeaketa ez da erraza eta bizkorra izanen, zaila eta mingarria baizik, batez ere hurbiletik sufritu dutenentzat, baina berehala eskatzen ditu adimen, eskuzabaltasun eta enpatia dosi handiak, biktimei kasu eginez, presoak hurbilduz, eri daudenak edo bere zigorrak bete dituztenak askatuz. Otegi eta bera bezala, orain denok ospatzen ari garena defendatzeagatik kartzelan daudenak espetxetik ateraz. Epaiketa politikoak geldiaraziz, kasu bakoitza egoera berritik eta biktikaren oinazetik aztertuz, odol delitua non dagoen eta non ez bereziz. Sortu legalizatuz (…).

Horregatik, biraka hasten den gurpil honetan, bertze terrorismo batekin bukatzea gelditzen zaigula gogoratu nahi nuke, emakumeak emakume izateagatik hiltzen duenarekin. 1999tik (estatistikak dauzkagun urtetik), biolentzia matxistak 816 emakume hil ditu. Horietatik 12 Nafarroan, azken hamar urteotan. Urriaren 21a bertze arrazoi bategatik ere egun hagitz garrantzitsua izan zen: Gizonezkoak Iruñeko eta bertze tokietako karriketara atera ziren, nahikoa dela adierazteko eta gizon bezala, ez dutela basakeri honen konplize izan nahi agertzeko. Hori ere bidea da.

Bildu gaitezen, arren, hitz egin, mintza eta elkarri eskua eman

2011-11-08T02:57:00.000-08:00

Ainara MAIA

«Neure barneko gerra oraindik ez da eten, eta bizi naizen artean hala izanen dela susmatzen dut»

Zorionak, Euskal Herria! Zer moduz zaude? Ni Txekiar Errepublikan nago laugarren urtez, arrazoi berezirik gabe, euskara eta euskal kultura zabaltzen unibertsitatean, baina arrazoi berezirik gabe, ez bainaiz hona etorri maitasunagatik edo askatasunagatik. Europaren bihotzean segitzen dut bizirik, taupadaka, bihotz minez, maiteminez bakarrik, eta Euskal Herri osoa ene itxaropen ahulezko bihotzean. Ez dut Euskal Herriko bihotzeko lagunen berri, ez dakit gaixorik edota lanpetuegi dabiltzan euren berri neuri emateko, baina espero dut ongi egotea. Nik hiru urte hauetan erantzunik gabeko eskutitzak eta postalak igorri dizkiet, baita posta elektroniko ugari ere. Espero dut ongi egotea, eta laster elkar ikustea, abenduan. Espero dut ETAk zabaldu duen itxaropen-izpi honek Euskal Herria pixka bat argitu duen bezala, Espainia, Frantzia, Europa eta mundu osoa argitzea, izan ere mundu honetan gerra gehiegi baitaude zabalik. Neure barneko gerra oraindik ez da eten, eta bizi naizen artean hala izanen dela susmatzen dut.

Espero dut ene bihotzeko lagun poeta oiartzuar lore-kapulua zoriontsu egotea, aita izan delakoz, eta espero dut ene bihotzeko txistu isilak berriro ere Ich liebe ain edo maite zaitut, ainara erran diezadala berriro, begiradaren irribarreaz, begietara begira zintzo jokatuz. Espero dut maite nauzuen eta nauten, maite ditudan guztiok, eta gainerako irakurle eta ez irakurle guztiok ongi egotea, itxaropentsu, maitasunez beterik, elkartasunezko besarkada batean bildu gaitezen.

Espero dut Espainiak eta Frantziak dagokien moduan erantzun diezaiotela piztu berri den itxaropen-izpi honi, oraingoz ez baitute egin eta denok dakigu Sarkozy ere aita izan dela, Giulia neska zoragarriaren aita, zorionak zuri, Nikolas!

Espero dut laster Euskal Herria libre eta independente batean ene txistu isilarekin egotea, maitasunez. Ene familia osoarekin urteberriarengatik topa egitea eta 2012a denontzat ona izatea, 2012an bai! Nahiz eta badakidan mundu honetan orain arte batzuk zoriontsu izateko beste batzuk zoritxarreko izan behar dugula, batzuk aberatsak izateko beste batzuk pobre, denon maitasunaren indarrarekin lortuko dugu mundu hobeago bat, ala? Uste duzu ameslari bat naizela?

Bildu gaitezen, arren, mintza, hitz egin, begietara begira zintzo jokatuz, eta elkarri eskua eman behingoz eta betiko aske izan dadin Euskal Herria eta Euskara. Eta nire bihotz min honetatik, atzerri min honetatik, amodio/desamodiozko bakardade honetatik heldu nazazue eskutik, arren, ainara zauritu hau amildegira eror ez dadin, arren.

Iragazkia edo filtroa

2011-11-08T02:54:00.000-08:00

Iñaki ALUSTIZA

«Hasi gaitezen bizitza honetan iragazkirik gabe bizitzen»

Bizitzan zoritxarrez guztioi iragazki batetik pasarazten gaituzte. Urtetan saldu izan gaituzte, itxura polit bat eta unibertsitateko ikasketak, garrantzi haundia dutela bizitzan. Ikuspuntu horrekin jarraituz edozein gaztek eta ez gaztek, ‘tuneatu’ nahi du bere itxura eta unibertsitatera joan, iragazkiaren ustezko alde onera pasa eta bizitzan zeozer dela sentitu. Ba oker gabiltza, beharrezkoa ez den iragazki bat erabiltzen ari gara. Hasi gaitezen bizitza honetan iragazkirik gabe bizitzen, balora ditzagun pertsonak diren bezala, pertsona saiatuak, abilezia dutenak, umore onekoak, borondatea dutenak… eta goraipa ditzagun ere ofizio bat ikasi (nahi) dutenak; hauek bereziki izango baitira gure herria ‘altxatuko’ dutenak. Saia gaitezen pertsonak diren bezala onartzen, beraien alde onak indartzen, bakoitzaren trebeziaz baliatzen, denok denon beharretan baikaude. Hori bai, ikastea inoiz ez dago soberan.

AHT (Abiadura Handiko Tarta)

2011-11-08T02:52:00.000-08:00

Lotsagarria. Iraingarria. Nafarren borondatearen kontrako eraso bortitza eta onartezina. Herritarren nahiaren aurkako ekintza. Krisi garai honetan murrizketarik jasan ez duen azpiegitura bakarra den eta Auñamendia aldinbertze pasatuz egin nahi duten trenbidea? Ez! Soldata bikainaz gain dieta ezin goxoagoa behin ez ezik bi aldiz jasotzea? Eeeeez!!! Tarta! (?). Merenge-merenge!

Arkupeak elkarteko jubilatuak Benidormen

2011-10-25T06:24:00.000-07:00

Arkupeak elkarteko jubilatuekin Benidormerako bidai batean arduradun gisara joateko ohorea izan dut aurten, hiri horretan hamalau eguneko egonaldia eginez. Lehendik ere izan nuen ikastetxeko ikasleekin bidaiatzeko aukera, baita Bergarako ikastolakoekin eta unibertsitateko ikasleekin ere, baina inoiz ez nuen honelako bidai bat egiteko aukerarik izan. Horregatik, kezka pixko batekin ere joan nintzen, honelako esperientzia baten funtzionamendua ez ezagutzeagatik beldur pixko batekin.

Calixto eta Rosa delegatuen informazioari esker egonaldia oso positiboa izan zen. Ttipi-Ttapako lerro hauen bitartez eskerrak eman nahi dizkiet biei, bere laguntza desinteresatuagatik eta osasun arazoren bat izan zutenei osasundegira laguntzeagatik. Eskerrik asko bihotzez. Pozik eta kontent bueltatu nintzen etxera, pertsona bikainak ezagutzeko eta beraiekin bizitzeko aukera izan nuelako eskertua eta emozionatua, beraien familiak aurrera ateratzeko bizitzaren zati handi batean borrokatu eta sufritu duten pertsonak, trukean deus eskatu gabe. Gizarte osoaren errekonozimendua merezi duten eta orain, beraien bizitzaren azken etapan, gozatzeko eskubidea duten pertsonak. Bidaiako egun horietan aukera izan nuen Arkupeak elkarteko jubilatuek gure herriko betiko dohaiak mantentzen dituztela, hala nola adeitasuna, laguntasuna, umore ona, tratu goxoa eta atsegina eta, batez ere, errespetua.

Benidormen egon nintzen hamalau egunetan ez zen inolako gertakaririk izan, inolako protestarik, inolako aurpegi txarrik… alderantziz, nere kideak kontent eta pozik sentitzen zirela somatu nuen. Horregatik zoriondu eta bihotzez eskertu nahi ditut, nere koordiinatzaile lana erraza eta erosoa egin zutelako. Eskerrik asko bihotz bihotzez.

Gure mendien bakartasuna

2011-10-25T06:19:00.000-07:00

Pello APEZETXEA

«Mendiari, gehienez ere, denborapasako ikustaldiak egiten zaizkio, arin-arineko ibilaldiak eta ikustaldiak. Ikusi bai, baina lehengo elkarrenganako hartu eta emaneko jarrerarik gabe. Bizimodua aldatu da. Lehen beharrezko zuen jendeak mendia, eguneroko bizia plantatzeko. Gaur den egunean, gehienentzat ez da beharrezkoa»

Gure mendiak bakarrik gelditzen ari direla erran nahi dut, bai. Gureak erratean, gure hurbilekoak ditut gogoan, batez ere; Ttipi-ttapak bisita egiten dion eremuko mendiak.

Zer gertatzen ari zaie, bada? galdetuko du berehala irakurle batek baino gehiagok. Izan ere, behar bada, ez dugu inoiz erabiltzen bakartasuna solas hori, jendeari dagokionez ez bada, eta jende bizidunari. Edota ia inoiz. Zenbaitek buruan izanen baititu Machado poetaren harako solas haiek: “Bai bakarrik gelditzen direla hildakoak”. Baina, zer? Hildakoak elkarrekin egoten direla erraten ahal da, bakarrik gelditzen direla ere errateko? Galdemodu beretsua egin daiteke mendiei buruz, mendiak elkarrekin bizitzea ulertzen ahal da, gero euren bakartasunaz mintzatzeko?.

Nire burutazioak azaltzen saiatuko naiz. Gure mendietan hainbat herritar bizi da, eta mendiarekin elkartasunean gainera, baina harreman hori gaur den egunean aunitz ttikitu da. Herritar aunitzi, baserritarrari, gehien bat, mendiak ematen zion bazka, su egurra, fruitua, itzala, etxea zaintzeko eta zaharberritzeko zura, etabar. Herritarra mendian ibiltzen zen, mendia zaindu, belategiak goroztu, arbola bota baina berria landatu ere bai. Elkar ikusi, elkarri lagundu, elkarrekin bizi. Egun, berriz, bertze lanbideak hartu ditu jendeak, ia-ia ez du belategien beharrik, ezta iralekuenik ere, aziendak ere utzi baititu.

Eta ibili? Dagoeneko ez du mendian ibili beharrik. Autoa hartu eta karrikara edo bertze hainbat tokitara da bere ibilera. Ez dio oihanari bisitarik egiten, gero eta gutiago belategi eta iralekuari. Eta hauek desagertzen doaz, eta sasia nagusitzen hainbat lekutan. Mendiari, gehienez ere, denborapasako ikustaldiak egiten zaizkio, arin-arineko ibilaldiak eta ikustaldiak. Ikusi bai, baina lehengo elkarrenganako hartu eta emaneko jarrerarik gabe.

Bizimodua aldatu da. Lehen beharrezko zuen jendeak mendia, eguneroko bizia plantatzeko. Gaur den egunean, gehienentzat ez da beharrezko mendia. Eta ez gaitu mendiak gu behar, batere ez?

Sagarra “manzana” ote?

2011-10-25T06:17:00.000-07:00

Joseba URKIOLA

Steve eta Jobs. Izen eta abizen hauek ezagun egin dira azken asteetan. Batzuentzat jainko, besteentzat artista original. Teknologia Berrien unibertsoa hainbat aldiz irauli duen sortzaile eta ikertzaile aseezina zen bera.

Baina Globalizazioak inoiz baino indar handiagoa izanagatik, Australia gure etxetik gero eta gertuago egonagatik, agur esan duenean ezagutu dute askok. Hori jende dezenterekin pasa ohi zaigu. Egunkarian eskelan ikusitakoan, orduan konturatzen gara zenbat balio zuen auzokoak. Bizi zenean kasurik ez ia; betiereko agur esandakoan gorespenak eta laudorioak harrapazka. Steve Jobs zein zen ez dakienarentzat esango dugu, bera zela hozkatutako sagar bat saldu zezakeen bakarretakoa. Tableta, txokolatezkoa ez ezik informatikoa ere gozo izan daitekeela argi utzi zuen.

Hozkatutako hainbeste sagar saltzea krisi garaian, bitxikeria eta meritua da. Baina ez da bakarra. Azken aldi honetan, harridura sorrarazteko moduko gauza dezente gertatu dira. “Riesgoren lehengusin” ezezagunagatik ote? Edo diruaren txin-txin hotsa isiltzen ari delako? Auskalo. Baina kontua da Bakearen Nobel Saria emakumeei eman zaiela urte mordoska baten ondoren. Kostata; inoiz ez omen da berandu, eta aurten, Ellen Johnson Sirleif, Leymah Gbowee eta Tawakul Kerman izan dira sarituak. Liberiakoak lehen biak, Yemengoa azkena. Nola aldatzen diren gauzak bi urtean. 2009an George W. Bush zen sari hau jasotzeko hautagai (Barack Obamak irabazi zuen). 1901ean argia ikusi zuen Bakearen Nobel Sariak eta gaur arte, bederatzi emakumeri eman zaie garaikurra. Aurten hamargarrena. Ea balantza orekatzen joaten den hurrengo urteetan.

Steve Jobsekin asko aldatu ziren sagarrak. Beste dimentsio batekoak dira orain. Suediako akademiakoek “mujer” andrea izatea nahi izan dute aurten. Eta bai ikatza, baita “karbon” ere, askori eman diezaiokegu. Irail erdian, Palestinak bere nortasuna eta burujabetza berreskura zezakeela esan ziguten. Baina keba, berriro ere haurrak gabonetako jostailuen iragarkiekin bezala engainatu gaituzte. Inuzentetzat gauzkate. Israelek ez du bururik makurtuko, lur azpian ehunka kilo urre egonda ere. Beltz ukitua hartzen ari den Washingtoneko Etxe Zuriak, gainera, erabateko babesa ematen dio izar iheskorrari.

Kukutza, kuku egiteari utzi dion etxe berezia ere ezin ahaztu. Lehenengotik hirugarrenera, laugarrenetik espaziora, metro karratuetatik kilometroetara, txikitasunetik handitasunera, ametsetatik errealitatera, kultura zerion etxea arimarik gabe utzi dute. Orain dozenaka egingo dituzte, baina hamarrek ezingo dute bakarra ordezkatu.

Azken batean askori oparitu beharko die aurtengoan Olentzerok ikatza. Bankariak lapur eta iruzurren teknikak aplikatzen hasiak dira, eta ekintzek ez dute etenik. Martxa honetan, lehenaz gaindik, “hombre”k geroz eta zailago dauka gizon izatea.

Irabazleak eta galtzaileak

2011-10-25T06:16:00.000-07:00

Irabazleak eta galtzaileak nahitaez behar direla erraten dute, beti bere zelaian eta epailea alde dutela jolastera ohituta daudenek. Nazioarteko arbitroa datorrenean, arauak ez dituela ezagutzen diote, jokoz kanpo gelditzerakoan. Ez dute onartzen sailkapen zuloan gaudenentzat berdinketa ere garaipena izan daitekeela. Baita galtzea ere, itxura ona eman eta arerioa estutzea lortzen bada.

Aitak dio dirua eskastu dela

2011-10-25T06:15:00.000-07:00

Koro IRAZOKI

«Nere aitak gobernua du izena eta nere familiak gizartea»

Aitak dio familiako dirua eskastu dela eta moztu behar ditugula gastuak. Aitatxi-amatxikirekin hasi da: medikutan aunitz gastatzen dutela, eta gaizki sentituta ere, izorradi! Ondotik guri lotu zaigu: neri eskolarat oinez ganen naizela, eta anai ttikiak ez duela zergatik haurtzaindegirat ganbeharrik, amatxik ederki aski zainduko duela! Gero amari tokatu zaio: ginekologoaren errebisioa luxu bat dela eta fuera hori ere. Kalefakzioa zertarako, aski dugula arropa gehiago ematea. Sobera jaten omen dugu, beraz, afaltzeko baso bat esne. Labadora ere soberan dago, eskuz ederki garbitzen omen dire arropak. Dutxatzeko, ur hotza… Aldiz, aita gimnasiorat gatea behar-beharrezko omen da, bere tabako paketea ere bai. Auto berri potente bat behar omen du; eta koadrilakrein egiten duen afaria ezinbertzekoa omen da... En fin, nere aitak gobernua du izena, eta nere familiak gizartea. Horrela hobeki konprenituko duzue egoera hau, ezta hala?

Murrizketak Nafarroan

2011-10-11T01:47:00.002-07:00

Koldo SAENZ (LAB)

Murrizketa garaiak dira. Gobernuak aixturrak hartu eta han eta hemen murrizketak egiten ari dira. Murrizketak, ordea, ez dituzte edozein alorretan egiten: zerbitzu sozialetan eta zerbitzu publikoetan egiten ari dira murrizketak, makroproiektuentzako eta beraien interesen araberako alorretarako diru laguntzak bere horretan mantenduz.

Aurreko ikasturtean langileok pairatu behar izan genituen lan erreforma, pentsioen erreforma eta negoziazio kolektiboaren erreforma. Kurtso honetan, ordea, nola ez, Nafarroako Gobernuak aitzindari izan nahi du murrizketen lasterketan eta aurreratu berri du ia 300 milioi euro murriztuko dituela.

2008an hasi ginen krisi ekonomiko honekin ERE-ekin, kaleratzeekin eta abar. Nafarroan langabetuak 45.000 pertsona izatera ailegatu zirelarik. Bitartean Nafarroako Gobernuak 2010ean Osasunbidean 700 lanpostu suntsitu zituen, eta 230 hezkuntza publikoan. Hau horrela izanik Nafarroan ez dago inolako arazorik dirua bertze gauzetarako erabiltzeko; Opus Dei finantziatzeko, AHT-a eraikitzeko, Navarra Arena bezalako makroproiektua eraikitzeko edo segurtasun hirian dirutza inbertitzeko.

Adibiderik garbiena eta mingarriena AHTrena da. Nafarroan AHT-ren 8,5 km eraikitzeko 30 milioi euro gastatuko dira eta diru horrekin Osasunbidean mila langile kontratatu daitezke edo 0-3 urte bitarteko hezkuntza sare publikoa eta doakoa eta unibertsitatea ere doakoa izan zitekeen. Honez gain, diru horrekin ere zahar-etxe publikoetan 1.312 lanpostu gehiago sor daitezke.

Adibide hauekin argi dago arazoa ez dela dirurik ez dagoela, diru hori zertan erabiltzen den baizik. Argi dago Gobernu ezberdinek eta kasu honetan UPN-PSN gobernuak erabaki politiko bat hartu dutela sare publikoa suntsitzeko eta ongizate estatua bertan behera uzteko.

Hau ez da langile publikoen arazo laboral bat, jendarte osoari eragiten dion arazo bat baizik. Horregatik irakaskuntzako langile nahiz gainontzeko agenteek burutuko dituzten mobilizazioetan parte hartzeko deia luzatzen dugu; heldu den urriaren 18, 22 eta 25ean lan uzteetatik hasi eta urriaren 27rako iragarrita dagoen grebaraino. Aunitz dago jokoan mobilizazio hauetan. Beraz, atera gaitezen kalera bertzelako politikak aldarrikatzera. Aditu gaitzatela!

Zer ez dugu ulertu?

2011-10-11T01:47:00.001-07:00

Joseba URROTZ

«Erosten dugun gehiena hondakina da, plastikoak, metalak… ederki ordainduta gainera, alegia, zaborra erosten dugu. Ez zaigu axola denda urruti badago, hori bai, kontenedorea etxetik hurbil nahi dugu eta Mankomunitateari ordaindu beharreko tasa garestia iduritzen zaigu»

Badira urte mordoxka gure eskualdean zabor edo hondakinen bilketa bereiztua egiten hasi zela, eta itxuraz, oraindik ez dugu ulertu zer eta zergatik egin behar den.

Lau ontzi mota daude hondakin horiek biltzeko: beirarendako, kartoia eta paperarendako, ontziendako eta bertze bat aurreko horietan sartzen ez direnendako. Bai, hau ez da berria, eta nik banuen uste jende aunitzek errespetatzen zuela bereixketa hori, baina ikusi dut ez dela hala, ezta guttiago ere! Birziklatzeko gai ez diren gauzak bota behar diren ontzi berde gurpildunara botatzen ditu jende gehienak gauza guztiak! Kristoren zerrikeria egoten da kontenedore horietan, baina ez dugu ikusten edo ikusi nahi, estalkia ideki, barrenera bota eta alde egiten dugu: hor konpon daitezela, norbaittek lekutuko du. Hori al da pentsatzen duguna? Sekulako usaina botatzen dute, ustelkorrak diren gauzak botatzen direlako, aunitzetan poltsarik gabe, haragia, animaliak, ontzi, paper, kartoi, belarra, arropa, eta asmatzen ahal ditugun gauza guztiekin nahasketa eginda. Hori dena gero kamioi batek hartu, Iruñeara eraman, eta animaliako pila batean botatzen du. Ez al da txorakeria? Kontenedore urdin eta horietan pixkanaka-pixkanaka zerbait biltzen da, berdeetan, ordea, toneladak, nonbait lekua ere beharko da!

Erosketa egiten dugunean, erosten dugun gehiena hondakina da, plastikoak, metalak, eta abar, ederki ordainduta gainera, alegia, zaborra erosten dugu. Ez zaigu axola denda urruti badago, hori bai, kontenedorea etxetik hurbil nahi dugu, eta Mankomunitateari ordaindu beharreko tasa garestia iduritzen zaigu. Ez al litzake zuzena dendan hainbertze ordaindu duguna gainetik kentzeagatik berdin ordaintzea?

Benetan larria deritzot, erran bezala, zer ez dugu ulertu? Ez al zaigu hamaika aldiz azaldu nola erabili behar diren hondakinak? Niri benetan, utzikeria saio galanta iduritzen zait zakarrontzi berdera dena botatzea, seguraski jakinda ez dela zuzena.

Aldaketak datoz hondakinen bilketa sisteman, seguraski prezioaren igoera ere bai, ea behingoz ohartzen garen egin beharrekoaz, edo multak behar ditugu ulertzeko?

Emakumeak plaza erdira

2011-10-11T01:45:00.000-07:00

Mikel TABERNA Kapi

«Harritu egiten naiz urtero, herriko bestetako egun printzipalean, gizasemeak bakarrik ikusten ditudanean, protagonista nagusi, karrika nagusian edo plaza erdian; eskopeta nahiz makila bizkarrean, edo esku hutsik, batzuk desfilatzen eta bertzeak dantzan»

1991ko martxoan, Nafarroako bertsolarien txapelketan, gai hau atera zen kartzelako lanean: «Saiora ailegatzean, ohartu zara zu ez gainerako bertsolari guziak emakumezkoak direla». Harekin bertsolariei eta ikusleei ustekabea eman nahi genien, denbora hartan harrigarria baitzen horrelako zerbait gertatzea. Hurrengo urtean hasi zen Estitxu Arozena; geroxeago Amaia Telletxea eta Estitxu Fernandez... Hogei urte bertzerik ez da pasatu! Orduan arraroa edo pentsaezina zen emakume bat jende aitzinean bertso kantari ikustea!

Bertsolaritzan ez eze, gainerako eremuetan ere izugarrizko pausoak eman dira emakumearen eta gizonaren arteko berdintasunera bidean: ofizioetan, unibertsitatean, politikan, etxean... Hala ere, oraindik aunitz falta da eskubideetan denak parean egoteko.

Konparazio batera, ni harritu egiten naiz urtero, herriko bestetako egun printzipalean, gizasemeak bakarrik ikusten ditudanean, protagonista nagusi, karrika nagusian edo plaza erdian; eskopeta nahiz makila bizkarrean, edo esku hutsik, batzuk desfilatzen eta bertzeak dantzan.

Ez zait iruditzen hor ageri denik gaur egun gure gizartea nolakoa den, ezta gehienok nola nahi genukeen izatea ere. Nola liteke horretaz ez ohartzea Udala edo herriko bestak prestatzen dituen batzordea?

Emakumea plaza erditik baztertua egon da denbora luzean. Eta bakarren batek inoiz kontsegitu badu toki hori bereganatzea, gero historia eskribitu dutenek isilik gorde dute. Hasmentakora bueltatuz, ez ote da orain baino lehen emakume bertsolaririk izan paraje hauetan?

Ezagunak dira Bilintxen (1831-1876) bertso batzuk, emakume bertsolari bati zuzenduak. Hona lehenbizikoa: «Aspaldiyan Joxepa famatua zeunden / gu berriz ikusteko desiotan geunden; / Ondarrabi aldian aditzen genduen / dama bertsolari bat nola bazeguen / zeñak Euskal-erriyan parerik etzuen».

Nor ote zen abizenik ez dakigun Joxepa hura? Bertsotan, gizonak bertzerik aritzen ez zen tokian! Orduan ere emakume balienteak Hondarribian! Ondotik etorri direnentzat bide egiten...

Gerrikoa eta txotxa

2011-10-11T01:44:00.000-07:00

Gerrikoa estutu beharko dugu! –agindu digu andereak, otarrainxka, abakando eta bixigua, ardo zaharrez ongi bustita bazkaldu ondotik. Hortzak garbitzeko txotxa eskatu duenean etorri dira kontuak. «Ez dago palillorik, errekorte garaian gaude!» erantzun diote. «Hau lotsagarria da!» egin du marmar andereak, hurrengo ajustea iragartzeko BMW auto ofizialera sartzerakoan.

Feria zoriontsuak

2011-10-11T01:39:00.000-07:00

Ruben GARATE

«Nork ez du inoiz baratxuriak, guardasola edo turroia ferietan erosi?»

Urriroan sartu gara, usoen hilabetea. Gure inguruko oihanak kolore harrigarriz tindatzen direneko hilabetea… gorriak, laranjak, horiak edo eguzkiak jotzen duenean itsutzen zaituzten urre-kolore horiek. Elizondoko feria ezagunen hilabetea ere ailegatu da, bailerako eta inguruko bizilagunak elkartzen garen eguna, aziendak ikusi nahiz elikagaiak edo bertzelako tresnak erosteko. Nork ez du inoiz baratxuriak, guardasola edo turroiak ferietan erosi? Denak buruarekin baietz egiten ariko gara, urte batean edo bertzean gauza horietakoren bat gure poltsan erori izanen baita, seguru, hiruak ez badira! Beraz, aurten urriaren 28an Elizondotik pasatzen baldin bazarete eta xokoren batean norbait mazapanak edo gisako zerbait saltzen ikusten baduzue… ba eros ezaiozue zerbait, ziur ateratzen duten dirua helburu on baterako izanen dela. Agur bana eta feria zoriontsuak izan!

Aroztegiaz bi solas

2011-09-27T06:20:00.000-07:00

Joseba OTONDO BIKONDOA (Aroztegia eta gero zer? taldeko kidea)

Aroztegiako aferak zorionez gaurkotasuneko gaia izaten jarraitzen du; eta zorionez diot, zeren aitzineko legealdian NaBairen eta UPNren erabateko adostasunarekin egitasmo espekulatzaile horri behin betiko onespena eman baitzitzaion. Nioen moduan gaurkotasuneko gaia da, baztango udaletxe berriak Bilduren eta Ezkerraren gidaritzapean egitasmoaren inguruko txostena galdegin duelako, horrela, proiektua gibelerat botatzeko dauden aukerak zein diren jakiteko. NaBai eta UPN proposamen horren aurka azaldu ziren, baina gainera, NaBaik, alimaleko zurikeria ariketa batean gaiaren inguruko herri-galdeketa eskatu zuen. Alimaleko zurikeria ariketa bai, zeren egitasmoaren inguruko herri galdeketa dagoeneko egin baita, 2009ko urriaren 9an, eta bertan parte hartu zuten lekaroztarren 67% aurka agertu zen, %26 alde eta %7 txuri. Oraingo NaBaikoek diotena zera da: beraiek NaBai 2011 direla, aitzinekoari buruz desberdinak; ah, bai? Orduan zergatik babestu zuten hauteskunde kanpainan aitzineko udal taldeak egindako guztia? Eta zergatik aurkeztu ziren aitzineko udal-gobernuaren proiektu politikoaren jarraipenaren berme gisa?

Betiere, NaBairen herri-galdeketa eskaeran Aroztegiako etxegintza egitasmoaren erabaki eremua Baztan izatea aski eztabaidagarria da. Etxegintzak herri bakoitzeko beharrei erantzun behar die, beraz, herri bakoitzari dagokio haren gaineko eztabaida.

Akitzeko bidean bi kontu gehiago: alde batetik Aroztegia eta gero zer? taldekoek aitzineko udaletxearen behin betiko erabakia errekurritua dugula eta afera auzibideetan dagoela. Eta bertzetik, Diario de Navarran 2011ko eriaroaren 8an argitaratu zutenez, Aroztegiako egitasmo espekulatzaileko nagusietako bat iruzur fiskalean harrapatu zutela, eta epaiketa sahiesteko 2,4 milioiko kalte ordaina ordaindu behar izan ziola Estatuko Zergen Agentziari. Horrelako enpresa-gizon «finekin» tratuan ibili zen aitzineko udala? Eta horrelako enpresa-gizon «finen» proiektu urbanistikoetaz fidatu behar al dugu baztandarrek?

Oraino tenorez gaude. Aroztegia gelditu dezagun!

Pirritx eta Porrotx Lur dantzalekuan

2011-09-27T06:19:00.000-07:00

Izaskun ZUBIALDE

Irailaren 18an Lur dantzalekuan Pirritx eta Porrotx beraien antzezlan berriarekin izan genituen. Ulertua dudanez, Baztango Ikastolak antolatutako ikuskizuna izan zen.

Lehenik eta behin eskerrak eman nahi dizkiot ikastolari horrelako ikuskizuna antolatzeagatik, urtea joan eta urtea etorri (ez da lehenengo urtea bertan egoten garenak eta). Baina kritika txiki bat ere egin nahiko nuke. Pasa den urtean bezala, aurten ere jende sobera zegoela iruditu zitzaidan, edota tokia txikiegia zela. Haurrek ez zuten eserita egoteko tokirik eta ordu eta laurden belaunika egon behar izan zuten, eta hori aurreko aldean geundela, zenbait guraso (haurrak bakarrik ez baitira joaten) lurrean eserita egon behar izan zuten (ama batzuk gainera haurdun zeuden). Bestalde baliteke ni hipokondriaka xamarra izatea baina ume kopuru hori ikusita zera pentsatzen nuen: «hemen zerbait gertatuz gero, nondik aterako ditugu haur guzti hauek».

Nire galdera hauxe da: zergatik Elizondoko herriak horrelako frontoia izanik ez da bertan egiten horrelako ikuskizuna? Aforo aldetik askoz handiagoa da eta denentzat toki gehiago izanen zen, haurrak lasai dantzatu ahal izango zuten eta gurasoak eserita egon, segurtasun aldetik ere askoz errazagoa izango zen…

Ez dakit baina ea datorren urterako gomendio hau aintzat hartzen duzuen, nik uste askok eskertuko genukeela.

Mila esker.

Eskerrik asko

2011-09-27T06:18:00.000-07:00

Lurdes JUANTORENA, Oier EIZMENDI, Saioa IRAOLA

Lurdes, Saioa eta Oier gara, Leitzako txupinazoaren kontura Madrileko Auzitegi Nazionalera deituak izan garen herritarrak, idatzi hau egin dugu gertatutakoaren azalpen txiki bat emateko eta jasotako babesa eskertzeko.

Arrazoi desberdinak tarteko aurtengo Leitzako pestetako txupinazoa berezia izan da gu hiruontzat: agintaldi berriko aurreneko txupinazoa zelako eta Bilgune Feministak bota zuelako. Baina, abuztuaren 10eko festen hasierako ekitaldiak zoragarri joan baziren ere, hurrengo egunean komunikabideetan ezjakintasunetik kontatutako kronika irakurtzeko aukera izan genuen. Kronika hau Yolanda Barcinak eta Diario de Navarrak elkarrekin prestatuko Leitzaren eta bertako herritarren kontrako eraso berri bat izan zen, gertatutakoa itxuraldatu eta euren interesen arabera erabiltzeko.

Ondorengo egunetan izan genituen berri guztiak prentsaren bidez jasoak izan ziren, auzipetuak ginela eta Madrilera joan behar genuela Espainiako Auzitegi Nazionalean deklaratzera «terrorismoari gorazarre» egitea leporatuta, besteak beste. Komunikabideetatik berriak jaso eta 3 egunetara jaso genituen zitazioak. Gure ustez hau ere onartezina da. Honek argi erakusten du komunikabide gehienak indar politikoen menpe daudela. Eta bide batez, deklaratu aurretik eta ondoren jasandako intoxikazio mediatikoa salatzen dugu. Berriro ere testuingurutik ateratako esaldi hutsalei garrantzia eman baitiete.

Egunak, ez zirela berehala pasatzen, ezta gure gaineko zein Leitzako herritarren gainean komunikabideetan esandakoak, baina gure herriak, herritarrak, lagunak, familiakoak berriro ere erakutsi dugu elkartasunak eta herritarron arteko babesak ez duela etenik. Adibide ditugu aurreko asteetan eginiko mobilizazioetan jendeak eman duen babesa, norberari animoak eta babesa eskaintzera etorri zaizkigun herritarrak, atxikimendua eman duten herritarrak, eragileak, sindikatuak zein alderdi politikoak e.a. Eskerrik asko bihotz-bihotzez!

Jasotako babesa ikaragarria, zoragarria eta ezinbestekoa izan da: hiruak, burua tente, irribarre txikia ahoan eta bihotza lasai Audientzia Nazionalera joateko. Eta halaxe egin dugu buelta. Lanean jarraitzeko gogoz eta etortzen denari aurre egiteko indarrez.

Besterik gabe, eskerrik asko guztiagatik eta ahalik eta lasterren honekin amaitzea espero dugu. Besarkada estu bat guztioi.

Euskal artzainak Ameriketan

2011-09-27T06:17:00.000-07:00

Laura IGANTZI MITXELENA

Lesakan bildu ginela

zazpi urte igaro dira

Hura izan zen neretzat

besta honen hasiera

Gutti juntatu ginen

hogei artzain edo horrela

Bainan nere bihotzean

gordetzen dut goxoena

Arrazoia jakin nahi zue?

hagitz errez da esatea

Elkarte xume haretan

nere aita zegoela

Hurrengo urtean berriro

elkartu ginen Lesakan

Zuendako gehienentzat

hori izan zen lehena

Eskerrik ordun banitun

laguntzaileak ondoan

Sunbillako artzainak eta

Miren ta Jesus Goldaraz

Doloresen kemena eta

nere amaren indarra

Zuei esker kontu nitun

egun hartako negarrak.

Aldudes, Gernika eta

hurrengoa Elizondo

Ondotik Burgete eta

Sunbillan baita ere ondo

Aurten Eugi-Zubirin,

Aezkoa, Artze eta Erro

Urtetik urtera biltzen

ditugu artzain gehiago

Batzuk bidean gelditzen

zaizkigu urtean zeharo

bainan elkartearen baitan

gelditzen dira betirako.

Guzti hau antolatzeko

badago jende andana

Badakizue nor zareten

hartu zazue nere eskerra

Zuei esker atera da

gure elkartea aurrera

Holakoa merezi du

hemen dagoen jendea

Goraipatu nahiko nuke

egin duzuen papera

Ohore zuri atta eta

Ohore euskal artzaina.

Arrainek ura ikusten dute?

2011-09-27T06:16:00.000-07:00

Mª Carmen Basterretxea-Gabriel Valin (Auzolan proiektua)

Orain duela egun batzuk, Donostiako Aquariumean, lagun batzuekin aurkitu ginen, eta Gatazka Globala dela eta mintzatzen aritu ginen. Gatazka honen emaitzak, sentsazioak eguneroko bizitzan jende arruntari antsietatea, estutasuna, estresa, ziurtasun falta eta bakardadea sortzen dituela adierazi genuen.

Elkarrizketa honetan gure lagunek galdetu ziguten ea «arrainek ura ikusten duten?». Galdera hau errekurtso metaforiko bezala erabili zuten islatzeko edo erakusteko kaltea gaurko eredu kulturala, soziala eta ekonomikoa dela. Eredu honen esanahia «Ura Arrainentzat dela» baina arrainek ura ez dutela ikusten. Gatazka Globalaren zergatia, eta ura ez ikustearen arrazoia «Eredu Kulturalean» atxikituta dagoela.

Ez jakite honen zergatia duela mende batzuetan kokatzen zaigu. Beraz, «Eredu Kultural Zapaltzailea» inposatu ziguten; eredu hau «Eredu Patriarkala» zen eta da. Bere oinarria propietate pribatuan datza. Sistema produktibo hau gaur egunean kapitalismo aurrerakoia deritzona da. Beraz, sistema aurrerakoia talde txiki baten eskuetan dagoena dugu eta populazioa sistema honen zerbitzari bihurtzen gaituzte.

Sistema honen oinarrizko baloreak lehiaketa, dominazioa, norgehiakoa eta indibidualismoa beharrezkoak dira kapitalismo aurrerakoia mantentzeko. Egoera honen ondorio eguneroko bizitzan antsietatea, urduritasuna, estresa, agresibitatea, bortxakeria, bakardadea eta barruko nahigabea dira.

Eredu patriarakala duela mende gutxi imposatu ziguten. «Euskal Herriko Eredua» «Eredu Patriarkalaren» aurretik «Eredu Matrilineala» zen. «Eredu Matrilineala» Europako lehen kulturetan sortu zen, eta honen zergatia gure arbasoek komunitatearen eta Herriaren bizitza ziurtatzeko eraiki zuten.

Lehenbiziko euskaldunek «Ama Lurrari» behaketa egin ondoren eredu matrilineala sortu zuten. Hasierako behaketa honetatik baloreak eskuratzen dituzte eta balore hauekin bizitza soziala, pertsonala eta sistema produktibo propioa osatuz.

Euskal gizonentzat balore hauek eskuzabala izatea da, «Ama Lurrak» janaria eskaitzen duen bezala. «Ama Lurrak» lanaren bidez zaintzen digun bezala; babestea berak babesten gaituen bezala. Bai ugalketarako eta baita komunitatea defendatzeko indartsu izateko ere.

Euskaldunek behaketaren bidez Euskal Emakumearen jarrerak «Ama Lurraren» ezaugarri antzekoak zituela jaso zuten. Esko zabala, ama, umeen eta familiaren zaintzaile, elikatzen eta babesten duena, kulturarekiko ahozko transmisorea eta abar. Ezaugarri honengatik emakumea euskaldunentzat «Ama lurra» bezala jakintsua dela barneratu zuten. (…)

Gaurko gatazka globalari aurre egiteko, Euskal Herrian bizi garenoi lan proaktiboa antolatzera eta bideratzera derrigortzen gaitu bai Eredu Sozialean eta bai Ekonomikoan ere. Beraz, «Auzolana» eta «Biltzarra» antzinatik datozen egiturak izanik gaurko gizartearen egoera gainditzeko egitura beharrezkoetan bilakatzen dira. Egitura hauek eredu matrinealean sortu ziren batez ere gure Herriaren bizitza eta iraupena ziurtatzeko. Akuariuneko arrainek aldaketaren beharra ikusiko balute agian aldaketa hau ezinezkoa dela pentsatuko dute. Baina gure Aquariumetik itsas askatasuna 20 metrotara aurkitzen da.

Altsasuko antzerkia, eta Espainiaren erridikulua

2011-09-27T06:15:00.001-07:00

Mikel Rodriguez Landa

«Krisiak, ustelkeriak eta agintarien gaitasun ezak hondatuta dago Espainia, baina aski da Euskal Herriko edozein ttikikeriarekin txinparta piztea, arreta egiazko arazoetatik desbideratzeko»

Euskal Herriko gatazka bere miseriak tapatzeko erabili izan du betidanik Espainiak. Garai batean tiroak, bonbak, molotov koktelak eta gisakoek betetzen zituzten hango prentsa zorrotzaren orrialdeak. Gaur egun, horiek desagertu direnean, aski dute herri ttiki batean pankarta bat, pegatina bat edo auskalo zer agertzea, notizia eta eskandalu bihurtzeko. Begira zer gertatu den berriki Altsasun. Bertako gazteek aski umore onarekin estatuko indarrak eta Espainiako erregea parodiatu dituztelako, El Mundo egunkari inpartzial, serio eta demokrata agertu da, Nafarroako Gobernuan, Polizian eta bertzelako erakundeetan alarma piztu eta denen arreta horrat bideratzeko. Krisi ekonomikoak, ustelkeriak eta agintarien gaitasun ezak hondatuta dago Espainia, baina aski da Euskal Herriko edozein ttikikeriarekin txinparta piztea, arreta egiazko arazoetatik desbideratzeko. Duela hamar urte horrekin ez zuten ezta hamar lerroko notizia bat idazteko izanen ere, baina aspalditik ikasia dugu Espainiako prentsak eta estatuak erridikuluaren muga gainditua duela. Zortzi mila biztanleko herri batean karrikako antzerki bat egin, eta Justizia ministroak solastu du horreri buruz, eta eskuin muturreko Manos Limpias sindikatuak Auzitegi Nazionalean salatu du. Normala iruditzen zaie hori Espainian? Indarkeria omen zen Euskal Herritik arbuiatzen zuten gauza bakarra, eta, orain, umorea ere ‘terrorismo’ bihurtu nahi dute. Guttienez Felipe II.aren Armada Garaiezina pikutara joan zenetik (izen aproposa paratu zioten gainera), Europa guziak egin du irri Espainiaren lepotik (tira, orain guttiago, futbolean onenak baitira, eta futbola gauza inportantea da), baina euskaldun ziztrin horiek ez daitezela gehiegi haizatu. Gure arteko espainolistek ere, Madrilgo nagusiek Altsasuko herritarren aurka proposatutako salaketa eta zigorrak ontzat jo dituzte, haien talantea argi utziz. Euskal Herriko espainolistak urteetan demokrazia lezioak ematen aritu dira independentistei, moralki haien gainetik zeudela aldarrikatuz, baina, orain, alde baten indarkeria ia arrontean desagertu denean, karta guziak goiti begira gelditu dira, eta ikusi da espainolista gehienak betiko berberak direla, karrikan egindako antzerki baten aurka ematen dakiten erantzun bakarra Polizia, auzitegiak eta zigorrak direla erakutsiz.

Maisu-maistrak haserre

2011-09-27T06:14:00.001-07:00

Etxean, karrikan edo lagunartean ikas dezaketena ahantzita beraiei egozten diegu seme-alaben hezkuntza (zerbait gaizki egin dutenean, batez ere). Haur batekin (zer erranik ez dozena batekin) ordu erdi baino gehiago ematen dugunean sortzen zaigun ezinegona alde batera utzita, txantxak egiten ditugu beraiein oporrei buruz. Baina langileak dira eta bitartekoak murriztu dizkiete.

Amildegiaren ertzean

2011-09-27T06:09:00.000-07:00

Eguerdiro, lanetik etorri eta gero, telebistako berrien ikusle eta entzule bazkaltzen dut. Hau da, eguerdiro amildegiaren ertzean bazkaltzen dut. Merkatuen mugarik gabeko gosea, arrisku-prima, boltsaren erorketa, errezesioa, krisia, depresioa, erreskatea, Trichet, Merkel… Hiru egunetik bi notiziak txar-txarrak, beldurtzeko modukoak, izaten dira; hirutik bat arnasa hartzea tokatzen da: ez-dakit-noren adierazpen itxaropentsuak, datu positibo bat, burtsaren errebotea… Orduan, lasaitasuna itzuli da merkatuetara. Biharamunean berriz amildegiaren ertzerat itzultzeko. Konproba dezakezue errepikapen honen maiztasun zehatza. Batzuetan aitzineko eguneko zinta sartu dutela iruditzen zait, hain dira errepikariak ekonomia egoerari buruzko berriak.

Ezustez ezuste, gero eta ohituago gaude egoerara, milimetroz milimetro ere amildegitik gero eta hurbilago. Nola bukatuko da hau guzti? Hori ez da Ekonomiako Nobel saridunek ere ez dakite. Horra doa, animatzeko, jotica bat:

Mundua amiltzen bada, amil dadila; Nafarroa, bere gobiernicoarekin, beti p´alante.

Leitzako txupinazoaren ondorioz auzipetuei babesa

2011-09-14T01:51:00.000-07:00

Joan den ostegunean Audientzia Nazionalean ireki den prozesuaren aurrean Euskal Herriko Bilgune Feministatik gure elkartasun eta babes guztia adierazi nahi diegu Bilgune Feministako kidea den Saioa Iraola, urteetan emakumeon eskubideen alde gurekin elkarlanean aritu den Lurdes Juantorena eta Oier Eizmendi alkateari.

Leitzako festetan txupinazoa botatzea gure lana errekonozitzeko era polita iruditu zitzaigun. Gutxitan eman zaio herri mugimenduari festetako momentu garrantzitsu honetan tartea, eta are eta gutxiago mugimendu feministari. Lehen aldiz mugimendu feministako kide batek bota zuen txupinazoa Leitzan eta lehen aldiz Leitzako udaletxeko balkoitik emakumeon eskubideen aldeko hitzak entzun ziren. Txupinazo ez ohikoa, amona, ama eta emakume guztien erreferentzia egiten zuena. Gure eskubideen aldeko oihu eta algarak herriko plazan, hainbestetan ukatu zaigun espazioan.

Honen ondorioz deklaratzera deitu dituzte Leitzako hiru herritarrak Audientzia Nazionalera. Emakumeen eskubideei jaietan behar duen tartea emateagatik. Herritarrek egin duten lana plazaratzeagatik. Urteetako borrokei zorionak emateagatik.

Aski da!

Euskal Herriko Bilgune Feministatik Audientzia Nazionalak ireki duen hiru herritar hauen aurkako prozesua salatu nahi dugu eta era berean Leitzako herritar guztiei gure babes guztia eman, feminismoaren presentzian atzera pausorik ez onartu eta borrokan jarraitzeko.

Berako Gure Txokoa dantza taldeari

2011-09-14T01:50:00.001-07:00

Zorionak, beranduxe bada ere. Zuen dantza jaialdia, bestatan eskainitakoa, ona eta egokia iduritu zitzaidan. Dantzak erakustea baino zertxobait gehio izan da aurtengoa, ikusgarria baino zertxobait gehio. Historia bat antzestu duzue, herriko pasarte historiko gogor bat (sorginak), dantzaren bidez.

Ez zaituztet ezagutzen baina lan bikaina egin duzue, nire idurikoz: dantzak gaurkotzen, folklorea eguneratzen, berretzen, bertsionatzen, gidoiak, edukiak, erritmoak…

Hori aipatu eta goraipatu nahi nuen hemen. Nire iritzia ez da aditu batena; ez naiz aditua, ezta dantzaria ere. Begirale baten balore xumea dute nire hitzok, doike. (Nahiz eta… lesakar bat beratarrak zoriontzen… hori bera bada zerbait, ez?. ;>).

Bromak aparte: zorionak. Bakoitzari berea.

11 Su eta min ikustekoak gara

2011-09-14T01:49:00.000-07:00

Joseba URKIOLA

Inork gutxik ahaztu du 2001eko irailaren 11. Astearte zen eta telebista guztietan irudi berberak eta irrati denetan soinu banda berdina zegoen entzungai. Baina orduko hura ez zen pelikula bat ezta irratiz eskainitako antzerki bat ere. Momentu historiko erreal baten lehen minutuak ziren. Lehen Mundu Gerran, Bigarren Mundu Gerran edota Gerra Hotzean ez bezela, AEBak, Lehen Munduaren ikono eta sinboloa zauritua izan zen. Titanic-ekin gertatu bezala, ekonomiaren ontzi handia ez zela ondoraezina jakin zuen munduak. Ondorioa 3.000 pertsona inguru hilda, bi dorre erraldoi ezereztatuta eta neoliberalismoaren noraez partikularraren hasiera. Orduantxe jakin genuen, nortzuk ziren George W. Bush, Osama Bin Laden eta Al Qaeda.

Geroztik egunero argitzen du egunak baina gauzak ez dira berdinak. Irak eta Afganistaneko herritarrei galdetu besterik ez dago. Haiek edozein adituk baino bertsio eta iritzi mingarriagoa daukate. 250.000 pertsonek agur behartua esan dute. Asko dira familiarik, nortasunik eta izaerarik gabe geratutakoak. Pentagonoaren kapritxo bihurtu ziren bi herrialde hauek eta herritarrek ederki pairatu dute hori. Mundu honetan lur hartzea beste kulparik ez eta patuak; zoriontasuna, aberastasuna eta maitasuna eman beharrean, negarra, tristura eta zorigaitza eman die opari.

2001eko sarraskiaz geroztik, krisi hitza behin eta berriz entzun dugu. Krisiak esparru asko zipriztindu ditu; politikoa, soziala, ekonomikoa, familiarra… Azken aldian ekonomiko soziala ari da mundua iraultzen. 2011n Ekialde Hurbileko herritar asko euren loaldi sakonetik esnatu dira. Tunisiak, Egiptok eta Libiak eztanda egin dute. Goi Agintariek azpiko ezpainari hozka egin eta euren herrialdeetatik joan behar izan dute.

Europan ere, ez dira gustora. Greziako gazteak, Espainiar Estatuko 15Mko ordezkariak eta berriki Tottenhamen sortu diren suminduak dira horren adibide. Lehen ere ez zen erraza izango baina egungo gazteak ‘Etorkizunik gabeko belaunaldiko’ partaideak bezala ezagutzen dira. Aberatsak aberatsago eta pobreak geroz eta txiroago diren une mingarri hauetan, gaztearen papera gizartearen gidoian ez da erraza eta orduak pasa ahala okerragoa dela dirudi. Europar Batasuneko gazteen %21a langabezian dago. Espainiar Estatuan datuak mardulagoak dira, %42,8.

Zerbitzu publikoak pribatizatzea, hori da Europar Batasuneko goi agintariek krisi ekonomikoa baretzeko aho txikiarekin pentsatzen ari diren antidotoa. Gazteak ez ezik, helduak ere noraezean gera daitezke. Egun publiko eta ireki diren hezkuntza, hospital eta garraioak kolektibo txiki baten eskura bakarrik egon daitezke. Berdin du aurretik urteak zergak ordaintzen egon izana. Hori iraganaren parte da.

Zer panorama elikatzen ari garen somatuta, badirudi New Yorken ez ezik familia guztietan egon daitezkeela Zero Guneak. Goi agintarien estrategiak egunero ari baitira norbanakoek urteetan landu dituzten dorreak suntsitzen eta honek bai konponbide zaila daukala. Gizakia zaldiz ibilitzera ohitzen denean, nekez onartzen du astora bueltatzea. Beste batzuk, hori bai, egunari orduak kenduaz eta gauari desafioa eginez oinez ibiltzearekin konformatu beharko dute.

Erlijioaren aniztasuna

2011-09-14T01:48:00.000-07:00

Pello APEZETXEA

«Ez da aspaldiko kontua, apez baten erakutsia eta bertzearena ezberdinak baldin baziren, honelako erranak aditzea: “Baina ez da Jainko bera?” Eta egia, ez dira Jainko ezberdinak, gu gara ezberdinak, gure usteak eta iduriak. Eta gure aniztasun eta pluraltasuna errespetatzea bere behar dugun eginkizuna da»

Izakiak aunitz motatakoak dira. Barazkiak, arbolak, loreak aunitz dira, baina ez kopuruz bakarrik, kolorez, formaz eta zaporez ere bai; zenbat eta zenbat hegazti eta arrain klase diren, zenbat lurreko animali. Eta zenbat jende, izaera desberdinekoak. Eta izaera desberdinarekin jende batek gauza baterako du gaitasun berezia, eta bertzeak bertzerako. Baten adimena ez da bertzearena bezalakoa. Ez dute denek bizitzari buruzko pentsaera eta ikuspegi berdina, ezta sentiera nahiz mintzaera ere.

Hori horrela baldin bada, ez gara harrituko gure gainetik norbait izatearenaz ere usteak aunitz izatea, Jainkoaren izateaz, alegia. Jainkorik edo gure gainekorik baden edo ez den, ez gara pentsaera berekoak, eta hori normaltzat jo beharrean gaude. Fededunak eta fedegabeak izatea. Eta Jainkoa badelako idurikoak izanda ere, Jainko horren nolakoaz ehunka eta ehunka sineskera diferente ikusten ditugu, ia kulturak adina. Nahiz eta, kulturak bezala, erlijio batzuk ezagunagoak zaizkigun: kristautasuna eta islamismoa, adibidez.

Erlijioaren aniztasuna ez da, ordea, hor agortzen. Erlijio bakoitzean interpretazio bat baino gehiago dira, batasuna hausten dutenak. Katolizismoa eta protestantismoa kristautasun familiakoak badira ere, ezin ukatu zenbait berezitasun baduela bakoitzak. Baina gehiago. Katoliko abizena eramanagatik, ez dugu erraten ahal Batikanotik eta hainbat teologo jakitunengandik ikuspegi berdina eskaintzen zaigula. Eta gauza bera, kristau talde batzuen eta bertzeen jokaeran ikusten duguna.

Hondar urteetan aldatzen goaz, baina oraindik ere aunitz eta desberdin garela konprenitzea aski zail gertatzen zaigu. Ez da aspaldiko kontua, apez baten erakutsia eta bertzearena ezberdinak baldin baziren, honelako erranak aditzea: «Baina ez da Jainko bera?» Eta, egia, ez dira Jainko ezberdinak, gu gara ezberdinak, gure usteak eta iduriak. Eta gure aniztasun eta pluraltasuna errespetatzea bete behar dugun eginkizuna da.

Txin-txin, diruaren hotsa

2011-09-14T01:47:00.000-07:00

Ez du zoriontasunik ematen, baina lagundu egiten omen du. Dirua (Defizita) medio, orain arte ukiezina zirudien Espainiako Konstituzioa aldatzeko ere ez dute problemarik izan PSOE eta PPk. Diputazioetan aldaketak izan diren lekuetan, aurrekontuetan izugarrizko diru-zuloak topatu omen dituzte agintari berriek. Nafarroan ez aldaketa, ez zulo. Haretxek ematen dit, maitia, bihotzian poza!

Buruila

2011-09-14T01:46:00.000-07:00

Beñardo GOIETXE

«Lanean berriz laketzeko tenore latza da buruila»

San Simon eta San Juda, joaki da uda eta udazkena heldu da. Bai, kantuan ez da hala, baina uda pixar bat izaki oraino, eta negua haratxeago baita…

Buruilean, politikari, kirolari eta hainbat lurtar, ‘beltzaran perfektua’ soinean itzuli dira laneko ‘krisi perfektura’, eta ez preseski belarretan aritu ondoren. Bertze batzuek, ordea, itzala maite, eta nekez zaindu dugu ‘xuringo perfektua’!

Udako bakantzetan tripa besta, parranda, bestondo, freskaldi eta loaldi ‘perfektuak’ egin ondotik, lanean berriz laketzeko tenore latza da buruila. Egunerokoaz gain, plazer duenak, -ing kirolak, gorputz eta buruak orekatzeko ekialdeko diziplinak, kanpoko hizkuntzak, eta, bistan da, bertako mintzaira, denetan exotiko eta xarmantena, hemendik aitzinerat mahaian prest.

Eta eguna gehiago laburtzera behartuko gaituzte, eta mendiak onddo lapurrez estaliko dira, eta haize-hegoa gau epela edo iparra gau hotza kantatuko dugu… San Simon eta…

Eguna, argia irabazi dugu

2011-09-01T06:20:00.001-07:00

Abuztuaren 4ko arratsaldean, egun argiz eta ageri-agerian, Leitzako kaleak pestetarako girotzeko asmoarekin, independentistak sarearen karteltxo batzuk jarri genituen. Ozen izkiriatuta: INDEPENDENTZIA, izartxo berdea, eta sinadura moduan, letra txikiagoz: Independentistak.

Duela gutxi, Olentzeroak gauean desagertzen ziren modu bertsuan, guk jarritako karteltxoak ere gauaren ilunpean desagertu ziren. Kendu zituenak lotsa edukiko balu bezala. Apustu guztiak, momio handiarekin faborito bakar baten alde badaude ere; ez dakigu nork kendu zituen. Gauaren ilunak babestuta kartelak kentzen aritu zena edo zirenak ez dakigu armatuta zihoazen ala ez. Demagun armatuta zihoazela, nosotroslosdemokratasentzat terrorismo ekintza litzateke? Armatuta ala armarik gabe, argi dagoena ekintza ez demokratiko eta faxista bat gehiago dela. Ez da denbora asko, jite horretako iragarkiak gauaz jarri eta egunaz kentzen ziren. Beraz, eguna, argia irabazi dugu. Bada zerbait, lana ongi egiten ari garenaren erakusle.

Herri afaria Goizuetan

2011-09-01T06:17:00.000-07:00

Amabirjin Karmengo bezperan, San Juan bezperan bezalaxe, suak egiten ziren herriko etxe askoren aurrean, arbi hazittekoekin eta hau dela eta Herri-Afaria antolatu zen Herriko plazan, Lehengo ohittura zaharra berreskuratzeko asmotan, bakoitzak bere jana eta edaria eramanez Afaria, sua eta saltoak, herriko plazan egin ziren, eguraldi bikainekin. Jendearen erantzuna izugarria!!! Erroldatuta gauden biztanleen %22k parte hartu genun.

Jarraipena urtero izan dezan opa dugu eta ia 2012an biztanleen %25a gainditzen dugun. Zenbakitan 200 biztanlek parte hartu beharko genuke.

Uztailak hamabost

eguna bakarra

gogoan hartutzeko

ahalegin beharra.

Herri-afaria ta

suak duen garra

ongi pasatutzeko

aukera edarra

gazte edo zaharra

berdin, Goizutarra!

hurrengo urtean

arrima bizkarra!

gainditu dezagun

utzitako marra.

Sorosle ilehoriari mila mila esker

2011-09-01T06:14:00.000-07:00

Kaixo TTIPI-TTAPAko irakurle horri:

Abuztuaren 10a da gaur. Egun zoragarria dugu goiz goizetik, ongi pasatzeko eta udako oporralditxoa lasai ederrean igarotzeko. Baina badira egun malapartatu batzuk pertsona baten bizitzan. Niri gaur egokitu zait horietako bat bizitzea eta lerro xume hauen bidez adierazi nahi nizueke.

Berako igerilekua; jendez gainezka, familia guztiak zoriontsu udako arratsalde bero bat zipristin artean igarotzen. Aita, ama, semea, iloba, lagunak... 17:35 dira eta nire seme eta haren bi lagunekin igerilekuan jolasten ari naiz, salto, itzulipurdi... Bat batean igerilekuko soroslea bere bainujantzi gorri eta Gurutze Gorriko kamisetarekin ziztu bizian uretan murgildu da. Nire burua biratu eta hor ikusten dut neska bat uraren gainean konorterik gabe. «Ai ene!» –diot nire baitan–. «Nor ote da? Zer gertatu da? Herriko gaztetxoren bat ote?». Baina neskatoaren bainujantzia ikusi orduko ohartu naiz «gure kuadrillako baten alaba duk? Zer pasatu da?». Nire buruari galdera asko segundo gutxitan. Sorosle ilehoriak uretatik atera du neskatxa eta ekin dio erreanimazioari. Jendea izuturik, zalapartaka. Igerilekuko zaindari trebeak lana ongi beteaz neskatxa berriz mundu honetara itzuli eta bizi gazte bat salbatu du.

Nire pentsamenduan, segundo gutxitan ez gara ezer eta beste segundoan zerbait bagarela pentsatzen dugu. Egun zoragarria zena ia-ia beltz jarri zaigu.

Idazki txiki honekin nire momentuko urduritasun eta aitatasun sena ateratzen zait azalera. Kontuz eta tentu handiz zaindu behar ditugu gure seme, alaba, ilobak... Gertaera hau edozeini pasa dakiokeenez, argi ibil gaitezen denak gure bizitzako momentu guztietan. Besterik gabe, besarkada haundi bat eta bosteko bat Unai Rodriguez Kortari, Berako igerilekuko sorosleari.

Adio, izar ederra

2011-09-01T06:11:00.000-07:00

Izo Felisa maitea:

Zer moduz egin duzu zeruranzko hegaldi hori? Irribarre triste batekin irribarre argitsu horri agur erraten diot. Agur erra-ten datzut, izo Felisa, eta mila goraintzi gainerako izarrei, batez ere aita zenari, baita izo Juanitari, osaba Tomasi, izo Carmeni, izo Maria Luisari, amatxi Eugenieri eta aitatxi Joxeri ere. Irribarre egiten datzut Lisboan zeunden moja maitagarrienari, sor Margaritari, eta zoriontsu izaten saiatuko naiz familiarekin eta lagunekin irribarretsu, umoretsu.

Negar aunitz egin dut, baita irribarre egin ere; haserretu egin naiz gehien maite ditudanekin, eta maitemina sentitu dut. Oraindik ere maitemindurik segitzen dut duela ia sei urtetik hona, baina Oiartzungo poeta maitea zoriontsu da lurrean ni gabe, baina nirekin daramat beti, onena nahi baitut beretzat. Bihotza kolpatu dit, eta neure sentimenduekin jolastu, bizitza jolas bat iruditzen zaiolako. Eta beharbada hala da. Ez dakit.

Oroitzen dut zuk behin Iruñean geundela izo Teresaren etxean galdetu zenidala ea probatu nahi ote nuen moja edo komentu bizitza, eginen zenidatela tokitxo bat Lisboan, mutil-lagunik edo nobiorik ez banuen bederen. Nik ez natzun deus ere arrapostu duela bortz urte, isilik gelditu nintzen. Barkatu.

Sei urte hauetan gauza aunitz gertatu zaizkit, Senpereko udaren azken batez, lamien urruneko kantuaz, irribarre samur batez, oharkabean sakon maitemindu nintzelako behin. Horregatik ez nion zure proposamen horri erantzun, eta ez natzun erran bakarrik egon arren, nobiorik gabe, maitemindurik nengoela. Nehori ez nion deus ere erran.

Denboraldi labur batez, bereziki eta betiko asko maite dudan pertsona horrekin munduko emakumerik zoriontsuena sentitu izan naiz, baita zorigaiztokoena ere, azken lau urteok oso gorabeheratsuak izan baitira ene bihotz urratuarentzat. Baina naizena eta ni adiskidetzeko balio izan dit, eta elkar ezagutzen eta maitatzen ikasi dut.

Maite zintudan, eta maite zaitut, nahiz eta azken boladan neurekoi hutsa izan eta neure barrura begira egoteagatik ez natzun telefonatu eta galdetu zer moduz ote zinen, nire ahotsa entzun zenezan gutxienez. Sentitzen dut. Baina aspaldi ohartu naiz deus ere ez dela betiko, inor ere ez gaudela mundu honetan betiko, eta heriotza bizitzaren zati banaezina da, jaiotza bezalaxe. Zure joanak biluztu nau, berriro biluzik nago munduan.

Orain minez nago zeru horretara zure irribarreari so, amabirjin egunaren biharamunetan, eta zure maitasuna oroitzen dut. Badakit ez zinela perfektua izan, inor ere ez da perfektua, baina bikaina zinen, paregabea, eta zure hutsa sentitzen dut. Orain zu maitatzen segitu nahi dut zu nire ondoan izan gabe ere. Nire maitasuna hazi eta on dadin nahi dut. Lagunduko al didazu, ene izar maite, ene izar argitsu? Esker mila aunitz denagatik!

Euskaraz idatzi datzut azken eskutitz hau, dakidan arren, Amaiurko zure euskara ia ahantzi zitzaizula, munduan barrena ibili ondoren, baina erraten datzut ez adiorik, eta ongi bici!

Eskoltatua eta biktimizatua? Ez, milesker!

2011-09-01T06:10:00.000-07:00

Emakumeen arteko dibertsitatea onartzen dugu, baita genero biolentzia sufritzen dutenena ere. Emakumeak dituen arrisku maila ezberdinak dira, baita arrisku horretaz daukan bizipen subjetiboak eta norbere segurtasunerako lagungarriak izan daitezkeen baliabide edota neurrietaz duen ikuspegia ere.

Horregatik, ongi iruditzen zaigu hala eskatzen duten emakumeek eskoltak izatea. Modu berean, eskolten gaia aztertu behar da, kasu guzietan behar diren edo ez jakiteko, parametro hauetatik:

Lehenik, emakumearen bizia arriskuan dagoelako beharrezko bada, berak nahi badu berehala eskolta jarri. Harrigarriena zera da, hain errealitate gordin eta garbien aitzinean, nola ez zaien aitzinetik jarri. Azken urteetan eta emakume batzuei bakarrik jarri zaie.

Bigarrenik, eskolta eramateak emakumeen autonomia indartzeko balio ote duen galdetu behar dugu. Eguneko ordu guzietan bizitza kontrolatua izateak nekez bermatuko du autonomia pertsonala. Biktima bezala biziarazten zaitu. Zure inguru hurbilenetik isolatzen ahal zaitu, ezin baituzu eskoltekin konpartitu. Eta denbora-tarte batean eskoltaz paso egin eta zuren bizia egitea erabaki, eta zerbait gertatuko balitz, erruduntasun sentimendua ikaragarria litzateke, genero biolentzia jasaten duten emakumeei jada sentiarazten zaiena baino handiagoa (telefonoa hartu diozu, ez duzu salatu…). Seme-alabekin ere arazoak izan ditzakezu, deus ez ulertzea edo filmetako agente espezialak sentitzea.

Orduoro egiazko segurtasuna bermatzen du? Ez. “Lehenago hilik ni gabe baino” dioen erasotzaileak zirrikituak bilatuko ditu, eskoltarik gabe bizitzen diren uneak badirelako. Emakumearentzako segurtasun neurri onena, erasotzailea karrikan badago, eskolta erasotzaileak izatea da, hau zaintzeko eta kontrolatzeko. Ez dezala inoiz utzi. Oinak karrikan jartzen dituen momentutik kontrola orduoro. Beraz, karrikara ateratzeko ordutegia mugatzea… Horrek bertze abantaila dauka, bere haragian somatuko duela zer den bizitza, mugimenduak eta pentsamenduak kontrolatzea, berak erasotu duen emakumearekin egin duen bezala.

Eskoltak beharrezko neurri bezala planteatzeak genero biolentziaren aurkako borrokan prebentzioari eta herritarren inplikazioari lekua kentzen dio. Egida da bateragarriak izan daitezkeela, baina hasieratik babes horretan indarra jartzeak bertze neurri batzuk ez hartzea ekar dezake eta bereziki, jendarteak ez ulertzea genero biolentzia eragiten dutenak borrokatzeko erasotzailea isolatu eta baztertzea eta herritarrak inplikatzea dela onena. Emakumeak bere autoestima berreskuratzeko egin beharreko lana ere traba dezake.

Horregatik, uste dugu ez dela eskolta eskatu behar neurri orokor gisara. Bai, erasotzaileak kontrolatu. Emakumeei arreta osoa eta pertsonalizatua, bizitza duinerako bermeak, autodefentsa eta autonomia pertsonalean aitzinera egiteko baliagarriak diren neurriak.

Euskarabidea: Protagonista berria du antzezlanak, baina gidoi bera

2011-09-01T06:09:00.000-07:00

Duela lau bat urte, Carlos Perez-Nievasek Nafarroako Hezkuntza Departamentuaren ardura hartu zuen. Orduan, euskaldun eta euskaltzaleak entretenituko zituen antzezlan bat egitea proposatu zuen gobernuak, UPN-CDNren hizkuntza politikaren gidoia jarraituko zuena, noski. Hasieran ENAI izenarekin batailatu bazuten ere, aurki, Euskarabidea izen euskaltzaleagoa jarri zioten antzerkiari. Antzezlan honek beteko zuen helburu nagusia ere argia zen: euskalgintzaren lana neutralizatu eta desaktibatu asmoz, publiko euskaltzalearen arreta guztia diru-laguntzen ingurura erakartzea, bide batez Nafar gobernuak euskaldunok osatzen dugun hizkuntza komunitatearen aurkako politika etnozida lasaiago aplikatzen jarraitu ahal izateko.

Euskarabideak baina, itxurak egingo zituen protagonista baten beharra zuen ezinbestean; euskara ezagutu eta aurretik euskalgintzan aritutako txotxongilo bat bazen askoz hobe, eta hara non Xabier Azanza topatu zuten. Xabierrek paper nagusia hartzeari baiezkoa eman zion, euskaldunon eskubideen aurkako ikurra den Ley del Vascuence bere egitea eta onartzea ez zitzaion ia ezer kostatu; are gutxiago soldata oso ona bueltan etorriko zitzaiola ikusi zuenean.

Azanzak plazaratu berri duen bere agur-gutunari erreparatuta, badirudi berak urte hauetan guztietan ez duela izan Nafar gobernuaren hizkuntza politikan erantzukizunik, bera beti saiatu izan dela euskara eta euskalgintzaren alde lan egiten. Aldiz, errealitateak dio bera izan dela azken urtetan Nafar Gobernuak saldu nahi izan digun irudi adeitsu eta ‘euskaltzalea’: lau urtez euskalgintza sosen inguruan endredatu duena, lau urtez Nafar gobernuaren aurpegia zuritzen saiatu izan dena (euskalgintzak antolatu dituen ekimen eta jaialdietan Nafar Gobernuaren izenean parte hartuz, ekitaldi batzuetan hitza hartzeraino…) (…)

Hala, UPN-PSNren gobernu berria iritsi da; protagonista zaharra bide erditik kendu eta Maximino Gomez jarri du Azanzaren ordez. Argi dago antzezlanak ez duela helburua bete eta orain aurpegi aldaketa baten bila dabiltza, baina hizkuntza politikan erroko aldaketak planteatzen ez diren bitartean antzezlana euskaldun eta euskaltzaleontzat behinik behin, hasieratik zaharkitua geratu dela esan behar da. Azken finean protagonista berria baina gidoi bera.

Iraganeko formula makurren aurrean beraz, euskaldunok behingoz euskaraz bizitzeko, erroko aldaketak eragin behar ditugu nahi eta nahi ez, bai maila sozialean, politikoan zein juridikoan. (…) Euskaldunok bizi dugun egoeraren iraultze bide horretan, euskaraz bizitzea ahalbideratuko duen hizkuntza politika burujabea aldarrikatzea klabea izango da ere, bertatik bertara euskaldunok erabakiko duguna, eta euskarari Euskal Herri osoan benetako ofizialtasuna aitortuko dion hizkuntza politika, hain zuzen ere. Hor kokatzen dugu aspaldian Kontseiluak mahai gainean jarritako hizkuntza politika eragingarriaren proposamenarekiko euskalgintzak aurrerantzean egin beharko duen gizarteratze lana.

Iruzur berrien aurrean hortaz, ekin diezaiogun gogotsu Euskal Herriaren berreuskalduntzeari, ekin diezaiogun euskalgintzaren arteko elkarlana indartze eta eraginkortzeari.

Helmuga: Euskal Herri euskalduna!

Erradarra bai, errepiderik ez!

2011-09-01T06:05:00.002-07:00

Tarteka suertatzen dira honelako esperpentoak. Abuztuaren 5etik martxan dago N-121A errepidean, Belate eta Almandozko tunelen artean abiadura zainduko duen erradarra. Normala litzateke, alde guzietan halakoak paratzen ari direla kontuan hartuz, baina errepidea itxia dago, sanferminetan kamioi batek su hartu eta tunel zati bat hondatu zenetik. We are the champions!

Onddo, mauri eta bertze

2011-09-01T06:05:00.001-07:00

Gaur abuztuaren 1a da, eta kilo bat pasa onddo bildu ditut. Arraroa egiten zait. Nere ttikitako oroitzapen bat udazkena eta onddoetara lotua dago. Hori zen bere sasoina, udazkena, ez zitzaigun gogoratzen ere uda erdi-erdian onddoketan gatea… Gauza bertsua gertatzen zait maurekin: maiatz-ekaineko fruitua zela uste nuen baina hara non, bai mendian mauri-basak, baita aitaren baratzean, hantxe daude gorri-gorri eginak!!!!! Sanjose loreak ere erotzen hasiak dira: San Jose martxoaren 19an da, zer deabru ari dira azken urte hauetan otsail erdian loretzen? Eta kamamilarena?... kamailaren sasoina abuztuko Ama Birjinatik, iraileko Ama Birjineraino da. Ez ba, hortxe dugu kamamila harro-harro aspalditik gure mendietan.

Baino ez da natura aldrebesten hasi den bakarra, gu ere gauza arraroak egiten hasiak gara: minifaldak udakoak ziren duela gutti arte, gaur egun negu beltz-beltzenean ere ikus ditzakegu. Eta neguko cuello alto trikotak?. Hoiek ere urtean zehar ageri dira… Bon, barkatu, guzti hau erdi brometan bota dut… bainan bertze erdia… ez dakit ba…

Orain dela 30 urte

2011-08-03T06:20:00.000-07:00

Mikel Taberna Irazoki «Kapi»

«Pago gaztea nahiko oroigarria baldin badugu, ez ote genioke gerriko hura kendu beharko eta, gehienez ere, seinale diskretu bat utzi? Lehenago babesa zena, ez ote orain traba? Naturalezan, nahitaezkoa ez bada, ez ote hobe gauza arrotzik ez txertatzea?»

Orain dela 30 urte, abuztuan, kolpe gogorra hartu genuen paraje hauetan mutil ile-kixkur bat maite genuen guziok. Aiako Harriaren xoko gordeak aurkitzera abiatu ziren lau gazte baliente, eta kaskoraino ailegatu ere bai. Beheitirakoan, ordea, harri zorrotz batek soka moztu, eta gure lagunaren bizi-kordela ere ebaki! Gimondi erraten genion kuadrillan, Koldo Bilbo aldeko lagunek, Luismari etxekoek. Hagitz gogorra izan zen. Zoki lesakarrak erraten duen bezala, debekatua egon beharko luke inor hain gaztea delarik hiltzeak.

Haren omenezko egun berezi bat antolatu genuen. Lehenbiziko, mendira joan ginen, Labiagara. Gainaren azpiko lepoan, hango pagadiaren bazterrean, pago gazte bat landatu genuen. Espero genuen arbola hark luzaro irautea, eta gure oroitzapenak ere bizirik segituko zuela zuhaitzarekin batera. Herrira itzultzean, argazkiak ikusi genituen, hitz batzuk izan ziren eta Imanolek kantaldi hunkigarria eman zigun.

Handik hilabete batzuetara, guk halako maitasunez sarturiko landarea norbaitek puskatu zuen. Haren partez bertze bat paratu, eta berriz ere hautsia agertu. Ez dakit zenbat aldiz kontu bera. Hondarreko, landarea hobeki babesteko, burdinazko hesia egin zitzaion inguruan. Eta horrekin konpondu zen afera. Gaur egun, arbola zutik dago bere lekuan, gero eta ederrago; baina zerrakura ere hantxe dago, nahiz eta orain haren beharrik ez izan.

Pentsatzen jarrita, pago gaztea nahiko oroigarria baldin badugu, ez ote genioke gerriko hura kendu beharko eta, gehienez ere, seinale diskretu bat utzi? Lehenago babesa zena, ez ote orain traba? Naturalezan, nahitaezkoa ez bada, ez ote hobe gauza arrotzik ez txertatzea? Uste dut gure Gimondik berak ere igualtsu galdetuko lukeela. Gai delikatua da, gure sentimenduak tartean daudelako, baina ea ados jartzen garen horretan ikustekoa dugun guztiok.

Heldu den abuztuan, 30 urte, baina segitzen dugu ile-kixkur maitagarri hura ondo-ondoan sentitzen. Geure baitan eramaki dugu gutako bakoitzak!

Galtzen jakitea

2011-08-03T06:19:00.000-07:00

Luis Garde

«Erabaki politikoa izan dela argudiatzen dute, hain justu alderantzizko erabaki politiko baten esperoan zeudenean; hau da, erabakia Donostiaren kontrakoa izatea, bertako alkatea Bildukoa izateagatik»

Orain arte, hautagaitza bat galtzen zutenean, jende eta kamaren aitzinean negar egitera mugatzen ziren. Nor? Politikari eta intelektual espainiarrak, baita saltsa guztietan sartzen diren famosete anitzak. Gero ohiko kontsolamenduzko esaldiak zetozen: Lan bikaina egin dugu, Suerte txarra izan da… Bukatzeko: Hurrengorako hautagaitza berri bat aurkeztu behar dugu; orduan bai, aterako da. Bihartik hasiko gara lanean proiektu berrian. Eta izugarrizko inbertsioak ilusioaren aitzakian. Eta ilusoen diruarekin ere bai. Zeren eta edozein dela lehiaketaren izaera (Olinpiadak, futbol txapelketa mundiala, Europako hiriburu kulturala eta abar) espainiarrak beti faboritoen artean daude. Bertzeak beti dardarka espainiarren indarraren eta dinamismoaren aitzinean. Inperioa beti Inperio.

Oraingoan, ordea, ez da horrela izan. Donostia hiria 2016ko Europako Hiriburu Kulturala izateko lehiaketan nagusitu denean negar gutxi ikusi izan dugu, amorruzkoa ez bada. Eta pozoi gehiegi. Hautagaitza aurkeztu zuten bertze hiriburuekin lotutako zenbait politikari ilustre busti egin dira Donostiaren arrakasta honen kontra: Rosa Aguilar, Kordobako alkate ohia eta egungo Ingurugiro ministroa; Belloch, Zaragozako alkate ohia eta Justizia eta Barne ministro ohia… Azken honen protagonismoa Donostiako hautagaitza kakaz estaltzen bereziki nazkagarria izan da, mota guztietako argudioak erabiltzen ari baita, erabakia berrikusteko errekurtsoa aurkeztu behar dela erran duenean.

Dena den, argudiorik erabiliena izan da, nola ez, politikoa. Oraingo Donostiako alkatea Bildukoa izateak senetik ateratzen ditu. Erabaki politikoa izan dela argudiatzen dute, hain justu alderantzizko erabaki politiko baten espero zeudenean; hau da, erabakia Donostiaren kontrakoa izatea bertako alkatea Bildukoa izateagatik.

Kordobako alkatearen arabera, modu anonimoan jaso ditu zenbait dokumentu zeinetan frogatzen den pertsona batzuek joko zikina egin dutela Donostiaren hautagaitzaren alde. Interesatuek ezetz, egindako kontaktuak eta harremanak araudiaren arabera egin izan direla. Momentuz Kultur Ministerioak ikerketa bat irekitzea lortu dute, gauzak legez egin diren baieztatzeko edo ez. Izendapena oraindik behin-behinekoa denez, erabaki horretan europar epaimahaiak atzera egin dezala aldarrikatzen dute.

Pentsaera inperiala duten horiek ez dakite galtzen. Galtzen jakiteko apaltasun pixka bat edukitzea behar delakoz.

Aldatzen ez diren gauzak

2011-08-03T06:16:00.000-07:00

Joseba Urrotz

«Egutegia! Arraiua! Denboraren iragana zorrozki adierazten duen huraxe bera da aldatzen ez dena»

Ziztu bizian doa denbora. Hamaika aldiz aipatu izan dugu gauzak azkar aldatzen direla, eta urteen iragan biziak susmo hori haunditzen du. Ia desagertu dira 13x13ko azulejo xuriak, seiscientosa edo gasolineratan saltzen ziren Duo Galaren kasetak. Zorabio hortan murgildurik, aldatzen ez den zerbait bilatu nuen, eta goiz batean zorionez, aurkitu ere. Hortxe zegoen, gosaltzen ari nintzela, paretan zintzilik: Egutegia! Arraiua! Denboraren iragana zorrozki adierazten duen huraxe bera da aldatzen ez dena! Bai, urteak joan eta etorri, formato eta argazki bera dute: Jesusen Bihotza, ama Birjina, katu eta zakurkumeak edo Noruegako paisaiaren bat! Pilotarien argazkiak zituen Copelechek aterako egutegi haiek modernoegiak ziren, hobe harategi eta dendatan ematen dituzten betikoak! Zorionez, bada aldatzen ez den gauzarik...

Mendia ala hondartza?

2011-08-03T06:10:00.000-07:00

Galdera topiko inoxente horren gibelean arrisku handia dago. Milaka lagunek egina duten Auñamendi igotzen lainopean galdu eta hil da berriki bikote bizkaitarra. Uztailaren erdirako 18 omen ziren estatuko igerileku edo hondartzetan itota hildakoak uda honetan. Errepidean galdutako biziak kontatu gabe. Beraz, batera edo bertzera zoaztela, kontuz. Irailean gurekin nahi zaituztegu!

Ezer ez da betiko

2011-07-18T04:43:00.000-07:00

Ainara MAIA URROZ

Zerua goibel eguna argitzen hasi orduko, eta karrikak bustirik Irunen. Nik irribarre egin diot biharamun euritsu honi, eta oilo-ipurdia jarri zait titibiliti eta danbor-hotsekin San Martzial bezpera honetan. Gainera, adiskide zahar baten posta elektronikoa jaso dut, aspaldiko partez. Ahoa minbera eta bihotz minez pentsatu dut ezer ez dela betiko.

Heriotzak eraman ditu asko maite ditudan pertsonak, eta distantziak urrunarazi bihotzeko lagun min batzuk, denbora eta espazioa tartekatzen da, bai eta pertsona berriak ere, eta bakarrik nagoela oroitu naiz. Ezer ez da betiko, ez, mundu honetan, eta Sarrionandiak ohartarazi zidan bai bere olerki batean ez dagoela haririk, ez dagoela loturarik. Ezer ez da betiko, baina hala ere ametsetan segitzen dut ene bakardadean gehiegi itxaroten eta eskatzen badut ere, eta noizbait ene maitearekin batera joango naizela eta familia bat osatuko dudala amesten dut. Ezinezkoak posible egin al daitezke?

Irunen bi alardeak maite ditut, bietan ditudalako lagunak eta maiteak, eta horregatik, noizbait denborak eta espazioak elkartuko dute jaietan Bidasoaldeko herri berezi hau, ezer ez baita betiko eta gehiegi itxaroten eta eskatzen badugu ere, ametsetan segituko dugu eta ezinezko dirudiena posible egingo dugu. Eskua eskaini omen zidan bihotzeko lagunak, eta nik beso osoa hartu nahi omen nion. Horregatik eten zen gure arteko ustezko hari hori, nik gehiago nahi omen nuelako, eta orain konformatzen ikasi dut bizitzan. Uda honetako neure ametsa adiskide zaharrak berreskuratzea da, eta haiekin barre egitea, nahiz eta jakin ezer ez dela betiko, ezta Irungo San Martzial jaietako bi alardeak ere.

Jai bat soilik da, baina oroitarazi beharko genuke alarde hauekin ez dugula euskaldunok benetan ezer ospatzekorik. Izan ere, 1512an Gaztelako erregeak Nafarroako Erreinua konkistatu baitzuen indarrez, eta bortxaz frantsesekin batera, nafarrak edo euskaldunak ere desterratu baitzituen. Munduko historiografiak ezkutatu nahi izan diguna argitara ateratzeko tenorea dugu, eta heldu den urtean bi alarde gabe, bakarra eta euskalduna izan dadila. Ezer ez da betiko, eta goza dezagun biharko eguzki goxoa!

Harrizko herriaren irrizko orrua

2011-07-18T04:23:00.000-07:00

Joseba URKIOLA

San Juan suak indarra hartzearekin batera, kiskaldutzat eman daitezke ikasturteko poz eta tristura asko. Egutegia begiratuta urtea abenduan amaitu eta urtarrilean hasten da. Baina asko eta askoren eguneroko funtzionaltasunak, beste panorama bat diseinatzen du. Irailean ekiten diote eta ekainean bukatu. Uztaila eta abuztua, galdutako denbora berreskuratzeko eta energia berriztatzeko atseden unetzat har daitezke.

Udarari ere sua piztu baino ordu batzuk lehenago egiten zaio oles. Pasa berri den udaberrian herrian hazi diren lore askok irria izan dute euren sustraietako eduki. Notizia pozgarri askok ikusi dute argia. Triste eta krudelek ere izan dute tartea baina horiek beste baterako utziko ditugu.

Ezin ukatu Leitza eta kirola uztarri bereko bikoa direla, dema saio oparoak osatutakoak. Irrizko orru ugari eginak azken urteetan. Baina kirola ez da herria ezagun egiten duen gai bakarra. Ekintzaz haratago joan diren kirolariek ere sortu dute atentzioa eta zer esana. Horren adibide argia da Iñaki Perurena. Peru Harri proiektuarekin Port Abentura pertsonalizatua osatu du. Barneko sentimenduak eta burutazioak hari hartuta, harrizko soineko dotore ugari josi ditu eta denak ikusgai daude Gorritteneko pasarelan. Baina ez da horrengatik bakarrik izan Iñaki azken aldian notizia. Ekaina hasieran Irujo saria eman zioten. Euskararen alde eginiko lana saritu nahi izan du elkargoak. Lizarrako tranpaldo gainean, hitzezko altxaldi emankorra egiten ikusi genuen. Urduri baina esaten ari zenarekin seguru. (…) Horra aldaketa, orain kirolaria ez da kirola egiteagatik bakarrik notizia bestelako ekintzengatik baizik.

Baina eginak berak ere sortu du interesa eta harridura. Mikel Nieve ezin ahaztu. Kurtso hasieran Cotobello poz malutez mozorrotu zuen eta maiatzaren 22an, ikusi eta sinistu. Hauteskunde Egunari beste nortasun eta izaera bat eman zion. Arratseko hiruetatik hasi eta hiru bat orduan, Euskal Herri luze zabalean denen kirol bozka bat eta bakarra zen. Txuriak ez ziren existitzen eta abstentzioak ez zeukan zentzurik. Hortzak estutu eta berriro ere txaloak jotzeko garaia zen, sufritzen gozatzekoa. Gardecciako irudiekin asko txirrindulari bihurtu ginen. Nahi eta ezina nagusi. Contador sufritzen, Garzelli S-ak egiten eta Mikel jende uholdea emankorraren artean bakar-bakarrik. Egun hartan, pedalek ere negar egin zuten sufrimenduarekin. Ez zela amaituko ematen zuen. 7 ordu eta 27 minutu behar izan zituen 229 kilometro osatzeko. Irrizko orru sakona egin zuen eskubiko besoa altxatuaz amaieran. Nork esan zuen ezin daitezkeela ametsak egia bihurtu. Haratx, historiako etaparik gaitzenetakoa Nieverentzat. Maiatzaren 23ko La Gazzeta dello Sporteko azaleko protagonista nagusi izan zen. Ikusi eta sinistu. Honela segituz gero Herri kirolak irudikatzen dituen biribilgunean harrizko bizikleta bat ezarri beharko dute. Txirrindularitza Herri kirol izan ez arren, herri guztia bultzatzen baitu kirola ikustera eta sufrimenduarekin gozatzera. Cotobello lehenengo eta Gardeccia Val di Fassa ondoren. Zein izango da hurrengoa? Has dadila hargina bozetoa egiten.

‘Walkiria’ eta ‘Ogro’

2011-07-18T04:21:00.000-07:00

Mikel RODRIGUEZ LANDA

«Zein ezberdin atera diren diktaduratik: diktadorea hiltzen saiatzea heroi izatea da Alemanian, baina faszismoaren aurkako borrokalariak oroitzea terrorismoaren gorazarre egitea da Espainian»

Uztailaren 20 honetan bete dira 67 urte ‘Walkiria operazioa’ egin zenetik. Adolf Hitler Alemaniako diktadorearen aurkako konspirazioa izan zen operazio hori, hura hil eta erregimen naziaren aurkako estatu kolpea ematea helburu zuena. Armadako hainbat goi ofizialek antolatu zuten konspirazioa, Alemaniako nobleziako kideak denak. Hitler lehergailu bidez hiltzeko arduraduna Claus von Stauffenberg koronela izan zen, Bavierako goi familia bateko kidea, eta noble petoek bezala, abizenaren aitzinetik dozena erdi izen zituena. Ekintza gaizki atera zitzaion, ordea. Hitlerrek leherketari biziraun zion, eta Von Stauffenberg atentatua egin eta hurrengo gauerdian hil zuten. Gaur egun Alemaniako estamentu ofizialistek askatasunaren aldeko borrokalaritzat dute koronela, eta Hollywoodek ere pelikula takillero bat egin zion Tom Cruise haren paperean paratuz. Europako diktadura baten aurka egindako azken magnizidioa ‘Ogro operazioa’ izan zen, ETAk Francoren gobernuko presidente Luis Carrero Blancoren aurka egindako erasoa. Euskal Herrian ez ezik, Espainian diktaduraren aurka zeudenek pozez hartu zuten presidentearen hilketa, diktadurarekin jarraitzeko oinordekoa baitzen. Gaur egun, baina, Espainia Alemania bezain ‘demokratikoa’ den arren, Von Stauffenbergek eta Carrero hil zuten ETAko militanteek ez dute trataera berdina. Erregimen faszista bateko buruzagi bat hil zuten arren, Espainiako ikuspegi ofizialetik ETAko militante haiek terroristak dira, eta Carrero, berriz, terrorismoaren biktima. Carrerori gerra zibilean eta diktaduran egindakoak barkatzen dizkiote, baina hura hil zuten militanteak omentzeagatik kartzela zigorra paratzen dute gaur egun, ‘terrorismoa goratzea’ baita. Von Stauffenberg heroitzat hartzea ere zalantzagarria izan daiteke, bertzeak bertze, kasualitatez, Hitler gainbeheran zenean erabaki zutelako haren aurka jotzea, aliatuekin akordioa egin eta betiko nobleziak Alemanian boterea hartzeko. Baina ‘Walkiriak’ eta ‘Ogrok’ erakusten dute Alemania eta Espainia zein ezberdin atera ziren diktaduratik: diktadorea hiltzen saiatzea heroi izatea da Alemanian, baina faszismoaren aurkako borrokalariak oroitzea terrorismoari gorazarre egitea da Espainian.

Ebakuazio plana

2011-07-18T04:16:00.000-07:00

Aitor Arotzena

Lesakako Sanferminetarako ebakuazio plana prestatu behar omen da heldu den urterako. Beharrezkoa. Karrikan aditutako bertze proposamenak: kanpinera etortzen direnei zerbait kobratzea, garbiketa gastuetan laguntzeko. Edo haurren eguna asteburuarekin suertatzen bada, dataz aldatzea, umeak ez daitezen piza, kristal, plastiko eta bertze zabor artean izututa hankapunttan ibili.

Zibil-izazioa

2011-07-18T04:12:00.000-07:00

Fernando Anbustegi

«Erlijoaz paso egiten du jendarteak baina erlijioaren menpeko bestak baliatzen ditu»

Noiz zibilizatuko da jendartea? Noizko erabateko zibilizazioa? Benetan zibilizatu nahi al du jendarteak? Galdera aunitz, erantzunak falta, gehienetan bezala. Uda hasi berri dugu. Pasatu dira San Juan, San Pedro, San Fermin... etorriko dira Santiago, San Bartolome, San Felipe... eta agian San Petersburgo, nork daki. Bitxia da, nola jendartea gero eta gutiago oroitzen den sainduez, baino «gero eta gehiago» ospatzen dituen beren egunak, «inkonszienteki». Erlijioaz paso egiten du jendarteak, hein batean, baina erlijioaren menpeko bestak baliatzen ditu, gustora gainera. Koherentzia falta zaigu? Kontraerranean bizi gara? Ignorantzian? Ezkontza zibilak jada ohikoak dira, hileta zibilak hasi dira orain... Noizko egutegi zibila? noizko besta zibilak? Hor hausnarketarako gaia. Ni orain, igandea denez, deskantsatzera noa.

Esker mile emandako laguntzagatik

2011-07-04T06:36:00.000-07:00

Oxkarren familiakoa

Isil-isilik eta ustekabean joan zaigu gure Oxkar, pertsona maitagarri eta umila. Beti jakin izan du aditzen, beti egondu izan da familia eta lagunen ondoan, herriari eta sortetxeari lotua, eta beti agertu izan ditu bere borondate eta bihotz ona. Umiltasunean eraman zituen bizitzan tokatutako momentu gogorrak. Dena irria ezpainetatik inoiz kendu gabe.

Orain, ondotik joan zaigun honetan, hutsune haundiarekin gelditu gara, baina ahaztezinezko oroitzapen onak utzi dizkigu. Kolpe gogorra izan da familiarentzat baina jaso dugun eta jasotzen ari garen laguntza eta babesa izugarriak izan dira eta horrek pena arintzen lagundu digu. Oxkarren lagunen elkartasuna haundia izan da benetan. Hortxe egon dira hasiera-hasieratik gurekin eta halako konpainia egin diote familiari, ez dakigula nola eskertu. Horregatik, bihotz-bihotzez eskertu nahi diegu emandako berotasuna eta elkartasuna Oxkarren lagunei batez ere, baina baita, bere lankide, herritar eta momentu latz hauetan ondoan egon diren eta gure saminarekin bat egin duten guztiei.

Gure ondotik sobera abudo joan bada ere, beti gogoan eta bihotzean izanen dugu. Esker mile emandako guziagatik.

Mila esker, Lesakako herriari

2011-07-04T06:30:00.000-07:00

ONIN Taldea

Herriko Etxean zortzi urte eman eta gero, behinik behin, eskerrak eman nahi dizkiegu batez ere momentu latzetan (horrelakoak ere izan baitira) gure ondoan izan diren horrenbertze herritarri, baita beren iradokizunak egin dizkigutenei ere: 21 agenda, mugikortasuna, berdintasun- eta kontziliazio-plana, herriko karriken izendegia (kontuan hartu ez baziren ere), etab. Ez ditugu ahantzi nahi udal-langile eta teknikariak; horietako gehienak profesional handiak dira, eta jakin izan dute denentzat lan egiten, gobernuarentzat nahiz oposizioarentzat. Erakutsi dute profesionalak direla, baina badakigu batzuei garesti atera zaiela gu zinegotzi gisa tratatzea, nahiz eta gu horixe ginen. Eskerrik asko denoi, benetan.

GARAI BERRIA:

Talde gisa, bertze etapa batean gaude. Irabazi-asmorik gabeko elkarte bihurtu gara, eta helburu argi bat dugu: gure herriaren bizi-kalitatearen alde lan egitea. Horrela funtzionatu nahi dugu heldu diren lau urteetan.

Nola lan eginen dugun? Taldearen webgunea mantenduko dugu (www.onintaldea.com ), informazio-tresna gisa. Bereziki, lau gairen inguruan lan egin nahi dugu: kultura, ingurumena, boluntariotza eta berdintasuna.

Onin Taldeak herritar-talde plurala izaten segituko du, eta herritarren ongizatean interesa duen edozeinek izanen du tokia Taldean, baita gure laguntza ere.

Irailetik aitzinera, gure estatutuak, ideiak eta helburuak agertuko dira webgunean. Sartzera gonbidatzen zaituztegu, informazioa jaso dezazuen eta, nahi izanez gero, proiektuan parte har dezazuen.

PARTE-HARTZEA:

Uste osoa dugu momentu hau parte-hartzekoa dela, eta hala erraten dugu azken urteotan udal-bizitzan izan dugun esperientziarengatik; udal-kudeaketan, gogorra izan da esperientzia, baina orain ez dugu horren baloraziorik eginen, aunitzetan egin dugulakoz, baita azken hauteskunde hauetan ere. Lesakarrok EZ erran diogu esperientzia handia eta hagitz finkatua zuen kudeaketa mota bati, eta BAI erran diogu, lau urterako gure konfiantza emanez, gestioan esperientziarik ez duen kudeaketa mota gazte bati, ilusioz beterik dagoelakoz, ikasteko gogoa duelakoz eta, batez ere, herritarrei aditzeko eta beren proposamenak kontuan hartzeko gogoa duelakoz. Ekonomikoki, Udala hagitz garai gogorrak bizitzen ari da; zaila da herritarren dirua kudeatzea, batez ere, lehentasunak zehaztean; horregatik da hain garrantzitsua parte-hartzea.

Udal berriak batzordeak irekitzen baditu parte har dezagun, joan eginen gara, eta animatu nahi zaituztegu zuek ere joatera; ez bakarrik udal-batzordeetara, baita Euskara Batzordera, Andramariren Patronatura edo Musikako Eskolako Patronatura ere. Espero dezagun 21 agenda berriz martxan jartzea, ez bakarrik Lesakan, baita eskualde osoan ere. Aunitzek ezagutzen duzue, dagoeneko, bere garaian antolatu ziren eztabaidaguneetan parte hartu zenutelakoz.

ZORIONAK!

Lesakako Gobernu berriari zorionak eman nahi dizkiogu, eta beren programa betetzera animatu. Oposizioari (gorrotorik gabe, baina gauzak gogora ekarrita) erran nahi diogu hauteskundeak norberak galtzen dituela, hausnar dezala horrenbertze urteetan zehar egin duenari eta egin ez duenari buruz, eta animatu nahi ditugu parte hartzea, arduratsuak izatera eta proposatuko zaizkien ardurak onartuta lan egitera.

Benetan uste dugu Udalak ongi funtzionatuko duela taldean lan eginez gero, eta, horretarako, gauza bakarra behar da: borondatea.

AGURRA:

Arestian aipatu dugu esperientzia gogorra izan dela, baina erran ere egin behar da atsegingarria eta aberasgarria izan dela. Aunitz ikasi dugu, ez bakarrik zinegotzi gisa, baita pertsona gisa ere. Jende aunitz ezagutu dugu; bertze esperientzia batzuetatik ikasi dugu, baina, batez ere, ohartu gara zeinen garrantzitsua den barrenean dagoenarentzat ekarpenak jasotzea, hori hagitz lagungarria baita, eta zeinen garrantzitsua den aditzea, kanpoan dagoenak kontuan hartzen zaiola sumatzen baitu.

Etapa honen bukaeran, ezin ditugu ahantzi dagoneko gurekin ez daudenak, Fermin eta Kote. Ziur gaude kontent egonen liratekeela eman dugu pausoarekin eta dauden tokitik beren babesa ematen segitzen dutela.

Nahi duzuen arte.

Eta zuei guziei, besta onak pasa ditzazula, nahi duzuen arte.

Gora SANFERMIN!!!

Bizitzeko eskubidea

2011-07-04T06:27:00.000-07:00

«Hor ikusten da garbi ‘borondate oneko jendeak’ ere, zigor eta sariaren eskemari eusten diola, alegia, onak direnak aitzinera, gaiztoak berriz, hil daitezke. Euskal Herrian bertan maiz aipatu izan da, alde batetik edo bertzetik, ez direla heriotz edo hilketa guztiak berdin baloratzen»

Joseba Urrotz

1948an adierazi ziren giza eskubideak, eta horietako bat, bizitzeko eskubidea da, seguraski garrantzitsuena.

Kristauen aginduen artean ere agertzen da: «ez duzu inor hilko». Eta honekin erran nahi dut, lagun urkoaren bizia errespetatzeko ideia, Giza Eskubideen deklarazioa baino lehen ere agertu zela. Gizakiak, pentsatzeko gaitasuna garatu duen neurrian, balore etiko batzuk sortu ditu, eta uste dut hortik datorrela bizitzeko eskubidea. Eta mendeak pasa hala, balore horiek gure izaeran errotu dira, edo guttienez hala ematen du uste dugula.

Nik orain ez dut garbi benetan errotua ote dugun gizaki guztion biziak balio bera duela, garenak garen bezalakoak izanda ere, adibide batzuk azalduko ditut.

Osama Bin Laden-en hilketa zela eta, telebistako programa batean, karrikan hartutako jendeari galdetzen zioten ea zer iduritzen zitzaien hilketa hori. Eta batzuk, zalantza itxura emanez eta garbitasun guttirekin, zera zioten: «bai militarrek gizon hau epaiketarik gabe hil dute eta itsasora bota, behar bada ez dago ongi egiña, baina..., baina berak ere jende aunitz hiltzea agindu zuen, eta...» Eta nik diot: ..eta? Orduan heriotza merezi al zuen? Hara! Hor ikusten da garbi «borondate oneko jendeak» ere, zigor eta sariaren eskemari eusten diola, alegia, onak direnak aitzinera, gaiztoak berriz, hil daitezke. Euskal Herrian bertan maiz aipatu izan da, alde batetik edo bertzetik, ez direla heriotz edo hilketa guztiak berdin baloratzen.

Noizbait ere entzun izan dut, «demokrata» deitzen direnen ahotik, ETAren ekintzek Francoren garaian arrazoia izaten ahal zutela, baina gaur egun ezetz. Orduan zer erran nahi da, Francoren garaian bizi batzuk ez zutela balio eta gaur bai?

Errepidetan ehunka pertsona hiltzen dira Europan astero, eta ez da alarmarik, E. Coli dela eta hamarka batzuk hil direlako berriz, kristoren saltsa.

Ez, gaur egun oraindik bizi guztiak ez dute berdin balio, nik behinik behin ez dut garbi, ez da berdina hurbileko edo urrutikoa baldin bada zendua, edo maite duguna edo ez. Ez da hala?

Badoaz eta gelditzen dira

2011-07-04T06:23:00.000-07:00

«Plaza horietan aldrebes jartzen ahal zen (ezkerreko aldetik) unibertsoaren galtzerdia»

Tere Saez (Berdintasunerako teknikaria)

15M mugimenduko asanblada batzuk plazetatik erretiratzea erabaki dute, Iruñean bezala, egun zehatz batzuetan berriz ere biltzeko, elkarrekin topaketak eta mobilizazioak prestatzeko eta mugimendua auzoetara eta bertze herrietara hedatzeko. Plaza horietan, aldrebes jartzen ahal zen (ezkerreko aldetik) unibertsoaren galtzerdia. Plaza horiek egiazko Parlamentuan bihurtu dira, irakaskuntzaz, ekonomiaz, kulturaz, inmigrazioaz, feminismoaz, etika politikoaz… solasteko. Leku horietan, politikoek hain zanpatua duten hizkera politikoki zuzena landu da: errespetua, ardura, elkarbizitza, kontsentsua… Gauza xumeak, naturalak, arruntak… eskatuz,… elkarrekin zentzuzko ttikikeriak amestu dituzte eta aunitzek handik pasatzerakoan «gureak dira; gu gara» pentsatzen genuen.

Egia da gazteriak eraman duela norabidea eta hori zoragarria da, eskubideak dituzten helduak izateko eskubidea aldarrikatzen ari baitira. Iritzia emateko, erabakitzeko, kuestionatzeko «adin nagusitasuna» eskatzen dute, pankartak batek zioen bezala, «Lau urtetik polbo bat ez da bizitza sexuala; lau urtetik boto bat ez da demokrazia».

Alderdietatik kanpoko mugimendu bat, gizarteak duen konfidantza eza hautsi duena, mundu guziari bere argudioak aurreiritzirik gabe azaltzeko aukera eman diona. Herri altxamendu guziek bezala, 15M honek erakutsi du espontaneitateak berezkoa duela antolaketa; Pankartak zioenez, «Hobe antolatutako eta arau guttiagoko mundu baten alde». Eta maitasuna da garrantzitsuena. Hor, berez sortzen dira elkartasuna, pazientzia, ardura, zaintza, sakrifizioa, ohitura onak. Pertsona onak garela sentitu eta izan nahi. Iraultza guziak maitemintze kolektiboa dira. Mundua eraldatu behar da.

Orain, asanbleismoa eta egiazko demokrazia mantentzeko bertze modu batean antolatzea erabaki dute. Eta hori izanen da seguruenik dagokiona. Arriskutsua da aldegitea, baina gelditzea ere arriskutsua da. Baina segurua da behin eta berriz itzuli beharko dela, proposamen eta hausnarketa gehiagorekin. Itzulera horietako bat Sanferminetan izatea proposatzen dut nik, hemengoen eta kanpotik bisitatzen gaituztenen topagune bezala berreskuratzeko besta horiek eta ez negozio eta bazterketaren eremu bezala.

Analista batzuentzat 15M hori Utopia da. Nik Santiago Alba Ricoren hausnarketarekin bat egiten dut: «Utopiek mundua erein, aktibatu eta mugitzen dute». Mugimendu honek sistemaren flotazio-marra kolpatu du, bere barrenak kuestionatzen ditu eta gutxienez, «Bertzelako mundu bat posible da» dioen hausnarketa horrendako lagungarria izanen da. Eta nik diot, gure Nafarroa honetan ere behar beharrezkoa da.

Eguzkia eta itzala

2011-07-04T06:21:00.000-07:00

Eguzkiak duen onena itzala dela aditu dugu auniztan (ados). Iruñean ere, doblea eta gehiago ordaindu behar dute zezen plazako itzalaldea hartzen duten jaun-andere serioek, eguzkitan parrandarekin segitzen duten peñakideek baino. Orduan, zergatik itzaleko terraza batean, ahal bada aire egokituarekin, bapo bazkaldu orduko hondartzan kixkaltzera ateratzeko halako prisak?

ZMZ?

2011-07-04T06:17:00.000-07:00

Iñaki Alustiza

«Bizitzan gaizki egindakoari ongi eginez erantzun behar zaio»

Zer moduz zaudetete? Udaz disfrutatzen? Batek edo bestek esanen du: posible den bezala. Hala da, garai hauetan bizitzen ari garen lan egoera, hagitz gogorra dela badakigu, galdetu bestela langabezian dagoen edozeini.

Lanean dagoena ere, geroz eta baldintza kaxkarragotan, ezin kexatuz eta etorkizun beltzarekin.

Gainera golpe bat bestearen atzetik jasotzen dugu, gaizki eginak errurik gabe jasaten.

Badakizue, Fitok dioen bezala: la vida es algo que hay morder, euskaldunak borrokalariak gara eta ez dugu etsiko.

Bizitzan gaizki egindakoari, ongi eginez erantzun behar zaio: ongi egindakoa beti suertatuko da garaile, nahiz erasoan, zein defentsan.

Udarekin jarraituaz… eguzkia maiz ateratzen da baina egoera bakoitzaren arabera ez du beti irri bat agertarazten, ezta? Lasai, berriro ere iritsiko da eguna, eguzkia ateri eta gehiengoaren irria agertuko duena. Ezina ekinaren ekinez egina.

Josu Goiari erantzuten

2011-06-20T05:46:00.000-07:00

Javier Mª IRAZOKI AGESTA

Jose Juan LANZ APEZTEGIA

Zure idatzietan zehatzagoa izan beharko zenuke, horrela nahasketari biderik ez emateko. Adibidez, erraten duzu “Botxo eta Javier Mariren etxearen arteko arbola bota zutenean...”. Zati horretan gutxienez 40 arbol bota dira, gehienak 100 urte ingurukoak. Erraten duzu zure agintaldian ez zela egin poligono berria. Guk erraten dugu poligono berriaren lehendabiziko nabea (Rotec) zure agintaldian egin zela, eta orain aipatuko ditugu, garai horretako dokumentazioa begiratu ondoren, ikusi ditugun irregulartasun batzuk:

1. 2001eko maiatzaren 2an, Nafarroako Aldizkari Ofizialaren (BON) 54.zenbakian publikatu zen Aceralia Rotec enpresaren Xehetasun Azterlanaren behin betiko onarpena. Haren 4. puntuan zuk agintzen duzu erregistratu behar dela partzelaren egoera berria (zesioen ondoren).

Xehetasun azterlanaren zesioetako bat Zalaingo bide berria zen. Orain diozu bide hura errespetatzearen aldekoa zinela. Zergatik ez zesio hura rezepzionatu eta erregistratu bide publiko bezala? Gure ustez, zesioaren ondotik bide horrek industriagunetik bereiztuta egon beharko luke.

2. Rotec enpresak obra baimena eskatzean (Udalean jende aurrean jarri zen proiektuan) 41x25 metro agertzen dira=1025 m2. Eta errealitatean 9 x25 m. eraikitzen dira=2.275 m2. Doblea baino gehiago!!

3. Proiektuan, fabrikak Zalain aldera ez zuen aterikan (“ingurumenaren gaineko eragina” guttitzeko), baina errealitatean bi ate haundi irekitzen ditu juxtu Zalaingo bizilagunentzat utzitako bide horren aldera (industriagunetik aparte dagoen bide publikoa, indarrean dagoen Udal Planaren arabera; “Plano 003. Usos en suelo urbano”). Bi ate haundi horiek idekitzean, paisaiaren eta ingurumenaren gaineko eragina areagotzen da, 3 txandetan lanean aritzen baitira ateak irekita (metalezko tuboak ebakitzeko fabrika), zaborrerako eta txatarrarako kontenedore haundiak kanpoan jartzen dira, bidearen bazterrean, eta ibilgailu industrialek auzoko bidearen gainean maniobratzen dute. Laburbilduz, zarata asko eta eragozpenak bizilagunentzat.

4. Jarduera baimena 1.101,25 m. karraturako eman zen (tailerra eta bulegoak), baina errealitatean nabe osoa erabili zuten jarduerarako (2.275 m2). Hau da: nabea haundiagoa egitean, jarduera baimena emateko bete behar zituzten baldintzak ez zituzten betetzen.

5. Eskatutakoak baino metro gehiago eraikitzerakoan (eskatutakoa, 41 m. luze; eraikitakoa, 91 m. luze), eraikinak gainditzen du garai horretan indarrean zeuden Arau Subsidiarioen “linea edificatoria” delakoaren marra.

6. Urteetan lanean aritu da (gau eta egun) arau asko errespetatu gabe (zaratenak, besteak beste) eta hau Irekiera Baimena eskatu gabe.

Hau da zalaindarren alde egin duzuna? Onartu beharko duzu Zalain auzoaren hondamendiaren arduradunetako bat zarela.

Zure agintaldian Zalain auzoko industria eremua aldatu egin zen. Arau Subsidiarioen planoetan beti Zalaingo parkeak 2 sarrerekin aurreikusten da. Orain indarrean dagoen Udal Planean bat bakarrik dauka. Aldaketa hau industria eremua etxebizitzen aldera zabaltzen delako gertatzen da. Hau argiago ikusiko duzu Udalean dokumentu hau begiratzen baduzu: R.E. 1 unitatea Hirigintza. Registro 957, 09/05/2011.

Barianteko kontuak aipatzen dituzu... Zu baldin bazara barianteari hor bi kurba marraztu zenizkiona, jakin beharko zenuke N-121-A ko puntu beltzetako bat marraztu zenuela.

Lekzio bat ikasi dugu: luparekin begiratu behar direla dokumentu guztiak, kontrastatu Arautegiarekin, erne egon Ohar-taulari eta Boletinari, eta ezin garela fidatu politikoekin.

Cornelia Lekuona Fundazioaren proposamena

2011-06-20T05:44:00.000-07:00

Cornelia Lekuona Fundazioaren Patronatua

Tantirumairu elkarteak, Cornelia Lekuona Fundazioaren Patronatu honi, ikastolak toki berrien beharra duela adierazi dio eta eraikuntza proiektu batzuk erakutsi dizkio, guttienez 30 urtetako kontratu berri bat eskatuz. Gaur egun 1990. urteko kontratua indarrean dago, 25 urterako, 2015 urtea arte, automatikoki 5 urtetik behin luzatzen dena.

Patronatu honek gaur egun ikastolak erabiltzen duen Fundazioaren Otxogorrinea etxea haunditzea proposatu zuen, baino hori ez zela bideragarria eta ez zela nahikoa erantzun zuten, eta eraikuntza berri bat behar zela, kontratu berri batekin.

Patronatuak zenbait lagun eta giza talderekin solas egin eta gaurko egoera baloratu ondoren, ondoko ondorio honetara ailegatu da: Tantirumairu elkarteak bere proiektua aintzinera eramateko, etxe berri bat egiteko beharra garbi omen du, eta egin nahi duen inbertsioa bermatzeko kontratu berri bat eskatzea konprenditzen dugu. Fundazioak, bere aldetik, garbi du ere, ezin duela Otxogorrinea etxea 30 edo gehiago urtez konprometitu, elkarteak eskatzen dion moduan. Horregatik, eta egin zaigun proposamen bateri kasu eginez ere, gure ustez bi aldetarako ona den konponbide bat proposatzen dugu:

Patronatu honek Tantirumairu elkarteak eraikuntza berri bat egiteko behar dituen lur sailak uzteko prest dago, eta kontratu berri bat sinatzeko ere. Baino, baldintza hauek kontutan izanik:

1. Kontratu berriak, oraingo kontratuan 2015 urterarte, bi aldeak harturiko konpromiso guztiak bukatutzak emango ditu.

2. Kontratu berrian ez dira sartuko Fundazioaren Otxogorrinea etxea eta lur sail guztiak, gaur egun ikastolari utziak daudenak.

3. Fundazioa prest dago Tantirumairu elkarteak eraikuntza berria egiteko behar dituen lurrak uzteko.

4. Fundazioa prest dago Tantirumairu elkarteak eskatzen duen iraupeneko kontratua (30 urte edo gehiago) sinatzeko, eta bere garaian Irain Eskola Publikoarekin egin zuen modukoa.

Fundazioak, horrela, Otxogorrinea etxea bere egoitza izateko erabiliko luke, gaur egun ez baitu egoitzarik. Eta, bere fundazio-helburua betez, hezkuntza eta kultur ekintzetarako ere (kantua, dantza, musika…), erabiliko litzateke, Lesakan ditugun beharrak kontuan hartuz. Beste ondasunen etekin ekonomikoak ere ekintza horietarako erabiliko lituzke, lesakar guzien onerako, eta, berexiki, behartsuenen onerako, Fundazioaren sortzezko espiritua betez.

Proposamen honek Tantirumairu elkarteak adierazi dizkigun eskaera eta beharrak eta kontu guzti honek gure herrian sortu dituen arazoak konpontzen ahal dituela uste dugu. Fundazioak argi uzten du Lesakako bi ikastetxeei bere laguntza ematen diola, eta modu berean, biei behar dituzten lurrak uzten baitizkie eta biekin baldintza berdineko kontratua sinatzeko prest baitago, Eta, azkenik, Otxogorrinea etxea Fundazioaren egoitza moduan erabiliko litzateke eta, lehen aipatu dugun erabilerarekin, lesakar guztiak probestu dezaten.

Badakigu proposamen hau ez dela akaso denen gogokoa izanen, baino, patrono moduan gure ardura Fundazioaren helburua betearaztea da, eta baita, lesakar guztien alde eta elkarbizitzaren alde egitea, eta horretarako proposatu dugun konponbidea zuzena dela uste dugu.

Har ezazue gure agurrik beroena eta jakin ezazue zuen erranetara gaudela.

Hauteskundeak joan dira

2011-06-20T05:41:00.000-07:00

«Etsai jokoak duen indarra ikaragarria izanik, horren arabera politika bizikidetza ezinezkoa egiteko medio bihurtzen dugu, alderantziz izan behar bazen ere (…) Politika elkar bizitza posible eta onuragarria egiteko erreminta izan behar omen da… Uy-uy-uy ama! ¡Mamma mia!»

Juainas PAUL ARZAK

Hauteskundeak joan dira. Emaitzak biltzeko garaia den oraingoan ari behar direnei: ohiko biktimismoan ez erori, hau da, zuri/zuei eginiko kaltea «kristorena» izendatu eta huskeria gisa hartu zuk/zuek egindakoa.

Panorama iluna datorkit begietara. Ezker eta eskuina, mota guztietako nazionalismo delarik, aurkaria nola trabatu izanen dugu saiakera nagusia... talde/alderdikeria berriro ere.

Etsai jokoak duen indarra ikaragarria izanik, horren arabera politika bizikidetza ezinezkoa egiteko medioa bihurtzen dugu, alderantziz izan behar bazen ere.

Makurrago. Nire/gure on izateak eta etsaiaren omen gaiztakeriak ia deskuidoan, nahi gabe, beste norabait eramanen gaitu: nire/gure guztiak zuritzera –nirea/gurea beti on– edo, gehienez, on ona ez bada...beste horrek, etsaiak, egiten dituenak saihesteko, gelditzeko izanen dira... Oker xamarrak, behar bada, baina ez beste horrek egin nahi dituen bezain handiak.

Politika elkarbizitza posible eta onuragarria egiteko erreminta izan behar omen da...Uy-uy-uy ama! ¡Mamma mia! Esanen luke gaur Berlusconik, herenegun ezinezkoa zirudiena atzo burutu zutelako: bere gehiegikeriak galgatu beharko ditu. Erreferendumen indarra.

Harira. Barru kontraesanez jantzirik egon bada ere 15-M mugimendua (emakumearen paperari buruz, autodeterminazioak direla edo ez direla, hizkuntzak,...), ideologi ugariko jende desberdina bat dator «bankeruek» sortutako kalteak ez ditugula denok ordaindu behar.

Ordaintzen ari bagara, politikoek dute errua eta neurri handi batean euren pribilegioak mantendu nahi dituztelako da. Goikoek –Bono eta horiek- itxura egiten hasi dira, dagoeneko. Hemendik aitzinera denak gardenak? Nahikoa ez dela izanen iruditzen zait. Hor ere legeren bat sortu beharko zen, arauren bat parlamentarioek eurentzat sortzen dituzten abantailak mugatzeko.

Badira batzuk sinadurak biltzen. Interesatzen bazaizu begira dezakezu helbide honetan:

http://www.peticionpublica.es

Lesakako bertsolari igantziarra

2011-06-20T05:28:00.000-07:00

«1936a, militarrek Errepublikaren kontra kolpea jo zutelarik, preso hartu eta kartzelan kontu zuten, ez jakin zenbat denbora. Harrigarria da liburuan gertaera haiek ez aipatzea. Baina ezin ahantzi liburua 1968an eman zela argitara; Franco oraindik bizirik zegoen!»

Mikel Taberna Kapi

Eskutan dut Paulo Yanzi ta bere lagunen bertsoak liburua. Protagonista nagusia Igantzin jaio zen (Aiesteneko bordan), 1882an, baina gero Lesakara esposatu eta bertan bizitu zen bere denbora gehiena, bai eta bertsolari bezala famatu ere. Donostian hil zen, seme Pepitoren etxean, 1962an. Liburuaren lehenbiziko partean, semeak aitaren bizitza kontatzen du.

Paulo ez zen normalean jende aitzinean bat-batean aritzen, baina makina bat bertso-sorta jarri zuen: Bertso berriak, Paulo Yanzik jarriak... Garai bateko bizimodua eta orduko jendearen pentsamoldea eta kezkak ezagutu nahi dituenak, hementxe du disfrutatzeko denbora-pasa ezin hobea.

Hamaika klasetako bertsoak paratu zituen. Haietako aunitz Lesakako herrian gertatu ziren kontuei buruzkoak: pertsonaia xelebreak; iñauteriak eta sanferminak; Alkaiaga eta Zalain Zokoko goitibeheitiak; fabrika berria; Beti Gazteren azainak; neskatxa gazteen manera berriak; gizongai desengainatuarenak; Ameriketan artzain ziren ilobei kartaz bidaliak...

Baina bertzelako gai zabalagoak ere ibili zituen: munduaren sorrera; aizkolapustuak; euskara eta bertsolari-txapelketak... Afrikako gerrari buruzko ospetsuak ere bertan dira, Lete-Lekuona-Valverdek egindako Bertso zaharrak diskoagatik ezagutu genituenak.

Eta bertso paregabe batzuk, Lengo batez amestan izenburua dutenak. Hil ondotik, munduko pobreak zeruan ikusten ditu eta aberats guziak, berriz, infernuan kixkaltzen: Kanpotik ikusi nuen / infiernuko labia, / mundotik gizen juanakiñ / dago ondo betia; / garretan eziñ egonez / ek daukaten nekia, / sua azpiyatik eta / gañatikan ikia, / an urtu biar emen gaizki / bildutako koipia.

1936an, militarrek Errepublikaren kontra kolpea jo zutelarik, preso hartu eta kartzelan kontu zuten, ez jakin zenbat denbora. Harrigarria da liburuan gertaera haiek ez aipatzea. Baina, ezin ahantzi liburua 1968an eman zela argitara; Franco oraindik bizirik zegoen!

Inon gordeak ez badaude, norbaitek eskribitu beharko lituzke liburua osatzeko falta diren bertso horiek!

Udaz gozatzera!

2011-06-20T02:28:00.000-07:00

«Karrikan egoteko modua izan eta nork nahi du etxera joan?»

Ruben GARATE

San Joan badator, eta berekin batera udako solstizioa. Jendeak neguko ohiturak aldatzen ditu. Haurren, egunetik egunera gehiago nekatu dituzten ikasturtea eta eskolaz kanpoko jarduerak akitzen dira. Eguraldi eguzkitsua hasten da normalean, egutegian herrietako bestak ageri dira han eta hemen eta, nola ez, preziatutako oporrak forma eta kolorea hartzen hasten dira: Nora joanen gara aurten? Horixe da hemendik aitzinera eginen dugun galderetako bat, ez badugu dagoeneko egin. Hemendik aitzinera ordutegi guziak aldatu eta deskuadratuko dira, ez dago etxera erretiratzeko modurik, izan ere, karrikan egoteko modua izan eta nork nahi du etxera joan? Izan ere, uda, zoriontasuna eta zalapartaren arteko zerbait bezalakoa da. Zer izanen litzateke ez bagenituzke atseden eta erlajazio hilabete hauek, nahiz eta ongi pentsatuta, ez dugun sobera atsegiten. Halere, ongi dator aldaketa, onerako bada. Gozatu denak udaz!

Tori ostia!

2011-06-20T02:26:00.000-07:00

Aztoratuak somatu ditut gurasoak. 9 urteko seme-alabek lehen jaunartzea egin behar eta ostiarekin batera, abortoa, dibortzioa eta bertze hainbat gai nahaspilatzen zituen diskurtso (a)po(ka)litikoa irentsi behar izan dute, ordu terdiko sermoian. Normalean huts xamarra egoten den txokoa betea ikusteak indarra ematen du nonbait. Baina norberak aukeratzen du zein txokotara joan.

Nahasten dituzue, behar ez diren gauzak

2011-06-06T22:43:00.000-07:00

Josu GOIA ETXEBERRIA

Bera

Jose Juan Lanz Apeztegia eta Javier Mª Irazoki Agestari erantzunez.

Zuen kartaren zati batean ongi diozuen bezala, «Zalaingo Industrialdearen urbanizazio lanak ez zituen Berako Udalak egin, poligonoko promotoreak baizik». Eta halaxe da: edo uste duzue ni inozo bat naizela eta partikular baten lanak Udalaren meritu bezala zabaltzen aritzen naizela?

Nire artikuluan, toki faltagatik, ezin nituen aipatu Berako Udalak egin dituen lan guzti-guztiak banan-bana baina, zuek, Zalaingoak izanik, ez zineten akaso ohartu poligono zaharreko bide bat breaztatu zela, egoera penagarrian zegoen bidea, 6 enpresa baino gehiagori eragiten ziona? Edo, beharbada, ez duzue sudur puntatik haratago ikusten?

Horrexegatik, urbanizazio berriaz egiten dituzuen galdera guztiak bertze norbaitentzat izanen dira, ez baitira nire ardurakoak. Baina, nire pentsakeraz funtsik gabeko ondorioak ateratzen dituzuenez, zera erranen dizuet:

1. Niri ez zait batere gustatzen nola gelditu den urbanizazio berria.

2. Sekulako disgustua hartu nuen Botxo eta Javier Mariren etxearen arteko arbola bota zutenean.

3. Nire iritzian, bide zaharraren trukean egin zen bide berria errespetatu beharko litzateke eta berdegune bezala utzi bide horretatik eta karretera artean gelditzen zen tartea.

4. Nondik ateratzen duzue nire agintaldian «…Zalaingo auzoak atzera egin zuela industrialdeari dagokionez, bertze zenbait irregulartasun urbanistikorekin batera»?

Hori asmatu egin duzue, nire agintaldian ez baitzen egin poligono berria eta industrialdeko eremua ez baitzen batere aldatu guk onartu genituen arauekin, gainera bi aldiz jendeaurrean egon zirenean arau horiek legeak behin bakarrik egotea eskatzen duenean. Kritikak bertze norbaiti egin beharko zenizkioten, ez niri.

Baina hanka sartzeak leporatzen dizkidazuenez (arrazoirik gabe), oroitaraziko dizkizuet nireak diren meritu batzuk zuen auzoarekin zerikusia dutenak: ni izan nintzen barianteari bi kurba marraztu zizkiona, karretera ez zedin pasatu auzotik hurbilegi eta Verkoleko nabe baten erdia ez eramateko. Lortu genuen, bertze zinegotziekin batera, parkea auzoaren esku uztea eta ni alkate nintzenean egin zen frontoia. Uste duzue zuek nik baino gehiago egin duzuela zuen auzoaren alde?

Jakinen duzuen bezala, Filosofia eta Teologia ikasi nituen eta ikasgai horien barnean daude Logika, Etika eta Morala, bertzeak bertze. Nire bizitzan ikasgai horietatik nahikoak eman ditut eta ez zarete zuek izanen hori galeraziko didazuenak.

Badaude bi esaera zahar el que no sea cofrade que no tome vela eta excusatio non petita… acusatio manifesta. Zuen burua aipatutzat jotzen baldin baduzue… zerbaitengatik izanen da. Artikulua idatzi nuenean ez nintzen zuetaz oroitzen.

Denok dugu agintariak kritikatu eta gure eskumenak defenditzeko eskubidea baina, beti egiarekin. Nire artikuluaren zein esalditan ikusi duzue eskubide horiek ukatzen ditudala? Quidquid recípitur, ad modum recipientis recípitur (Ulertu dena, norberaren ulermen-ahalmenaren araberakoa da). Behin aukeratua izateko eskubidea kendu zidala Espaniar Estatuak orain zuek askatasunez hitz egiteko eskubidea kendu nahi didazue. Egin irribarre! Irria ona baita osasun fisiko eta mentalerako. Eta begira non… orain osasunari buruzko ikasgaiak ematekotan nago, Arrazoimenaren Psikologia eta Psikologia Esperimentala ere ikasia bainaiz.

Baztanen inor ez da lehen zena eta inork ez zuen erran erran zuena

2011-06-06T22:42:00.000-07:00

Lander SANTAMARIA

Entzun eta isil, baiezko biribil. Bertze deusengatik baino gehiago, horregatik, eta bat sinplekeriekin aspertua dagoenean, «inongo talde politikorik» ordezkatzen ez duten Baztango herrietako alkateei erantzuteko beharra sentitu dut. Izan ere, euren arabera, «ezker abertzaleak ez du ordezkapenik Baztango Batzar Nagusian». Ba begira, badirudi denak oker gaudela orain arte egin duten ibilbide ideologiko, politiko eta publikoaren inguruan eta eurek dira ukatzen dutenak. Ematen du, garai hauetan inor ez dela beti izan dena eta bakoitza arras librea dela nahi duen txaketa janzteko. Hor konpon bakoitza bere ideia eta egindakoekin.

Niri axola zaidana eta egia dena –inork ezin duelako ukatu Batzar Nagusiko bilkura guztiak bezala grabatua dagoelako–, Udalari egindako eskaera da: «esleipen zuzenak I.A.E.ren alta Baztanen emandako enpresendako izatea» (hitzez hitz) eta «lehiaketa eta enkante publikoen baremoetan I.A.E.ren alta Baztanen edukitzeari lehentasuna ematea» (hau ere hitzez hitz hartua).

Proposamen honen «defentsan» bereziki herrietako hiru alkate atera ziren (horietako batek bakarrik sinatua zuen idatzia) edozeinek (grabaketak ez du gezurrik erraten) sutan, era ezegokian eta oihuka egin zutela pentsatuko lukeen moduan. Horrelako jarreretara ohitua nagoen arren (ikusi aitzineko bilkureko akta ere, antzekoa pasatu baitzen), gogaitu egiten naute. Baina ez nuke deus ere erranen eskaera «ezjakintasunez edo intentzio txarrarekin» egindakoa dela pentsatuko ez banu.

Eurei zuzentzen natzaie eurek izan zirelako oihuka aritu zirenak, eta ez gainerakoei, eta benetan sentitzen dut ukituak sentitu izan badira. Ez zen nire asmoa eta sentitzen dut. Baina erran eta idatzi nuenari eutsi egiten diot, badakitelako, edo jakin beharko luketeelako, eskatu zutena ezin dela egin. Horregatik, «(elkartasuna adierazi dioten alkateak) erran zuena baztandar aunitzen buruan dago eta bai sinatu zutenen buruan ere» erranari buruz, aurkeztezina eta burugabea dela adierazi nahi dut, baita arras larria eta arriskutsua ere.

Baina ez orain eta ez etorkizunean ere, ez dut inola ere onartuko bizitzaren aitzinean hutsik gabeko jarrera izan duen lagun eta kide bati errespetua galtzea, iraintzea edo faltsuki salatzea. Hori egin zen, sutsuki eta modu penagarrian, eta bertzeei bezala horrek sumindu ninduen eta horregatik ez naiz isilik geldituko, ez da ohikoa niregan eta ez dator bat nire izateko moduarekin. Elkartasuna jasotzeko presazko bilaketak berretsi egiten didate, autoreak, zuzendu beharrean, bere jarrera ezegokiaz jabetu direla eta babesa emanez estali nahi dutela. Hor konpon, bakoitza egiten duenaren arduradun da eta oraindik gehiago sinatu duenean.

Oharrizko harrobiaren (?) inguruan «arreta desbideratzeko estrategia» eta Udalari «indarra kentzea» erraten dutenei, «gaia behar bezala aztertzeko» eratu zen komisioaren gestioen emaitzen eta horri esker egin diren irabazien esperoan egoteko aholkatuko nieke. Ospatzekoa da «ez gaituzte interes politiko eta ekonomikoek mugitzen» adierazte hori eta euren alkate lagunaren (nire aldetik, nirea ere bai) hitzak «akaso» «deskontestualizatu» egin zirela errate hori (dotorea!). Txiste ona da. Eta nola ez, lagun haundiak.

Elizondoko plaza modernitatearen erakusleiho gisa

2011-06-06T22:40:00.000-07:00

Javier QUINTANO IBARRONDO

Elizondo

Elizondon plaza ederra genuen, zabala, soila, xaloa, arrunta eta maitatua. Gure plazak kiosko tradizionala zuen eta harlauza luzeko harrizko zola, higatua eta zahartua, konponketa handia behar zuena.

Elizondon, orain, plaza berria dugu, herrikide batzuk «autobus geltokia» deitzen dutena eta, bertze batzuk, «gasolindegia». Jauregiz inguratutako plazako eremuan, administrazio gune horretan, herrikoia eta besta ospakizunetarakoan, isilik eta ia ohartu gabe modernitatearen bertsio erdipurdikoena sartu dute. Modernitate hori aurrekontu mugatuekin eta aldabaka deigarria izan nahi duen udal gehiengoen eskutik heldu bada, guttitan betegarri eta asegarri.

Eraikina egiten eta haren bolumenak gorputza hartzen ari ziren neurrian, noizbehinkako eta ohiko bisitariek plaza ikusita ezinegonez zera galdegiten ziguten: nola utz dezakezue halako zerbait egiten? Nori bururatu zaio? Eta gu, pixka bat nahasirik, zer erantzun ez genekiela gelditzen ginen.

Akaso, modernitatean sartzea hori zen: oinarriak galtzea. Akaso, modernitatean sartzea plaza berriak ez dakigu zein lehentasunezko beharri erantzuten ziola itxuratzea zen eta, itxuratze horretan, herritarrek prozesu demokratiko eta parte hartzailean egitasmo deberdinak alderatu genitzakeela pentsatzea, Arizkuneneako erakusketan egokiena iruditzen zitzaigun diseinua bozkatuz. Akaso, gaizki ulertutako modernitate hori, tradizionala zakarrago edo leunago hautsiz zebilen ustezko funtzionalitatea zen.

Errauskailurik ez

2011-06-06T22:37:00.000-07:00

Xanti BEGIRISTAIN MADOTZ (Iruñea)

«Enpresek izan beharki lukete publikoak, baita beren kudeaketa ere, inork izan ez dezan tentaziorik negoziatzeko pertsonen osasunaren bizkarretik»

«Laburbilduz, errauskailuak, ahalik eta gutxien, urruti, publikoak eta baita beren kudeaketa ere»

Zaborren kudeaketa ona, garrantzitsua bezain konplexua da. Gaur egun bizi garen mendebaldeko mundu edota gizarte aurreratu hauetan, gero eta gehiago kontsumitzen da, eta, ondorioz, sortarazten den zabor kopurua ere gero eta handiagoa da, ikaragarri handia da. Izugarria. Planetan, dagoeneko, oso arazo larri eta serioa dugu gai honekin. Nik uste dut, funtsezko gauza batzuk, behintzat, gero eta garbiago daudela. Alde batetik, mundu osoan saiatu beharko genuke gero eta zabor gutxiago sortarazten. Nola? Ba, esate baterako, enbalatzeak, paketatzeak, bilgarriak (plastikoak, paperak, kartoiak, zurak, eta bat eta beste), eta abar sinplifikatuz. Erosketak egiterakoan, etxetik poltsak, janari-ontziak, e.a. eramanez. Gero, ahal den eta balio duen guztia, berrerabiliz: poltsak, ontziak, zakutoak, tresnak, jantziak, makinak, botilak… Jarraian, birziklatu ahal diren zabor eta material guztiak, birziklatuz. Horretarako, ikertu eta garatu beharko dira hautabide, alternatiba eta aukera guztiak: bereizketa, atez ateko bilketa, bosgarren edukiontzia, konpost egitea, e.a. Hiri eta herri bakoitzak ikusi beharko du, kasu bakoitzean, zer komeni den eta zein den biderik eraginkorrena. Azkenik, adituen arabera, ba omen dago zaborren ehuneko jakin bat, ez handiena, birziklatu ezin dena, konparaziora, ospitaleetako material eta hondakin batzuk, produktu kimikoak, medikuntzakoak, farmazietakoak, ikerkuntzakoak, e.a. Antza denez, horiek erre, besterik ezin omen da egin beroiekin. Baina, kontuan hartuta, erraustu ondoren, kearen bitartez zabaldu eta hedatu egiten direla, pertsonentzat oso kutsagarriak diren produktu eta gasak, nik pentsatzen dut, erraustegiak jartzekotan, jarri beharko liratekeela pertsonengandik ahal eta urrutien, eta, jakina, enpresek izan beharko lukete publikoak, eta baita beren kudeaketa ere, inork izan ez dezan tentaziorik negoziatzeko pertsonen osasunaren bizkarretik. Laburbilduz, errauskailuak, ahalik eta gutxien, urruti, publikoak eta baita beren kudeaketa ere.

Etorkizuneko irizpideak jorratzeko aukera

2011-06-06T22:32:00.000-07:00

Jokin APEZETXEA (Bortzirietako Jendarte Zerbitzuak)

«Etorkizunean jorratu behar diren irizpide eta lehentasunak finkatu nahi ditugu aurten. Prozesua udazkenean izanen da eta parte hartzera Bortzirietako biztanle eta eragile ezberdinak gonbidatuko ditugu»

Azken hamarkadetan zehar, hainbat aldaketa harrigarri ikusi ditugu lanean eta gizartean. Horien adibide dira emakumezkoak lan-merkatuan era masiboan sartu izana eta hezkuntzara heldu izana. Aurrerapauso horiek direla eta, askok emakumezkoen eta gizonezkoen arteko ezberdintasunak laster desagertuko zirela pentsa genezakeen, baina hori ez da horrela izan. Berdintasun «formalaren» eta «legalaren» estalkiaren azpian desberdintasun handia dago.

Gizartearen egiturak oinarri androzentrikoetan finkatuta daude oraindik, biztanleriaren erdia emakumezkoek osatu arren, munduko pobreziaren %80a biltzen dute, baita analfabetismoaren, langabezia eta jarduera ezaren indizerik altuenak. Emakumeek esparru publikoan parte hartzeko prozesuarekin batera ez da gertatu gizonek esparru pribatuan parte hartzeko prozesurik. Horrez gain, ez dira sortu, behar diren zainketa zerbitzuak. Ondorioz, emakumezkoek oraindik etxeko lanetan ardura osoa beren gain uzten duen rola betetzen segitzen dute. Emakumeen eta gizonen ohituren eta arduren aldaketek epe ertain eta luzeko prozesuen emaitza izan behar dute. Zainketaren etika berria eratu behar da. Etika berri horretan baliotzat hartuko da emakumeek eta gizonek batera hartzea bere gain esparru pribatuko ardurak. Orokortasunetik hurbiltasunera pausua emateko, Bortzirietako Oinarrizko Jendarte Zerbitzuen Mankomunitateak, 2005. urtean ikerketa bat burutu zuen bertako emakumeen egoera aztertzeko. Ikerketa honen emaitzetan oinarrituz 2006. urtean, Ekintza Positiboko Plana diseinatu zen. Planaren ardatz garrantzitsuenetako bat uztartzea edo kontziliazioa izan da, bi itunetan (2007-2008 eta 2009-2010) 19 entitatek parte hartu dutelarik. Garatutako Berdintasun Politikaren oinarriak hiru izan dira: sensibilizazio jarduerak (hitzaldiak eta filmak martxoaren 8 eta azaroaren 25 egunen inguruan, ardurak banatu diptikoen banaketa, merkatariak kontziliazioaren alde kanpaina), formazio saioak (generoa, aitatasuna, erantzukidetasuna, hezkidetza) eta zerbitzuen sortzea (jubiloteka, jantoki zerbitzua eskoletan eta haur txokoa). Aurten, alde batetik, egindako lanaren balorazioa edo autokritika burutzeko asmoa dugu eta bertzetik, guretzat garrantzitsu eta funtsezkoena dena, etorkizunean jorratu behar diren irizpide eta lehentasunak finkatu nahi ditugu. Prozesua udazkenean izanen da eta parte hartzera Bortzirietako biztanle eta eragile ezberdinak gonbidatuko ditugu (ikastetxeak, guraso elkarteak, talde politikoak, gazte elkarteak, kirol elkarteak..). Beraz, udazkeneko prozesuan parte hartzera animatzen zaituztegu!

Giltza zertarako?

2011-06-06T22:30:00.000-07:00

Azken hauteskundeetan ikusi da irabaztea baino inportanteago dela giltza izatea. Nafarroan, erraterako, bozka gehien atera dituen UPNk, sendo segitzen duen NABaik edo indarrez sartu den Bilduk baino, garrantzi gehiago dauka inoiz baino botu guttiago izan dituen PSNren erabakiak. Berak dauka giltza eta jakina, giltzak ateak ixteko edo irekitzeko erabil daitezke.

Parakaidistak Donezteben

2011-06-06T22:28:00.000-07:00

Euskara eta emakume batzordeak kentzeko proposamena ez zitzaidan gustatu

Jakin ongi dakit gaztelaniazko paracaidista hitza euskaraz jauslaria dela, baina barkatu beharko nauzue erdarakada erabiltzeagatik. Jauslari hitza erabiltzen badut, baten bat etorriko zait erranez “eske tu basko no se entiende”. Beraz, gaurkoz parakaidista eta ez jauslari. Politikan, parakaidista bat zera da: hauteskundeetarako zerrenda batean aurkezten dena, aurkezten den herrian inork ezagutu gabe. Kasu honetan, PPko zerrenda Donezteben. Badugu alderdi ilustre horretako zinegotzi bat. Ez dut uste zutabe hau irakurriko duzunik, baina badaezpada ere ongi etorri. Zorionak zuen programa euskaraz ere bidaltzeagatik. Hori bai, bertan egin zenuen proposamen zehatz bakarra, udal euskara eta emakume batzordeak kentzea, ez zitzaidan deus ere gustatu. Are gehiago hori egiteko inolako arrazoirik eman ez zenuenean. Baina demokrata naizen aldetik, zure arrazoiak eta herrirako proposamen berriak entzuteko gogoz nago. Laster arte.

Lesakako Gazte Egunaren balorazioa

2011-06-01T02:58:00.000-07:00

Lesakako Gazte Asanblada

Joan den apirilaren 16an gazte eguna ospatu zen Lesakan. Goiz-goizetik herriko hainbat kultur talde bildu ziren (txistulariak, bertsolariak, dantzariak, trikitilariak, akordeoilariak…). Lesakako auzoak soinuz eta dantzaz animatzeko asmoz. Giro aparta egon zen goiz-goizetik,dantzak, bertsoak… eguraldiak ere lagundu zuen. Plazan bukatu zen kalejira , gosari eder batekin eta segidan Gazteztabaida egin zen. Gazteok taldetan bilduta, gaur egungo hainbat arazo planteatu ziren: euskara, herria, etxebizitza… eta horrelako gaiekin lotuta. Eztabaiden bitartez bakoitzak bere kezkak azaldu zituen egoerari buruz eta denen artean iritzi eta soluzio desberdinak bildu ziren. Lehenengo aldia da hau egiten dela eta eskertzekoa da jendearen parte-hartzea.

Eguna ezin hobe joan zen, horregatik hau posible egin izan zuten guztiei eskerrak eman nahi dizkiegu: herriko ostatuei, Xoterori, edari banatzaileari, BetiGazte elkarteari, Asanbladako beteranoei, bazkarian jo zuten trikitilariei, Arrano Elkarteari, Etxalarko eta Arantzako gazte asanbladei, Lesakako udaltzainei, furgoneta gorridun jabeari eta egunean zehar antolatzen ibili ziren bertze gazte guztiei eskerrik asko.

Josu Goia Alkate ohiari erantzuna

2011-06-01T02:56:00.000-07:00

Jabier Mª Irazoki Agesta

Jose Juan Lanz Apeztegia

Pasa den apirilaren 26an, Diario de Noticiasen agertu zen Sobresaliente para el Ayuntamiento de Bera idatziari erantzuten diogu.

Hasi aurretik bi gauza argitu nahi ditugu:

1. Ez dakigu zertaz ari den, Udal-Korporazioaren kontrako zirikatze kanpaina aipatzen duenean.

2. Berarekin ados gaude, pertsona guztiak hautatuak izateko eskubideen jabe izan beharko luketelakoan.

Bere idatzian dio Udalak, Josu Iratzoki buru duela, hainbat «lorpen» eskuratu dituela Berako herriarentzat. Besteen artean Zalain industriaguneko urbanizazioaren asfaltatzea.

Horreri buruz diogu:

1. Auzoko bizilagun gehienak Zalain auzoan egin den bidegabekeriaren kontra gaudela (begiratu espedientea). Errekurtsoak jarriak ditugu Auzitegian.

2. Aipatzen dituen Zalaingo industriaguneko urbanizazio lanak ez ditu Udalak egin, poligonoa eraiki duen erakunde sustatzaileak baizik, noski, gero pabilioiak saldu ahal izateko.

Alkate ohiari galdetzen diogu:

- Alkatearen lorpena al da industriagunearen asfaltatzea, auzoko bidea eta berdegune bat suntsituz (biak etxebizitzak eta industriak bereizteko eta honen eragina ttikiagotzeko jarriak zeudenak)?

- Udalaren lorpen bat al da C.I.2 lurzorua zuzentasunez ez sailkatzea? (horrela Udalak 40.000.000 pezeta eskuratzeari uko eginez).

- Lorpen bat al da Planak agintzen duen gainetik industriarako aprobetxamendu bat ematea?

- Berako herriarentzat lorpen bat al da zoru publikoaren gainean (berdegunea) obra eta jarduerarako baimenak ematea, gasolindegiarentzat eta industri nabearentzat?

- Lorpen bat al da auzorako bide publikoa desagertaraztea, bizilagunoi poligonoko barne-kale batetik pasa araziz? (desagertutako bidea, gainera, ZESIO bat zen, Rotec empresako Xehetasun Azterlanaren arabera. 2001ekoa).

Badirudi alkate ohiarentzat benetako lorpenak direla.

Nolabaiteko koherentzia baduela aitortu beharko diogu, zeren, bera Alkate izan zen urteetan (1999-2003) Zalain auzoak (bizitegi-gunea) galerak izan zituen industrigunearekiko. Hirigintza kontuan, irregulartasunak izan ziren urte haietan auzoan. Orduan ez genituen salatu (haien berririk ez genuelako eta orduko Udal- Korporazioaren kudeaketaz fidatzen ginelako). Gure akatsa izan zen.

Josu Goiak, bere idatzian, besteon gainetik jartzen dela ematen du, eta etikaz eta gizalegeaz ari da, eta besteoi burua edo adimena freskatu nahi digu. Guri min egitea lortu du.

Benetan uste dugu, propagandako idatzi horretan egiten duen bezala, beraien buruak gehiegi nabarmendu nahi izateak ez direla komenigarriak herritarren arteko elkarbizitza normalizatu baterako.

Herri Administrazioan, kargu hautatu bezala lan egin nahi duenak ez luke hainbesteko protagonismoa bilatu behar. Azken finean herri-kudeaketa besterik ez da. Herritar batzuk sinadurekin Udalera zuzentzen badira, herri-administraziora doaz, ez derrigorrez alkatearengana pertsonalki. Herritarrek beraien eskubideak defenditu beharko lituzkete beti, herri-administrazioaren atzean edozein pertsona dagoela ere (halako talde politikoa, gaztea, esperien

Doneztebe Futbol Taldeari

2011-06-01T02:54:00.000-07:00

Xabier MAIA ETXEBERRIA

Eta bide batez, klubaren inguruan jarduten duzuen guziei. Lerro hauen bitartez nire esker ona eta miresmena helarazi nahi dizuet urte hauetan nerekiko izandako jarrera eta emandako babesagatik. Agur afarian barruan nuen korapiloak ez zidanez pentsatzen nuena era egokian adierazten utzi, publikoki erratera behartuta nago.

Kirol munduak berarekin dituen kolpe gogor horietako bat jaso ondoren, Donezteben besoak zabalik hartu ninduzuen eta ihesbide soil bat izan behar zenak bertzelako bilakaera izan du azken hiru urte hauetan. Hasiberriak zineten garai haietan, proiektu polit baten zurrunbiloan sartu ninduzuen, horrek berarekin dakartzan alde on eta txarrekin. Gauza batzuk ongi egingo ziren, bertzeak ez horrenbertze (hasiberritan nork ez du bere akatsetatik ikasi), baina ez dago ukatzerik amets bat izaten hasi zena, pixkanaka gogo ela ilusio haundiarekin errealitatea bihurtzen hasi zela. Gauzak patxadaz eta zentzu haundiz egitearen ordaina.

Gaztetxoetatik hasi eta nagusiekin bukatu bitartean, dena izan dira hitz onak, babesa etengabea, aunitzetan merezi ez arren, eta hori, dudarik gabe, hiru puntu baino askoz gehiago dira pertsona batendako. Eredugarria izan da zuen jarrera momentu txarretan batik bat, horietan ikusten baita benetan nolakoa den bat. Eta holakoetan, kirol arloa bigarren maila batean gelditzen da inolako zalantzarik gabe. Hori baino askoz gehiago eman didazue.

Segi horrela, oraindik bide luzea dago aitzinetik, baino modu horretan lan egiten jarraitzen baduzue, ongi egindakoaren fruituak laister jasoko dituzue. Bien bitartean, jarraitzaile bat gehiago irabazi duzue, eta ziur ez dela azkena izango. Eta ez izan dudarik, nagoen tokian nagoela, zuekin ikasitakoa ezin izango dutela ahaztu. Laister arte!

Txanponak bi aurpegi bakarrik ote?

2011-06-01T02:51:00.000-07:00

Joseba Urkiola

Bi aurpegi bakarrik ote ditu txanponak? Ongiaren eta gaizkiaren artean ez ote dago erdibidekorik? Ez da erraza galdera hauei erantzuna bilatzea. Ezinezkoa ia. Azken egun eta asteetako notiziak entzun eta irakurrita, askori sortu zaie gogoa patrikatik txanpona atera eta aireratzeko. Osama Bin Ladenen agurrak zalaparta handia sortu du. Munduko hainbat txokok eztanda egin dute. Washingtonen gustora, pozik eta arranditsu daude. 2001ko irailaren 11ko gertaeren mendekua iritsi dela esan du Etxe Zuriak. Beti geratuko da zalantza Bin Ladenek nola esan zuen agur, baina Barack Obama 2009ko Bakearen Nobel sariduna harro da. Aspaldiko partez irribarrea berreskuratu du eta orain aste batzuetako datuekin alderatuta, gehiago maite eta goresten dute estatubatuarrek. Al Kaidako agintariaren heriotzak berniza eman dio, krisi ekonomikoak eta gizarte arazo mardulek belztua zeukaten Etxe Zuria. Ongia eta gaizkia nabarmen banatuta daude kontakizun honetan. Disneyren pelikula moralista bat dirudi. Egoki dagoena eta ez dagoena, ondo bereiztuta. Dena den zalantza laino asko daude ustez garbia den zeruan. 2.800 pertsona hil ziren New Yorkeko dorre bikien triskantzan. George W. Bushen orduko gobernuak sustatu eta Blairrek eta Aznarrek bultzatuta, Irak eurenganatzea adostu zuten. Baita Afganistan kolonializatu eta itxura aldatzea ere. Ez al da hori nahikoa mendeku? Gainera kuriosoa da oso afera hau guztia. Ustez AEBetan daude puntako zuzenbidearen inguruko unibertsitateak eta justizia gizon garrantzitsuenak. Osamarekin amaitzeko, lege liburu guztiak ireki gabe utzi dituzte. Ez epaiketa, ez tribunal eta ez ezer. Aurkitu, exekutatu eta uretara. Horixe ustezko herrialde demokratiko eta aurreratuenaren jokabidea. Orain mende batzuk bezala, baina 2.0 bertsioz makillatua. Ez da hor amaitzen bitxikeria sorta. George W. Bush orain urte batzuk behin eta berriz esaten egoten zen Al Kaida eta Bin Ladenekin amaitu behar zuela munduak. Hori zen Texasko arrantxoa gotorleku zeukan filosofo antzuaren nahi eta desio bakarra. Ba begira nola aldatu diren gauzak bi urtean. Azken egunotan albistetik ihesi ibili da, eta Obamaren gobernuak Zero Gunean elkarretaratzea egin zuenean, ez zen azaldu. Honek bi ondoriotara garamatza; Al Kaidak ez zuen hainbeste kezkatzen edo iruzurraren behiari esne gehiegi atera eta enpo egina dago. Ez dakit txanponak bi alde bakarrik ote dituen, oraintxe erori da eta zutik geratu da. Hausnarketarako bidea ematen du. Gizarteari Osamarekin nola amaitu duten ez baitzaio garbi esan. Interes gehiago zeukaten Ingalaterrako boda eskaintzen edo Joan Paulo II.a Aita Santua zenaren beatifikazio ekitaldia plazaratzen. Gustora izango dira Ametsen Herrialdeko historia kontalariak. 2011ko maiatz hasieran, lau egunetan, printze-pintzesaren ezkontza, Aita Santu bidaiariaren beatifikatzea eta XX. mendearen azken haspereneko deabruaren infernuratzea albiste izan baitira. Ona eta gaizkia edeki daude bereiztua. Eta hemen bai, ez dago erdibiderik.

Pentsamolde desberdinak

2011-06-01T02:49:00.000-07:00

Pello Apezetxea

«Anitz izateak, ezberdin izateak gure ingurua eta mundua dena politago eta aberatsago bihurtzen du. Eta gozamen aukerak eskaintzen dizkigu. Bizimodu egokia gauzatzeko gure ahalmena handitu ere bai. Baina pentsamolde ezberdinak bizimodua zaildu ere egiten du, elkar ezin ulertua, solas batean, sufrimendua ere dakarkigu»

Aniztasuna da munduko izakien ezaugarri bat. Urean, airean edo lurrean diren guztiak desberdinak dira, bizigabeak izan edo bizidunak. Iturri bateko eta bertzeko urak ez dira zapore berdinekoak, ezta landa batean eta bertzean sortutako patatak. Nork kontatu udaberriak ekartzen dituen lore moldeak? Zenbat txori kanta! Eta itsasoko arraiak.

Eta jendeak. Kolore, hizkuntza, kultura, erlijio, adin anitzekoak. Milaka hizkuntza, milaka erlijio. Eta bizitzari buruz ikuspegi ezberdina dutenak: emakumeak eta gizasemeak, haurrak, gazteak eta adinekoak. Pentsamolde desberdinak urrungoen artean, baina baita hurbilekoen artean ere. Anitz izateak, ezberdin izateak gure ingurua eta mundua dena politago eta aberatsago bihurtzen du. Eta gozamen aukerak eskaintzen dizkigu. Bizimodu egokia gauzatzeko gure ahalmena handitu ere bai.

Baina pentsamolde ezberdinak bizimodua zaildu ere egiten du, elkar ezin ulertua, ezin eramana, solas batean, izaera eta pentsamolde ezberdinek sufrimendua ere dakarkigute. Izaera eta pentsamoldeak erran dut. Pentsamoldeak ikuspegia eskaintzen digu, baina ez pentsamoldeak soilik. Izaeraren barrenean sentimendua ere bada. A!, eta honek ere badu eragina gure ikuspegian, eta ez ttikia. Ez dugu erabat alde batera uzten ahal gure lagunak edo gure senideak zer pentsatzen duen, zer sentitzen duen. Horiek nori botoa eman, gurea ere bulkatzen dute aunitzetan bide beretik. Horien norbaitenganako haserraldiak norbait horrenganako gure jarrera ere aldatzen du, behin baino gehiagotan. Ez badit batek lagundu, edota mindu banau, nitaz gaizki mintzatu edo kalteren bat ekarriz geroz, harenganako nire pentsamoldea ez da lehengoa izanen, nire sentimendua ere ez baita bera. Eta horren denaren ondorioz kezkatua eta nahigabetua gelditzen naiz. Nekea eta sufrikarioa. Aniztasunak atseginaldiak ugaritzen dizkidan bezala, zenbait zailtasun garaitzen laguntzen didan bezala, bertze hainbatetan bizimodua gogorrago ere egiten dit.

Lapurreta aldia

2011-06-01T02:48:00.000-07:00

Azkeneko hilabeteotan Elizondon, Donezteben, Zigan, Leitzan… kasu ugari jakin dira. Epe laburrean bizpahiru aldiz sartu dira horietako batzuetan, salgaiak eta dirua eramanez. Poliziaren presentzia areagotzea eskatzen du batek baino gehiagok, konponbidea ekarriko duelakoan. Eta bitartean, marmari batean, susmagarrien zerrenda: ijitoak, erru maniarrak eta… langabeak ere bai.

FUTPOLitika

2011-06-01T02:46:00.000-07:00

Beñardo GOIETXE

«Kamisetaren kolorea kolore, berdegunean joko garbia, kiroltasuna eta errespetua erakusteko izan dadila»

Norgehiagoken aitzinetik, «Federazioak» bertako talde bat zigortu nahi bazuen ere, hondarrean zuzenbidez baimena eman eta sailkapenean harroaldi kozkorra ekarri du. Ea kiniela zeinek asmatu duen! Batzuek penaltia ezkerrera, bertzeek eskuinera, zenbaitek erdira, Panenka erara, eta hainbatek baloia espres kanpora bota dute. Talde batzuek harrobiko jokalari gazte ezezagunak eta beterano ezagunak zelairatu dituzte, bertze batzuek, aldiz, kanpoko fitxaketen alde egin dute apustu. Zure taldeak irabazi du? Kontrarioek zenbat gol sartu dituzte? Eta «maletinik», izan ote da «maletin» famaturik? Eta Nafarroako selekzioak joko hoberik ekarriko ote digu? Halaxe da bai, finitu berri da azken jardunaldia, eta jada badakizkigu emaitzak. Hemendik aitzinera bertze liga bat hasiko da, eta aski zaila izanda ere, kamisetaren kolorea kolore, berdegunean joko garbia, kiroltasuna eta errespetua erakusteko izan dadila…

Zer ari da pasatzen Urdazubin?

2011-05-10T05:12:00.000-07:00

Izaskun MIURA ARIZTIA

Urdazubiko talde baten izenean

Etorkizun ziurgabe, langabezi eta krisi famatuaren garai honetan, buruan darabilgun kezka bat zuenganatu nahi dugu. Zer ari da pasatzen gure herriko udaletxean?

Urdazubikoak kasu berexia dirudi, azpiegitura lanak egin dira, eta ohikoa den moduan, aurreikusitakoa baino diru gehiago kosta dira, udaletxeak, horiek ordaintzeko aurrekontu nahikorik izan gabe; berriki moldatutako Dantxarineako zeharbideko pasatzea ekiditeko sahiesbide bat egiteko obra garrantzitsu bat proiektatua dago, nahiz eta, gaur egungo trafiko kopuruarendako ez den beharrezkoa; azpiegitura hauetako batzuk (bukatuak edo proiektuan daudenak), mantenimendu garaian gastu energetiko haundia suposatzen dute, adibidez, gehiegizko argiteria; azken urteetan, udaletxea barne dagoen prozesu judizialak biderkatu egin dira, horrek dakarren gastuarekin: defentsa, aholkularitza, kostu judizialak…

Jarduera hauetako batzuk udaletxean dauden bi taldeen adostasunarekin egin dira eta bertzeak gehiengoa duen alkatearen taldeko bozkekin. Egiazki beharrezkoa da Urdazubiren tamainako ( 360 biztanle) udaletxe batean gastu kopuru hau? Ondoriorik ekarriko al du?

Bertzalde, azken hilabeteetako udaletxeko bilkuretan, alkateak erran du Elektra Urdazubiren salmenta tramitatzen ari dela . Udalerriarena den aipaturiko konpainiak herria bertze konpainia batzuk baino merkeago hornitzen du argiz, eta aspaldiko urteetatik udaletxeari etekin ekonomiko handiak dakarzkio.

Badirudi energia legearen inguruan estatu mailan egindako lege moldaketek aldaketak egitera behartzen dutela, ondorioz, banaketa eta merkaturatzea ezin dira erakunde beraren jabegokoak izan. Badirudi, alkatea, udalarena den konpainia osoki saltzeko tratuan ari dela Elektra Valdizarberekin. Honek, diru sarrera handi eta azkarra ekarriko luke, lehendik hartutako zor posible batzuk garbitzen ahalko zirelarik. Erranahiruak dioen bezala, Gaurko jana biharko gosea.

Elektra Urdazubiren banaketa udalaren esku mantendu ahal izanen litzateke eta merkaturatzea bertze konpainia baten esku utzi (halakorik balego). Zertaz ez da bigarren aukera hau hautatu, Urdazubik epe luzerako diru sarrerak mantentzeko eta etorkizunerako segurtasun ekonomiko gehiago izateko? Noiz egin da udal konpainia honen salmentarako enkantea?

Zer asmo dituzte hurrengo udal hauteskundeetan aurkezten diren taldeek Elektra Urdazubiren inguruan?

Ondoko urteetan zerga berriak jarriko dituzte? Zergak berriz igoko dituzte, dagoeneko batzukin egin bezala?

Bertzelako zerbitzuetan murrizketak eginen dira?…

Galdera hauek airean uzten ditugu, urdazubiarrok hausnarketak egin eta horien arabera joka dezagun.

ttipi-ttapa iritzia

Etxalarko herri-okindegia

Anasaps-Dizdira elkarteko eguberrietako loteria

Euskara auzolana

Hamabigarrenean aidanez

Aniztasun lurraldea

Banku eta kutxak lehenbizi

Guretik Kolonbiakora

Mariano Rajoy eta urtarrileko beherapenak

Gure txanda da

Elur kontuak

Dietak

Erregeak zer ekarri dizu?

Eguberriak

Lesakako zubiko txulo-etxea

Euskarazko hedabideek erakundeen konpromisoa behar dute

Gizarte Enplegu Babestua finantzatzeko baliabideez

Hauteskundeak eta gero…

Gartxoten borroka

Aukera paregabea eta erronka galanta dugu parean

Giza-agendak

Brnon, 2011ko azaroaren 21erako

Murrizketa gehiago euskarazko hedabideendako

Merenge frantsesaren gogortasuna

Galderak

Sari matxistak… eta klasistak

Hator Amaiurre­kin!

Ibardingo Altzuri Astondoan gertatutakoz

Lyon-Corbas Kolektiboa borrokan

Gurpila orain hasten da biraka

Bildu gaitezen, arren, hitz egin, mintza eta elkarri eskua eman

Iragazkia edo filtroa

AHT (Abiadura Handiko Tarta)

Arkupeak elkarteko jubilatuak Benidormen

Gure mendien bakartasuna

Sagarra “manzana” ote?

Irabazleak eta galtzaileak

Aitak dio dirua eskastu dela

Murrizketak Nafarroan

Zer ez dugu ulertu?

Emakumeak plaza erdira

Gerrikoa eta txotxa

Feria zoriontsuak

Aroztegiaz bi solas

Pirritx eta Porrotx Lur dantzalekuan

Eskerrik asko

Euskal artzainak Ameriketan

Arrainek ura ikusten dute?

Altsasuko antzerkia, eta Espainiaren erridikulua

Maisu-maistrak haserre

Amildegiaren ertzean

Leitzako txupinazoaren ondorioz auzipetuei babesa

Berako Gure Txokoa dantza taldeari

11 Su eta min ikustekoak gara

Erlijioaren aniztasuna

Txin-txin, diruaren hotsa

Buruila

Eguna, argia irabazi dugu

Herri afaria Goizuetan

Sorosle ilehoriari mila mila esker

Adio, izar ederra

Eskoltatua eta biktimizatua? Ez, milesker!

Euskarabidea: Protagonista berria du antzezlanak, baina gidoi bera

Erradarra bai, errepiderik ez!

Onddo, mauri eta bertze

Orain dela 30 urte

Galtzen jakitea

Aldatzen ez diren gauzak

Mendia ala hondartza?

Ezer ez da betiko

Harrizko herriaren irrizko orrua

‘Walkiria’ eta ‘Ogro’

Ebakuazio plana

Zibil-izazioa

Esker mile emandako laguntzagatik

Mila esker, Lesakako herriari

Bizitzeko eskubidea

Badoaz eta gelditzen dira

Eguzkia eta itzala

ZMZ?

Hator Amaiurrekin!